Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Gelişme ve Az Gelişmişlik Sosyolojisi
Ders Kodu: SOS328
Ders Türü: Bölüm Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Tarihsel ve toplumsal bir sorun olan Gelişme ya da kalkınmaya dönük ilgi yirminci yüzyılda yoğunlaşmıştır. Bu çerçevede gelişmenin ya da gelişmiş bir ülke olmanın ölçütleri ortaya konmuştur. Bu dersteki temel amaç, aslında gelişmiş ülkelerin perspektifiyle oluşturulmuş gelişmişlik ya da azgelişmişlik ölçütlerinin eleştirel açıdan değerlendirilmesidir. Gelişmiş olmanın temel şartı kabul edilen ve azgelişmiş olarak nitelendirilen ülkeler için de model oluşturan kapitalistleşme ve modernleşme süreçlerinin gelişme kavramıyla bağlantısı ele alınacaktır. 21. yüzyıla girerken gelişmeye dönük ilginin küreselleşme süreciyle birlikte niçin hız kestiği, daha önceki dönemde büyük önem taşıyan azgelişmiş ülkelerin kalkınma sorununun nasıl küresel ekonomiyle bütünleşme sorununa dönüştüğü incelenecektir.

Özet İçerik

Gelişme İktisadı, Gelişme Sosyolojisi, Evrimci gelişme teorisi, Modernleşmeci gelişme teorisi: kapitalizm ve modernlik, ilerleme ve disiplin, disiplinli toplum ve gelişmenin mitleştirilmesi. Neo-liberal/Küresel gelişme teorisi. Gelişme Yazını ve Perspektifine yönelik eleştiriler: Bağımlılık Okulu, Marksist Gelişme perspektifi ve azgelişmişlik eleştirisi. Azgelişmişlik ve toplumsal boyutları. Yeni Gelişme Anlayışları: Ekolojik gelişme ve sürdürülebilir kalkınma, insan hakları ve demokratik gelişme, kadın özgürleşmesi ve gelişme.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Özlem IRMAK BALKIZ
Öğrenme Çıktıları
1.Gelişme ve Kalkınma kavram ve süreçleri hakkında bilgilenir,
2.Modernleşme süreci ve kalkınma ekonomisi konularında bilgi sahibi olur.
3.Günümüz Neo-liberal ve küresel gelişme anlayışıyla ilgili bilgi sahibi olur.
4.Modernleşme süreci ve kalkınma ekonomisi konularında bilgi sahibi olur.
5.Bağımlılık okulunun fikirlerini kavrar
6.Günümüz Neo-liberal ve küresel gelişme anlayışıyla ilgili bilgi sahibi olur.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Ercan, F. (1996) Modernizm Kapitalizm ve Azgelişmişlik, Sarmal Yayınevi, İstanbul.
2.De Rivaro, O. (2003), Kalkınma Efsanesi, Çev. Ömer Karakurt, Çitlembik Yayınları, İstanbul.
3.Cirhinlioğlu, Z. (..) Azgelişmişliğin Toplumsal Boyutu, İmge Kitabevi Yayınları, İstanbul.
4.Başkaya, F. (2004) Azgelişmişliğin Sürekliliği, Özgür Üniversite Yayınları, İstanbul.
5.Başkaya, F. (2004) Kalkınma İktisadının Yükselişi ve Düşüşü, Özgür Üniversite Yayınları, İstanbul.
6.Ercan F. (2006) Kapitalizm Küreselleşme Azgelişmişlik, Dipnot Yayınları, İstanbul.
7.Erbaş, H. (1999) ‘Gelişme Yazını ve Geleceği’, Doğu-Batı Düşünce Dergisi, Sayı:8.
8.Ercan, F.(1998) Toplumlar ve Ekonomiler, Bağlam Yayınları, İstanbul.
9.Türkay, Mehmet (2009), Sermaye Birikimi, Kalkınma, Azgelişmişlik, SAV Yayınları, İstanbul.
10.Gülalp, H.(1987) Gelişme Stratejileri ve Gelişme İdeolojileri, Yurt Yayınları, Ankara.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Gelişme-Kalkınma Ekonomisi Nedir? Alanı, İçeriği, hakim olduğu dönem ve dönemin sosyo-ekonomik koşulları, Gelişme Sosyolojisi
2. Hafta - Teorik
Evrimci gelişme teorisi
3. Hafta - Teorik
Modernleşme Kuramı ve Modernleşmeci (doğrusal) gelişme teorisi
4. Hafta - Teorik
Kapitalizm ve modernlik
5. Hafta - Teorik
İlerleme ve disiplin
6. Hafta - Teorik
Disiplinli toplum ve gelişmenin mitleştirilmesi.
7. Hafta - Teorik
Gelişme Yazını ve Perspektifine yönelik eleştiriler
8. Hafta - Teorik
Bağımlılık Okulu
9. Hafta - Teorik
Marksist Gelişme perspektifi ve azgelişmişlik eleştirisi
10. Hafta - Teorik
Azgelişmişlik ve toplumsal boyutları
11. Hafta - Teorik
Neo-liberal, Küresel Gelişme teorisi
12. Hafta - Teorik
Yeni Gelişme Anlayışları: Ekolojik gelişme ve sürdürülebilir kalkınma
13. Hafta - Teorik
İnsan hakları ve demokratik gelişme
14. Hafta - Teorik
Kadının özgürleşmesi bağlamında gelişme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Okuma140342
Bireysel Çalışma130226
Ara Sınav119120
Dönem Sonu Sınavı124125
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)155
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
4
4
4
4
4
5
3
5
4
4
OÇ-2
5
4
4
4
4
4
5
3
5
4
4
OÇ-3
5
4
4
4
4
4
5
3
5
4
4
OÇ-4
5
4
4
4
4
4
5
3
5
4
4
OÇ-5
5
4
4
4
4
4
5
3
5
4
4
OÇ-6
5
4
4
4
4
4
5
3
5
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026