Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Türk Mitolojisi II
Ders Kodu: TDE388
Ders Türü: Bölüm Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Türk Mitolojisi dersinin amacı Türk mitolojisi ve eski Türk inançları hakkında bilgi vererek destan,halk hikayeleri ve şiirleri gibi sözlü kültür ürünlerinde bulunan mitolojik öğeleri tespit edebile ve açıklama yetisi kazandırmaktır

Özet İçerik

Dünya halkları ve mitolojisi, Türk mitolojisi ve eski inançlar hakkında bilgi verilerek mitolojik kahramanlar ve mitolojik olayların yorumlanması ; destan,halk hikayeleri ve Şiilerinin incelenerek mitolojik öğelerin bulunması ve açıklanması

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğr. Gör. Gökhan TÜRK
Öğrenme Çıktıları
1.Türklerin eski inanç sistemleri hakkında bilgi edinme
2.Türk mitolojisi hakkında bilgi edinme
3.Türk mitolojisi ile diğer halkların mitolojilerini karşılaştırabilme
4. Türk animizmi, totemizmi ve şamanizmi hakkında bilgi edinme
5.Türk sözlü kültüründe yer alan motif ve eski inanç izlerini bulabilme
6.Türk sözlü kültüründeki yabancı unsurları tanımlayarak açıklayabilme becerisi kazanma
7.Günümüzde varlıklarını sürdürmeye devam eden bazı gelenek ve göreneklerin eski inançlarla ilişkisini bulabilme becerisi kazanma
8.Türk halk destanları hakkında bilgi sahibi olma
9.Türk kültürü ve mitolojisi ile ilgili kaynaklara ulaşabilme
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Ögel B. Türk Mitolojisi. TTK, Ankara 2014
2.Leeming D.A. A'dan Z'ye Dünya Mitolojisi. Say, İstanbul 2018
3.Ergun, M. ve İbrahimov G. Başkurt Halk Destanları. Türksoy, Ankara 2000
4.Vasilyev Y. Saha (Yakut) Halk Edebiyatı Örnekleri. TDK, Ankara 1996
5.Ergin M. Dede Korkut Kitabı I, TDK, Ankara 1997
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Türk destanlarına genel bakış: Destan nedir, ne zaman ortaya çıkmıştır. Destanların sözlü gelenekte oluşumu, sözlü olarak aktarılması, dönem ve yabancı kültürlerden etkilenmesi.
2. Hafta - Teorik
Türk destanlarının genel özellikleri. Mitik ve kahramanlık destanları. Destanların barındırdığı mitolojik ve inançsal motiflerin farklı dönem ve kültürlerin etkisiyle değişime uğraması.
3. Hafta - Teorik
Oğuz Kağan destanının varyantları. Uygur varyantı, bulunması ve yayımlanması, üzerine yapılmış çalışmalar, destanın içeriği.
4. Hafta - Teorik
Oğuz Kağan destanının mitolojik unsurlar açısından incelenmesi: Oğuz'un doğumu, totem hayvanlarla bağlantısı, Gök ve Yerin kızıyla evlilik ve kağan olması.
5. Hafta - Teorik
Oğuz Kağan destanının inançsal ve kültürel unsurlar açısından incelenmesi: Devlet anlayışı, devletin sınırları, bayrağı, arması. Yönetim şekli ve ok-yay motifi.
6. Hafta - Teorik
İdil yöresi Türklerinin (Tatar ve Başkurt)Ural Batır destanının varyantları. Derlenmesi, yayımlanması ve üzerine yapılmış araştırmalar. Destanın içeriği.
7. Hafta - Teorik
Ural Batır destanının mitolojik unsurlar açısından incelenmesi: Bengi su, devlerle mücadele, Yangan Tav, Yaman Tav dağları, İdil/Volga, Ural ve Hakmar nehirlerinin, Ural Dağlarının oluşumunu anlatan mitolojik hikayeler.
8. Hafta - Teorik
Yakut/Saha Türklerinin Er Sogotoh (Yakut) destanının varyantları, derlenmesi, yayımlanması ve üzerine yapılmış incelemeler. Destanın içeriği.
9. Hafta - Teorik
Er Sogotoh destanının mitolojik unsurlar açısından incelenmesi: Kahramanın gök menşeli olması, Hayat ağacı, bengi su, ölümle mücadele, Yakutların ilk atası olması vb. motiflerin bulunması ve açıklanması.
10. Hafta - Teorik
Dede Korkut destanları hakkında genel bilgi. Dresden ve Vatikan nüshalarının bulunması, yayımlanması, üzerine yapılmış çalışmalar. 12 boyun kısa özeti.
11. Hafta - Teorik
Basat’ın Tepegöz’ü öldürmesi boyunun bir halk hikayesi olarak Türk coğrafyasında yayılması, uğradığı değişiklikler, boyun içeriği.
12. Hafta - Teorik
Basat’ın Tepegöz’ü öldürmesi boyunun mitolojik unsurlar açısından incelenmesi: Totemizmin ve animizmin etkisiyle oluşmuş motifler, tabu ihlali ve ceza olarak Tepegöz, yabancı bir motif olarak yüzük, Dede Korkut ve şaman özellikleri.
13. Hafta - Teorik
Deli Dumrul boyunun mitolojik unsurlar açısından incelenmesi: Ölümle mücadele, büyüsel pratikler (Köprü motifi), can yerine can verme motifi ve Sümer mtolojisi ile benzerlik.
14. Hafta - Teorik
Altay Türklerinin Altın Arıg destanının mitolojik unsurlar açısından incelenmesi: Anaerkil toplum motifi, ölüp dirilme, kahramanın şaman özellikleri, kadın olarak ölüp erkek olarak yeniden doğan kahraman ve babaerkil topluma geçiş .
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev125025
Ara Sınav115116
Dönem Sonu Sınavı130131
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)100
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
3
OÇ-2
3
4
OÇ-3
4
OÇ-4
OÇ-5
4
OÇ-6
OÇ-7
OÇ-8
5
OÇ-9
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026