Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Osmanlı Paleografyası II
Ders Kodu: TAR230
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Osmanlı Paleografyası II dersinde, bürokrasisinde kullanılmış olan yazı çeşitleri hakkında genel teorik bilgileri vermeyi, yazı alet ve edevatına dair genel bilgilerin verilmesi ve kullanılan Rika, Nesih, Sülüs, Talik, Divani ve Siyakat gibi yazı türlerinin tanınması, incelenmesi ve okunması konusunda yeterlilik kazandırılması amaçlanmaktadır.

Özet İçerik

Osmanlı Paleografyası II dersi içerik olarak, Türk-İslam yazı türlerine dair genel bilgiler verir, bu yazı türlerinden 6 tanesinin okunmasına dönük bir çalışma evreninden oluşmaktadır. Osmanlı Paleografyası II dersi öğrenci etkileşimini esas alan ders işleme yöntemi ile öğrencilerin okuma konularında uygulamalı çalışmalar ve ödevlerle ilgili yazı türleri hakkında okuma becerisi kazandıracak bir içerikle donatılmıştır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Musa GÜMÜŞ
Öğrenme Çıktıları
1.Öğrenci öğrendiği yazı türlerinin paleografik unsurları (yazı kalemi mürekkep vs) hakkında bilgi sahibi olur.
2.Öğrenci Paleografyanın tarihçilik, arşivcilik, belge eleştirisi gibi alanlarla ilişkisini kavrayarak bu ilişkilerin ortaya çıkardığı ürünler hakkında bilgi sahibi olur.
3.Osmanlı Paleografyası dersini alan öğrenci, İslam hat ve yazı sanatının genel seyri hakkında bilgi sahibi olarak Osmanlı döneminde kullanılan yazı türlerini tarihsel boyutta da ele alabilir.
4.Osmanlı Paleografyası dersini alan öğrenci, Osmanlı Türkçesi yazılmış belgelerin yazı türlerini ayırt eder, bu yazı türlerini dikkate alarak yazının dönemsel olarak ne zaman yazıldığını kabaca belirleyebilir.
5.Öğrenci aldığı öğretim neticesinde Osmanlı döneminde yazılmış olan Rika, Talik, Divani nesih, sülüs ve siyakat gibi yazı türü belgeleri okuyarak transkribe edebilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Mübahat Kütükoğlu, Osmanlı Belgelerinin Dili (Diplomatika), İstanbul 2024.
2.Şemseddin Sami, Kamûs-ı Türkî, İdeal Kültür Yayıncılık, İstanbul 2017
3.M.Tayyib Gökbilgin, Osmanlı Paleografya ve Diplomatik İlmi, İstanbul 2013.
4.Said Öztürk, Osmanlı Arşiv Belgelerinde Siyakat Yazısı ve Tarihi Gelişimi, İstanbul 1996.
5.Ali Aktan, Osmanlı Paleografyası ve Siyasi Yazışmalar, İstanbul 1995.
6.ılmaz Kurt, Osmanlı Türkçesi Dersleri, Bilge Kültür Sanat Yayınları, İstanbul 2023.
7.Yılmaz Kurt- Muhammed Ceyhan, Osmanlı Paleografyası ve Osmanlı Diplomatikası, Akçağ Yayınları, Ankara 2018
8.Ahmet Uğur, Epigrafi ve Paleografi, Osmanlıca Tarihi Metinler, Kayseri 1994.
9.Şinasi Tekin, Osmanlıca El Kitabı I-II: Osmanlıca Metinlerin Çevriyazısı ve Tıpkıbasımlar, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2022.
10.Şinasi Tekin, Osmanlıca El Kitabı I-II: Osmanlıca Metinlerin Çevriyazısı ve Tıpkıbasımlar, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2022
11.Muharrem Ergin, Osmanlıca Dersleri, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 2020.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik ve Nesih türlerinde okuma tekrarı ve pekiştirme çalışmaları I
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik ve Nesih türlerinde okuma tekrarı ve pekiştirme çalışmaları II
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik ve Nesih türlerinde okuma tekrarı ve pekiştirme çalışmaları III
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik ve Nesih türlerinde kısa okumalar ve Sülüs türü yazıya giriş alfabe tanıtımı ve üzerinde incelemelerin yapılması
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Sülüs yazı türü örnek metinlere bakış ve okuma alıştırmaları
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik, Nesih ve Sülüs yazı türlerinde kısa okumalar ve Divani türü yazıya giriş alfabe tanıtımı ve üzerinde incelemelerin yapılması
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Divani yazı türü örnek metinlere bakış ve okuma alıştırmaları
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik, Nesih ve Sülüs yazı türlerinde kısa okumalar ve (Basit) siyakat türü yazıya giriş alfabe tanıtımı ve üzerinde incelemelerin yapılması
9. Hafta - Teorik & Uygulama
(Basit) Siyakat yazı türü örnek metinlere bakış ve okuma alıştırmaları
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik, Nesih, Sülüs, Divani ve (Basit) Siyakat yazı türleri örnek metinlere bakış ve okuma alıştırmaları
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik, Nesih, Sülüs, Divani ve (Basit) Siyakat yazı türleri örnek metinlere bakış ve okuma alıştırmaları
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik, Nesih, Sülüs, Divani ve (Basit) Siyakat yazı türleri örnek metinlere bakış ve okuma alıştırmaları
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik, Nesih, Sülüs, Divani ve (Basit) Siyakat yazı türleri örnek metinlere bakış ve okuma alıştırmaları
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Rika, Talik, Nesih, Sülüs, Divani ve (Basit) Siyakat yazı türleri örnek metinlere bakış ve okuma alıştırmaları
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141128
Ödev104150
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı113114
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)101
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
4
3
1
1
1
3
1
2
1
1
1
1
OÇ-2
4
5
2
3
3
2
2
2
1
2
2
1
OÇ-3
2
5
2
2
2
3
4
2
2
1
2
1
OÇ-4
4
2
2
2
1
3
1
1
1
2
1
1
OÇ-5
1
2
2
1
4
2
1
4
2
2
1
1
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026