Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Çini ve Seramik Sanatı II
Ders Kodu: SAT212
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Anadolu Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemi seramik ve çini sanatının ele alınacağı bu derste öğrencinin, dönemin değişen yeni motif ve bezeme programını örnekler eşliğinde tanıması, Anadolu seramik sanatının genel özellikleri ve gelişim çizgisini kavraması amaçlanmaktadır.

Özet İçerik

Bu ders kapsamında, Anadolu Selçuklu sivil ve dini yapılarını bezeyen zengin çini dekorasyon form, yapım ve bezeme teknikleri ele alınacak İran seramikleriyle olan benzerlik ve farklılıkları tartışılacaktır. Keza, Beylikler ve Erken Osmanlı döneminin yeni çini bezeme teknikleri, Osmanlı İznik, Kütahya ve Çanakkale seramiklerinin genel özellikleri ve gelişimi Türk- İslam seramiğine katkıları yönünden ayrıntıyla ele alınacaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Osman ÜLKÜ
Öğrenme Çıktıları
1.Seramik yapım ve süsleme tekniklerini ayrıntılı olarak öğrenir ve ayırt eder.
2.Türk-İslam sanatının en önemli süsleme unsuru olan seramiğin tarihsel gelişimini açıklar.
3.Seramik ve çinide görülen motif ve konuları kronolojik gelişim çizgisinde tanır. Benzerlik ve farklılıkları yorumlar.
4.Seramik sanatının kaynak ve kökeni öğrenerek, Anadolu Türk seramik sanatına etkilerini değerlendirir
5.Anadolu Türk seramik ve çini örneklerini tanır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.ALTUN, A., Çanakkale Seramikleri, İstanbul 1966
2.Arık, R., Anadolu Toprağının Hazinesi Çini Selçuklu ve Beylikler Çağı Çinileri, Kale Grubu Kültür Yayınları, İstanbul 2007.
3.ATASOY, N.-J. Raby, Iznik : The Pottery of Ottoman Turkey, London 1994.
4.BİLGİ, H., Kütahya Çini ve Seramikleri, İstanbul 2006
5.DÖRTLÜK, K.-POYRAZ, R., Çanakkale Seramikleri Kolokyumu Bildirileri, Antalya 2008.
6.FINDIK, N.Ö., İznik Roma Tiyatrosu Kazı buluntuları (1980-1995) Arasındaki Osmanlı Seramikleri, Ankara 2001.
7.KÜRKMAN, G., Toprak, Ateş, Sır Tarihsel Gelişimi. Atölyeleri ve Ustalarıyla Kütahya Çini ve Seramikleri, İstanbul 2005
8.ÖNEY, G., Türk devri Çanakkale seramikleri, Çanakkale Seramik Fabrikaları A.Ş., Ankara 1971.
9.ÖNEY, G., Türk Çini Ve Seramik Sanatı, Yapı Kredi Bankası Yayını, İstanbul 1976.
10.ÖNEY, G., İslam Mimarisinde Çini, Ada Yayıncılık, İzmir 1987.
11.ÖNEY, G.- ÇOBANLI, Z., Anadolu'da Türk devri çini ve seramik sanatı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara 2007.
12.ÖNEY, G., Akdenizle Kucaklaşan Osmanlı Seramikleri ve Günümüze Ulaşan Yansımaları / Ottoman Ceramics Embracing the Mediterranean and their Reflections to the Present, Antalya 2009.
13.WATSON, O., Ceramics From Islamic Lands, New York 2004.
14.YETKİN, Ş., Anadolu’da Türk Çini Sanatının Gelişmesi, İÜ.Ed.Fak.Yay., İstanbul 1986.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Anadolu Selçuklular dönemi seramik sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme) Kubadabad Sarayı çinileri (görsel malzeme eşliğinde)
2. Hafta - Teorik
Anadolu Selçuklular dönemi seramik sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme) Konya, II. Kılıçarslan Köşkü, Diyarbakır Artuklu Sarayı, Kayseri Huant Hatun Hamamı çinileri (görsel malzeme eşliğinde)
3. Hafta - Teorik
Anadolu Selçuklular dönemi seramik sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme) Antalya ve Aspendos Saray çinileri, Alanya İç kale ve Akşehir Sarayı çinileri (görsel malzeme eşliğinde)
4. Hafta - Teorik
Anadolu Selçuklular dönemi seramik sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme) Sırlı Tuğla tekniği ve yapılara uygulanışı (görsel malzeme eşliğinde)
5. Hafta - Teorik
Anadolu Selçuklular dönemi seramik sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme) Çini Mozaik tekniği ve yapılara uygulanışı (görsel malzeme eşliğinde)
6. Hafta - Teorik
Beylikler ve Erken Osmanlı Dönemi Seramik sanatı- (teknik, form ve üslupsal irdeleme) Milet Tipi İznik Seramikleri (görsel malzeme eşliğinde)
7. Hafta - Teorik
Beylikler ve Erken Osmanlı Dönemi Seramik sanatı- (teknik, form ve üslupsal irdeleme) Renkli Sır Tekniği ve yapılara uygulanışı (görsel malzeme eşliğinde)
8. Hafta - Teorik
Beylikler ve Erken Osmanlı Dönemi Seramik sanatı- (teknik, form ve üslupsal irdeleme) Tek renk sırlı ve yaldızlı çiniler ile çini mozaik tekniği ve yapılara uygulanışı (görsel malzeme eşliğinde)
9. Hafta - Teorik
Osmanlı Dönemi Seramik Sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme), Mavi-Beyaz Osmanlı İznik Seramikleri (görsel malzeme eşliğinde)
10. Hafta - Teorik
Osmanlı Dönemi Seramik Sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme), Mavi-Beyaz İznik Seramikleri mimariye uygulanan örnekler (görsel malzeme eşliğinde)
11. Hafta - Teorik
Osmanlı Dönemi Seramik Sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme), 16-17.yüzyıl İznik ve Kütahya Seramikleri (görsel malzeme eşliğinde)
12. Hafta - Teorik
Osmanlı Dönemi Seramik Sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme), 16-17.yüzyıl İznik ve Kütahya seramikleri mimariye uygulanan örnekler (görsel malzeme eşliğinde)
13. Hafta - Teorik
Osmanlı Dönemi Seramik Sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme), 18-19.yüzyıl Kütahya Seramikleri (görsel malzeme eşliğinde)
14. Hafta - Teorik
Osmanlı Dönemi Seramik Sanatı (teknik, form ve üslupsal irdeleme), 17.yüzyıl sonu-20.yüzyıl başı Çanakkale Seramikleri (görsel malzeme eşliğinde)
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Okuma100110
Ara Sınav19110
Dönem Sonu Sınavı112113
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
5
5
5
5
4
3
4
4
4
5
5
5
OÇ-2
5
5
4
5
3
3
3
4
4
5
5
5
OÇ-3
3
4
5
5
4
5
4
5
3
5
5
3
OÇ-4
5
5
5
5
4
3
4
4
4
5
5
5
OÇ-5
4
4
4
3
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026