Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
İslam Hukuku I
Ders Kodu: İLH208
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

İslam hukuku, kişilerin günlük yaşantılarında karşılaşacakları tüm durumları düzenleyen bir hukuk sistemidir. Bu derste en çok karşılaşılan şahıs hukuku, aile hukuku, miras ve ceza hukukunun temel kavramları, kaynakları, meseleleri, hükümlerini ve güncel problemlerini bir hukuk nosyonu elde edecek şekilde öğrenciye tanıtmayı amaçlamaktadır. Günümüz diğer hukuk sistemlerinden farklı olan İslam aile ve ceza hukukunun uygulanabilirliğini teorik olarak irdelemek ve çıkan sonuçları güncel bağlamda tartışmak bu dersin bir diğer amacını oluşturmaktadır.

Özet İçerik

Bu derste İslam şahıs hukukuyla beraber aile hukukunun nişanlılık ve nikah akdinin kuruluğu ile başlayıp boşanma sonrası iddet ve nafaka problemine kadarki tüm süreçleri incelenir. Bu inceleme sırasında klasik fıkhın bize sunduğu temel bilgiler ışığında modern tartışmalara da mercek tutulur. Kadının ve çocuğun evliliği ve velayet, kadının şahitliği, din farkının evlenme engeli oluşunda çağdaş fetvalar, süt hısımlığı ve süt bankası ile evlenme engeli olma ilişkisi, nafaka yükümlülüğü, çok eşlilik ve sınırlanmasının imkanı, mut'a, milyar ve gizli nikah gibi bazı nikah türleri, boşanma nedenleri ve bugünki yargı yoluyla boşanma kararlarının değerlendirilmesi, boşanma sonrası iddet, boşanma sonrası nafakanın süreksizliği problemi ve günümüz müslüman ülkelerinde aile arabuluculuğu ve tahkim uygulamaları bu dersin içeriğinde yer alır. İslam miras hukukunun kavramları ve uygulanışı da bu derste ele alınmaktadır. Ayrıca İslam ceza hukukunun temel kavramları olan kısas, had ve tazir, suçların türleri ve taksimi, zamanaşımı, cezanın düşeceği durumlar ve yargılama hukuku konuları da incelenmektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Arş. Gör. Abdurrahman YILDIRIM
Öğrenme Çıktıları
1.İslam hukukuna dair temel kavramları tanıma ve kavramlar arası ilişkilere hakimiyet kazanma
2.İslam hukukunun klasik ve güncel konularını tespit, tanıma, tanımlama ve yorumlama konusunda beceri kazanma
3.İslam hukukunun temel usul, füru ve tarihsel meselelerini kavrama ve bakış açısı geliştirme
4.Çağdaş dönemdeki tartışmalı hukuki konular hakkında belli düzeyde bir fikir sahibi olma ve problemler hakkında bilinç kazanma
5.Şahıs, aile, miras, ceza ve devletler hukuku konularında bilgi sahibi olma
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Hayrettin Karaman, Anahatlarıyla İslam Hukuku, Ensar, 2007
2.Hamdi Döndüren, Delilleriyle Aile İlmihali, İstanbul, 2001
3.Muhammed Muhyiddin Abdülhamid, el-Ahvalu'ş-Şahsiyye
4.Hayreddin Karaman, Mukayeseli İslâm Hukuku, İz, 2005.
5.Abdüsselam Arı, İslam Miras Hukuku, İFAV, 2013
6.H.İbrahim Acar, İslam Hukukunda Evliliğin Sona Ermesi, Erzurum, 2000
7.H. Mehmet Günay, Evlenme Akdinde Fâsit Bâtıl Ayrımı, İstanbul, 2008
8.M. Cevat Akşit, İslam Ceza Hukuku ve İnsani Esasları, Gümüşev, 2011
9.Aydın, Mehmet Âkif, Türk Hukuk Tarihi, Beta Basım Yayım, 2023.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Şahsiyet kavramı ve zimmet
1. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
2. Hafta - Teorik
Ehliyet ve türleri - Ehliyet Arızaları
2. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
3. Hafta - Teorik
Nikaha Giriş: Şartları ve Rükünleri
3. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
4. Hafta - Teorik
Evlenme Engelleri
4. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
5. Hafta - Teorik
Evlilikte Kefaet, Velayet ve İkrah
5. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
6. Hafta - Teorik
Diğer Nikah Türleri: Şartlı Nikah, Mut'a, Misyar ve Tahlil
6. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
7. Hafta - Teorik
Nikahın Sonuçları: Mehir, Nafaka, İddet, Nesep
7. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
8. Hafta - Teorik
Evliliğin sona ermesi: Talak ve çeşitleri
8. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
9. Hafta - Teorik
Diğer Ayrılık Türleri: Tefrik, Muhalea, Zıhar, Liân
9. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
10. Hafta - Teorik
Talakın Sonuçları ve İddetin Genel Hükümleri
10. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
11. Hafta - Teorik
İslam Miras Hukukuna Giriş: Kavramlar ve Genel Hükümler
11. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
12. Hafta - Teorik
Mirasçılar ve Payları
12. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
13. Hafta - Teorik
İslam Ceza Hukukuna Giriş: Kavramlar ve Genel Hükümler
13. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
14. Hafta - Teorik
Hadler, Kısas ve Tazir Cezaları
14. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141356
Okuma66142
Ara Sınav1213
Dönem Sonu Sınavı1213
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)104
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
PÇ-18
PÇ-19
PÇ-20
OÇ-1
2
3
3
4
2
4
4
1
2
3
4
OÇ-2
1
5
2
3
3
3
3
1
3
3
4
4
OÇ-3
1
4
3
2
3
3
4
4
4
3
3
OÇ-4
5
3
5
5
4
3
5
5
4
4
OÇ-5
5
3
5
3
5
4
5
4
3
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026