Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Sistematik Kelam I
Ders Kodu: İLH212
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Öğrencilere, İslam inanç esaslarını ve bu esasların delillerini konu alan Kelam ilminin tarihi ve uluhiyete dair problemleri üzerinde, akıl ve nakil çerçevesinde bilimsel metotlarda, yeterlilik kazandırmaktır.

Özet İçerik

Bu derste kelamın tanımı, tarihi, dönemleri, ekolleri, önemli temsilcileri ve uluhiyete dair konular dini naslar ve aklî delillerle sistematik bir şekilde işlenecektir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Mehmet ÖZEL
Öğrenme Çıktıları
1.İlahiyat alanında temel kavramları kavrar, kavramlar arası ilişkilere hâkimdir.
2.İlahiyat alanı için uygun araçları seçer, kullanır, geliştirir ve alanın gerektirdiği bilgi ve bilişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır.
3.İlahiyat alanında kuramsal ve uygulamalı bilgileri izler ve ilgili alandaki uzman ve uzman olmayan kişi ve kuruluşlarla bu bilgileri paylaşır.
4.Klasik ve güncel dini meseleleri saptama, tanımlama, eleştirel bir yaklaşımla değerlendirme, yorumlama, formüle etme ve çözme becerisine sahiptir; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçer ve uygular.
5.Edindiği ilahiyat bilgisinin gerekleri doğrultusunda tutum ve davranışlarıyla topluma örnek olacak davranışlar sergiler. Sosyal ve kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar.
6.Sorumluluğu altındakilerin öğrenme gereksinimlerini belirler, öğrenme süreçlerini yönetir ve kişisel, mesleki alandaki gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlar.
7.İlahiyat alanındaki bilgi ve beceriler ile alandaki sorunlara yönelik bilimsel yöntemlerle ortaya konulmuş çözüm önerilerini ilgili kişi ve kurumlarla çeşitli iletişim araçları vasıtasıyla paylaşır.
8.Dini anlayış ve uygulamaların evrensel ve toplumsal boyuttaki (güvenlik, sağlık, iktisat, çevre, vb.) etkileri ve hukuksal sonuçları hakkında farkındalık sahibidir.
9.İlahiyat alanındaki güncel bilgileri içeren ders kitaplarına, uygulama araç-gereçlerine ve bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerine dair sahip olduğu kuramsal ve uygulamalı bilgileri eğitim-öğretim, araştırma ve topluma hizmet alanlarında kullanır.
10.Değişen hayata ve yeniliğe karşı açık tutuma sahiptir; toplumsal, ekonomik, yasal ve siyasal gelişmelerden haberdardır.
11.Toplumsal alanda karşılaşılan karmaşık dini meseleleri çözmek için bireysel inisiyatif alarak bağımsız çalışır veya ekip üyesi olarak sorumluluk alır.
12.İlahiyat alt dalları ve diğer bilim alanları ile ilişki kurarak disiplinler arası araştırma -inceleme, yorum ve analiz yapar.
13.Alanındaki çeşitli sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır; yaşam boyu öğrenmeye ve sorgulamaya ilişkin olumlu tutum geliştirir.
14.İlahiyat alanındaki bilgilerin toplanması, analiz edilmesi, yorumlanması, sonuçların duyurulması ve kullanılması aşamalarında toplumsal, kültürel, bilimsel ve ahlakî değerleri gözetir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Sistematik Kelam, Abdulhamit SİNANOĞLU, Hikmetevi Yayınları, Konya, 2022
2.Kitâbu't-Tevhîd, Ebû Mansûr el-Mâtüridî, çev. Bekir Topaloğlu, İsam Yayınları, Ankara, 2009
3.Bekir Topaloğlu, Kelam İlmine Giriş, İstanbul: Damla Yayınevi, 2012
4.Şerafettin Gölcük, Süleyman Toprak, Kelam: Tarih-Ekoller-Problemler, Konya : Tekin Kitabevi, 2001
5.Cağfer Karadaş, Anahatlarıyla Kelâm Tarihi, İstanbul Ensar Neşriyat, 2015
6.Ahmed Saim Kılavuz, Anahatlarıyla İslâm Akaidi ve Kelâma Giriş, İstanbul : Ensar Neşriyat, 1987
7.Abdullatif el-Harputî, Kelam İlmine Giriş, Düzenleyen Fikret Karaman, İstanbul, Çelik Yayınevi, 2016
8.Şerafettin Gölcük, Kelam Tarihi, Konya, Esra Yayınları, 1992
9.Kolektif, İslam Akaidi, ed: Yasin Ulutaş, Konya, Kitap Dünyası, 2023
10.W. Motgomery Watt, İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri, Sarkaç Yayınları, trs.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Ön Hazırlık
Kelam ilmine giriş (Kelam ilminin tanımı, konusu, gayesi, metodu, diğer isimleri vb.)
2. Hafta - Teorik
Kelamın doğuşu ve teşekkülü
3. Hafta - Teorik
Kelamın dönemleri (mütekaddimun, müteahhirun, yeni ilm-i Kelam)
4. Hafta - Teorik
Kelamın doğuşuna neden olan iç ve dış etkenler
5. Hafta - Teorik
Eş'arîlik ve bazı önemli temsilcileri (Eş'arî, Bâkıllânî, Cüveynî, GazzâlÎ, Fahreddîn er-Râzî vb.)
6. Hafta - Teorik
Matüridilik ve bazı önemli temsilcileri (Mâtürîdî, Nesefî, Pezdevi vb.)
7. Hafta - Teorik
İslam Dünyasındaki diğer Kelam Okulları ve Temsilcileri (Hâricilik, Şia, Mürcie, Cebriyye, Mu'tezile)
8. Hafta - Teorik
Modern dönem kelam düşüncesi
9. Hafta - Teorik
Allah’ın varlığı, birliği ve sıfatları
10. Hafta - Teorik
Kelamda isbât-ı vâcib meselesi (Allah’ın varlığı ve birliğinin delilleri)
11. Hafta - Teorik
Kaza-Kader, İnsan Fiilleri, İradesi ve Hürriyeti Problemleri
12. Hafta - Teorik
Ecel ve Rızık Meselesi
13. Hafta - Teorik
Hüsün-kubuh, hidayet-dalâlet kavramları
14. Hafta - Teorik
Hikmet-illet Meselesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Okuma62224
Ara Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1415
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)103
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
PÇ-18
PÇ-19
PÇ-20
OÇ-1
3
1
1
2
1
3
4
3
4
4
5
5
4
5
4
1
2
5
OÇ-2
1
5
2
2
4
4
1
2
1
1
4
3
4
4
2
2
OÇ-3
3
2
1
2
5
2
2
3
3
2
1
5
3
4
3
5
2
4
5
3
OÇ-4
3
3
4
2
2
4
4
3
2
2
3
4
2
3
3
3
3
4
4
5
OÇ-5
2
5
4
2
2
3
3
2
5
1
5
2
4
4
2
5
5
5
4
OÇ-6
4
3
5
2
2
2
3
2
1
4
4
1
2
3
3
3
4
OÇ-7
3
2
4
5
3
2
2
3
4
3
3
5
1
4
1
2
3
4
5
5
OÇ-8
2
3
2
5
5
2
3
5
4
4
2
5
1
5
5
2
5
4
4
5
OÇ-9
3
2
4
2
3
5
1
4
2
5
1
4
3
3
3
5
3
OÇ-10
2
3
3
5
3
3
5
3
3
5
2
3
3
3
2
3
3
OÇ-11
5
3
5
3
3
5
1
2
4
4
1
2
5
3
OÇ-12
5
2
2
4
3
5
5
5
2
5
2
4
3
4
1
2
5
5
OÇ-13
1
5
1
5
5
5
5
2
4
3
5
5
4
2
1
5
4
OÇ-14
4
4
3
5
5
4
4
2
2
2
5
1
3
1
3
2
1
4
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026