
| Ders Kodu | : DJTA008 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Önlisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 2 |
Bu dersin amacı; tarımsal üretim süreçlerinde ortaya çıkan atıkların çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarını bütüncül bir yaklaşımla değerlendirebilen, dijital teknolojileri (sensörler, nesnelerin interneti, coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama ve yapay zekâ gibi) etkin biçimde kullanarak atık oluşumunu izleyebilen, analiz edebilen ve sürdürülebilir atık yönetim stratejileri geliştirebilen bireyler yetiştirmektir. Ders kapsamında öğrencilerin, döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir tarım ilkeleri doğrultusunda veri temelli karar verme becerisi kazanmaları ve dijital teknolojileri amaç değil, sürdürülebilir yönetimi destekleyen stratejik araçlar olarak değerlendirmeleri hedeflenmektedir.
Bu derste; tarımsal üretim süreçlerinde oluşan bitkisel, hayvansal ve ambalaj atıkları ile bu atıkların çevresel, ekonomik ve sosyal etkileri bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Ders kapsamında tarımsal atıkların sınıflandırılması, atık azaltma stratejileri, yeniden kullanım, geri dönüşüm, kompostlama ve biyogaz üretimi gibi biyolojik dönüşüm süreçleri incelenmektedir. Ayrıca atık yönetiminde ulusal ve uluslararası mevzuat, izlenebilirlik ve dijital kayıt sistemleri; sensör teknolojileri, nesnelerin interneti (IoT), coğrafi bilgi sistemleri (CBS), uzaktan algılama ve yapay zekâ destekli uygulamaların tarımsal atık yönetimindeki kullanım alanları değerlendirilmektedir. Tarımsal işletmeler için dijital temelli atık yönetim planlarının hazırlanması, sıfır atık yaklaşımı, döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir tarım uygulamaları güncel örnekler çerçevesinde ele alınmaktadır. Ders, tarımsal atık yönetiminin dijital teknolojiler ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda bütüncül bir sistem yaklaşımıyla incelenmesini esas almaktadır.
| 1. | Tarımsal üretim süreçlerinde oluşan atık türlerini, oluşum kaynaklarını ve çevresel etkilerini bütüncül bir yaklaşımla analiz eder. |
| 2. | Tarımsal atık yönetiminde atık azaltma, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve biyolojik dönüşüm yöntemlerini sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda değerlendirir. |
| 3. | Sensör teknolojileri, Nesnelerin İnterneti (IoT), Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), uzaktan algılama ve yapay zekâ uygulamalarının tarımsal atık yönetimindeki kullanım alanlarını açıklar ve karşılaştırır. |
| 4. | Dijital izleme sistemlerinden elde edilen verileri yorumlayarak karar verme süreçlerinde kullanılabilecek temel göstergeleri analiz eder. |
| 5. | Tarımsal işletmeler için dijital teknolojilerle desteklenen, sürdürülebilir ve uygulanabilir bir atık yönetim planı hazırlar. |
| 6. | Döngüsel ekonomi, sıfır atık ve kaynak verimliliği ilkelerini tarımsal üretim süreçleriyle ilişkilendirerek sürdürülebilir atık yönetimi yaklaşımlarını değerlendirir. |
| 1. | Karaca, A. (2026). Tarımda Dijital Atık Yönetimi (Ders Notları). Aydın. |
| 2. | Scarlat, N. ve diğerleri (2019). Döngüsel Ekonomide Tarımsal Atık. Elsevier |
| 3. | T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022). Sıfır Atık Yönetmeliği. Ankara. |
| 4. | Erbaş, S., & Karakaya, A. (2021). Sürdürülebilir Tarım ve Çevre Yönetimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. |
| 5. | Erten, S. (2012). Çevre Eğitimi ve Çevre Bilinci. Ankara: Pegem Akademi. |
| 6. | Yılmaz, H., & Demir, İ. (2020). Tarımda Sürdürülebilirlik ve Doğal Kaynak Yönetimi. İstanbul: Literatür Yayıncılık. |
| 7. | Keleş, R., Hamamcı, C., & Çoban, A. (2021). Çevre Politikası. Ankara: İmge Kitabevi. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Ödev | 1 | %5 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 0 | 2 | 28 |
| Ödev | 1 | 2 | 1 | 3 |
| Bireysel Çalışma | 12 | 0 | 1 | 12 |
| Kısa Sınav | 1 | 2 | 1 | 3 |
| Ara Sınav | 1 | 0 | 2 | 2 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 0 | 2 | 2 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 50 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | PÇ-11 | PÇ-12 | PÇ-13 | PÇ-14 | PÇ-15 | PÇ-16 | PÇ-17 | PÇ-18 | PÇ-19 | PÇ-20 | |
OÇ-1 | ||||||||||||||||||||
OÇ-2 | ||||||||||||||||||||
OÇ-3 | 4 | 3 | ||||||||||||||||||
OÇ-4 | 3 | |||||||||||||||||||
OÇ-5 | 5 | 4 | ||||||||||||||||||
OÇ-6 | ||||||||||||||||||||