Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Fikri ve Sınai Haklar
Ders Kodu: MVP124
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin temel amacı; fikir ve sanat eserleri ile sınai mülkiyet haklarının (marka, patent, tasarım, faydalı model vb.) ulusal ve uluslararası mevzuattaki yerini, tescil ve korunma yollarını, lisans/devir işlemlerini ve hak ihlali durumunda başvurulacak hukuki çareleri öğrencilere teorik ve pratik boyutlarıyla kazandırmaktır.

Özet İçerik

Bu ders; fikir ve sanat eserleri (telif hakları), marka, patent, faydalı model, tasarım ve coğrafi işaretler gibi fikri ve sınai mülkiyet haklarının doğuşunu, tescil süreçlerini, korunmasını ve devrini kapsar. Öğrenciler; 5846 sayılı FSEK ve 6769 sayılı SMK çerçevesinde hak sahipliği, lisans sözleşmeleri, hak ihlalleri, hükümsüzlük/iptal davaları ile dijitalleşme ve yapay zeka gibi güncel gelişmeleri öğrenir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Fikri ve sınai mülkiyet hukukuna ilişkin temel kavramları, ulusal ve uluslararası mevzuat çerçevesinde tanımlayabilir.
2.Fikir ve sanat eserleri üzerindeki mali ve manevi hakları ayırt ederek, telif hakkı ihlallerinde başvurulacak hukuki ve cezai yolları belirleyebilir.
3.Marka, patent, faydalı model ve tasarım haklarının tescil şartlarını, koruma kapsamlarını ve mutlak/nispi tescil engellerini analiz edebilir.
4.Sınai mülkiyet haklarına yönelik tecavüz, hükümsüzlük ve iptal iddialarını Yargıtay içtihatları ve TÜRKPATENT uygulamaları ışığında değerlendirebilir.
5.Fikri ve sınai haklara konu olan lisans, devir ve rehin gibi sözleşme süreçlerini hukuki geçerlilik şartlarına uygun olarak yorumlayabilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK), 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK).
2.Fikri Mülkiyet Hukukunun Esasları - Prof. Dr. Sami Karahan vd.,
3.Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku - Prof. Dr. Ünal Tekinalp.
4.Sınai Mülkiyet Hukuku - Prof. Dr. Sabih Arkan
5.Türk Marka Hukuku - Prof. Dr. Uğur Çolak
6.TRIPS Anlaşması, Paris Sözleşmesi, Bern Sözleşmesi.
7.TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) Kararları, WIPO Veri Tabanı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Emsal Kararları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Fikri Mülkiyet Hukukuna Giriş: Temel Kavramlar ve Tarihsel Gelişim
2. Hafta - Teorik
5846 Sayılı FSEK Kapsamında Eser Kavramı ve Eser Türleri
3. Hafta - Teorik
Eser Sahibinin Hakları: Mali ve Manevi Haklar
4. Hafta - Teorik
Fikri Hakların Devri, Lisans Sözleşmeleri ve Telif Haklarının Sınırlandırılması
5. Hafta - Teorik
Fikri Hak İhlalleri ve Hukuki/Cezai Yaptırımlar
6. Hafta - Teorik
Sınai Mülkiyet Hukukuna Giriş ve 6769 Sayılı SMK'nın Genel Yapısı
7. Hafta - Teorik
Marka I: Marka Kavramı, Tescil Şartları ve Mutlak/Nispi Ret Nedenleri
8. Hafta - Teorik
Marka II: Marka Hakkının İhlali, Hükümsüzlük ve İptal Davaları
9. Hafta - Teorik
Patent I: Patent Verilebilirlik Şartları ve Buluş Kavramı
10. Hafta - Teorik
Patent II: Patentin Korunması, Çalışanların Buluşları ve Faydalı Model
11. Hafta - Teorik
Tasarım: Tasarım Kavramı, Tescil Şartları ve Hükümsüzlük
12. Hafta - Teorik
Coğrafi İşaretler ve Geleneksel Ürün Adları
13. Hafta - Teorik
Fikri ve Sınai Hakların Uluslararası Korunması (WIPO, TRIPS, Paris/Bern Sözleşmeleri)
14. Hafta - Teorik
Güncel Gelişmeler ve Vaka Analizi (Yapay Zeka ve Fikri Mülkiyet, Dijital Telif Hakları)
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders1101525
Ara Sınav1101525
Dönem Sonu Sınavı1101525
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
OÇ-1
1
2
5
1
2
2
1
4
OÇ-2
1
3
5
3
3
2
4
OÇ-3
1
3
5
1
2
4
2
4
OÇ-4
1
4
5
3
5
2
4
OÇ-5
2
3
5
1
1
2
4
2
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026