Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
İlaç ve Boya Bitkileri
Ders Kodu: TAB102
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 1
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı; öğrencilere ilaç ve boya bitkilerinin tarihçesini, genel özelliklerini, taksonomilerini, etken maddelerini, kullanım alanlarını ve kültüre alınma tekniklerini öğretmektir. Ayrıca laboratuvar ve saha uygulamalarıyla pratik becerilerin kazandırılması hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Bu ders; ilaç ve boya bitkilerinin taksonomik özelliklerini, içerdikleri sekonder metabolitleri ve bu bileşiklerin insan sağlığı ile sanayideki kullanım alanlarını teorik ve pratik düzeyde ele almaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İlaç ve boya bitkilerinin tarihçesini, genel özelliklerini, kullanım alanlarını ve yöntemlerini anlatır.
2.Önemli ilaç ve boya bitkilerini morfolojik ve taksonomik olarak tanır.
3.İlaç ve boya bitkilerinin uygun hasat, kurutma, depolama ve drog elde etme yöntemlerini açıklar.
4.Bitkisel ilaç ham maddelerinde bulunan sekonder metabolitleri sınıflandırır ve özelliklerini açıklar.
5.Temel boya bitkilerini tanır ve mordanlama yöntemlerini kullanır.
6.İlaç ve boya bitkilerinin temel düzeyde ekstraksiyon, tentür ve maserasyon tekniklerini uygular.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Baytop, T. (1999). Türkiye'de Bitkiler ile Tedavi (Geçmişte ve Bugün). Nobel Tıp Kitabevleri.
2.Ceylan, A. (1997). Tıbbi Bitkiler (I ve II). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
3.Karadağ, R. (2007). Doğal Boyamacılık. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
İlaç ve boya bitkilerinin tarihi, morfolojisi ve taksonomisi
2. Hafta - Teorik & Uygulama
İlaç ve boya bitkilerinin dünyada ve Türkiye’deki yeri ve ekonomik önemi
3. Hafta - Teorik & Uygulama
İlaç ve boya bitkilerindeki etken maddeler I (glikozitler, alkaloitler, terpenoidler)
4. Hafta - Teorik & Uygulama
İlaç ve boya bitkilerindeki etken maddeler II (fenolik bileşikler, tanenler, uçucu yağlar, reçineler) (KISA SINAV)
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Doğru hasat zamanı, kurutma ve temizleme
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Öğütme ve saklama koşulları
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Önemli ilaç bitkileri (haşhaş, yüksükotu, söğüt, porsuk ağacı, tıbbi nane vb.)
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Önemli boya bitkileri (kökboya, çivit otu, safran, cehri, muhabbet çiçeği vb.) (ARA SINAV)
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Solvent çeşitleri ve doğru solvent seçimi
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Masere yağlar, tentürler, gliseratlar, merhemler ve bitki çayları
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Masera yağ ve tentür hazırlama
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Gliserat, merhem ve bitki çayı hazırlama (UYGULAMA SINAVI)
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Bitkisel mordanlar ve sabitleme teknikleri
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Bitki-ilaç interaksiyonları, yanlış kullanım ve yan etkiler
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Uygulama Sınavı1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Uygulamalı Ders140114
Uygulama Sınavı1516
Kısa Sınav1415
Ara Sınav1617
Dönem Sonu Sınavı114115
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
3
2
2
5
5
OÇ-2
3
2
2
5
5
OÇ-3
3
2
2
5
5
OÇ-4
3
2
2
5
5
OÇ-5
3
2
2
5
5
OÇ-6
3
2
2
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026