Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tıbbi ve Aromatik Bitkilerde Hastalık ve Zararlılar
Ders Kodu: TAB231
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 2
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Tıbbi ve aromatik bitkilerde ekonomik düzeyde zarara neden olan biyotik (fungal, bakteriyel, viral vb.) ve abiyotik (cansız) hastalık etmenleri ile yabancı otların genel özellikleri; bu etmenlerin konukçu bitkilerde oluşturduğu belirtiler, biyolojik döngüler ve zarar şekilleri ile ekonomik düzeyde kayıplara neden olan böcek, akar ve diğer hayvansal zararlıların morfolojilerini, biyolojilerini ve zarar şekillerini öğretmektir. Entegre ürün yönetimi (IPM) ilkeleri çerçevesinde, alternatif ve sürdürülebilir mücadele yöntemlerinin karşılaştırmalı analizini yaparak; bu hastalık, zararlı ve yabancı otlara karşı kültürel, biyolojik, fiziksel ve organik tarım yönetmeliklerine uygun sürdürülebilir/entegre mücadele yöntemlerini bütüncül bir yaklaşımla planlama becerisi kazandırmaktır.

Özet İçerik

Bitki patolojisinin temel ilkeleri ve hastalık üçgeni bileşenleri; abiyotik ve biyotik hastalık etmenlerinin sınıflandırılması; yaşam döngüsü, bitki hastalıklarında simptomoloji ve teşhis yöntemleri; yabancı ot biyolojisi ve bitkisel üretime etkileri; tıbbi ve aromatik bitkilerde ekonomik düzeyde kayıplara neden olan böcek, akar ve diğer hayvansal zararlıların morfolojileri, biyolojileri ve zarar şekilleri; entegre mücadele (IPM) stratejileri; önemli tıbbi ve aromatik bitkilerden gül, adaçayı, fesleğen, nane, kekik, anason ve şerbetçiotunda görülen spesifik hastalıklar, zararlılar ve kontrol yöntemleri.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Tıbbi ve aromatik bitkilerde hastalığa neden olan biyotik ve abiyotik etmenleri sınıflandırma, biyolojik ve fizyolojik özelliklerini açıklama yetkinliği
2.Sahada ve laboratuvarda bitki hastalık ve zararlılarının makroskobik belirtilerini (semptomlarını) analiz ederek doğru teşhisini koyabilme becerisi.
3.Hastalık, zararlı ve yabancı otlarla mücadelede çevre bilincine uygun, alternatif ve sürdürülebilir yöntemleri karşılaştırmalı olarak seçebilme yetisi.
4.Gül, adaçayı, fesleğen, nane, kekik, anason ve şerbetçiotuna özgü hastalık ve zararlılara karşı kalite standartlarını koruyucu yönetim stratejilerini uygulama becerisi.
5.Alana özgü mesleki problemleri analiz ederek çözüm önerileri geliştirme, bireysel veya ekip çalışmalarında sorumluluk alarak süreçleri yönetme yetkinliği.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Döken, M.T., E.Demirci ve H.Zengin, 2005. Fitopatoloji. Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi No:314, ERZURUM 227 s.
2.Çınar, A., 1988. Genel Fitopatoloji. Çukurova Üniversitesi. Ziraat Fakültesi No: 68, ADANA.
3.Agrios, G. N., 1997. Plant Pathology, Fourth Edition. Academic Press. USA
4.Anonim, 2008. Zirai Mücadele Teknik Talimatları, T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Gn. Md., Ankara.
5.Horst, R. K., 1995. Compendium of Rose Diseases. APS Press St. Paul Minnesota,USA 50 pp.
6.Daughtrey,M.L., R.L. Wick and J.L. Peterson, 1995. Compendium of Flowering Potted Plant Diseases. APS Pres.St.Paul, MN, USA. 90 pp
7.Hansen, E.M. and Lewis, K.J. 1997. Compendium of Conifer Diseases. APS Press. USA.
8.T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI, TARIMSAL ARAŞTIRMALAR VE POLİTİKALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, Zirai Mücadele Teknik Talimatları Kitapları (2008)
9.Öğretim üyesi ders notları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Bitki Hastalıklarının Önemi ve Cansız (Abiyotik) Hastalık Etmenleri Tarımsal üretimde bitki sağlığının makro etkileri, hastalık üçgeni bileşenleri ve ekonomik kayıp analizleri; sıcaklık, ışık, nem ekstremleri, besin elementi noksanlıkları/fazlalıkları ile hava kirliliğinin bitki fizyolojisine etkileri ve abiyotik teşhis kriterleri.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Canlı (Biyotik) Hastalık Etmenleri Tıbbi ve aromatik bitkilerde enfeksiyona yol açan fungal, bakteriyel, viral patojenlerin sınıflandırılması; patojenlerin morfolojik yapıları, taksonomik özellikleri, epidemiyolojisi ve bitkisel dokulara giriş yolları.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Bitkilerde Hastalığın Oluşumu, Gelişimi ve Belirtileri (Semptomatoloji) İnokulasyon, penetrasyon, enfeksiyon, fruktifikasyon ve kışlama aşamalarından oluşan hastalık döngüsü ve süreçleri; konukçu bitkide oluşan solgunluk, leke, çürüklük, tümör ve mozaik gibi makroskobik ve mikroskobik semptomların laboratuvar ve saha ölçekli analizi.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Hastalık Etmenleri ve Yabancı Otlarla Genel Mücadele Yöntemleri Entegre mücadele (IPM) kapsamında yasal (karantina), kültürel, fiziksel, biyolojik ve kimyasal savaşım yöntemleri; üretim alanlarında sorun teşkil eden baskın yabancı otların biyolojisi, neden oldukları ürün kayıpları ve sürdürülebilir yönetim stratejileri.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Gül (Rosa sp.) ve Adaçayı (Salvia sp.) Hastalıkları ve Mücadelesi Gül üretiminde ekonomik zarara yol açan Külleme (Podosphaera pannosa), Karaleke ve Pas hastalıkları; Adaçayında kök çürüklüğü ve yaprak lekelerine neden olan spesifik etmenler; etken madde kalite standartlarını koruyucu mücadele programları.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Fesleğen (Ocimum basilicum) ve Nane (Mentha sp.) Hastalıkları ve Mücadelesi Fesleğende yüksek ürün kaybına neden olan Fesleğen Mildiyösü (Peronospora belbahrii) ve Fusarium solgunluğu; Nanede görülen Nane Pası (Puccinia menthae) hastalığının epidemiyolojisi; uçucu yağ kalitesini korumaya yönelik sürdürülebilir yönetim modelleri.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Kekik (Thymus sp.), Anason (Pimpinella anisum) ve Şerbetçiotu (Humulus lupulus) Hastalıkları ve Entegre Yönetim Kekikte kök boğazı çürüklükleri; anasonda ve Şerbetçiotunda ekonomik zararı yüksek olan Mildiyö (Pseudoperonospora humuli) yaprak lekesi ve Külleme hastalıkları; hasat sonrası muhafaza ve ambalajlamada kaliteyi düşüren fungal kontaminasyonlar ve koruyucu önlemler.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Tıbbi ve Aromatik Bitkilerde Zararlıların Önemi ve Temel Entomolojik Kavramlar (Ara Sınav)
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Ekonomik Öneme Sahip Zararlı Gruplarının Taksonomisi ve Biyolojisi
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Zararlı Böcek ve Akarlarda Zarar Şekilleri ve Belirtileri
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Zararlılarla Genel Mücadele Yöntemleri ve Alternatif Biyokontrol Stratejileri
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Gül (Rosa sp.) ve Adaçayı (Salvia sp.) Zararlıları ve Mücadelesi
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Fesleğen (Ocimum basilicum) ve Nane (Mentha sp.) Zararlıları ve Mücadelesi
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Kekik (Thymus sp.), Anason (Pimpinella anisum), Şerbetçiotu (Humulus lupulus) Zararlıları ve Hasat Sonrası Ambar Yönetimi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%10
Dönem Ödevi1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Uygulamalı Ders140228
Ödev1213
Dönem Ödevi1426
Ara Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1516
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
5
5
5
5
2
5
5
OÇ-2
5
5
5
5
2
5
5
OÇ-3
5
5
5
5
2
5
5
OÇ-4
5
5
5
5
2
5
5
OÇ-5
5
5
5
5
2
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026