Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Laboratuvar Teknikleri ve Güvenliği
Ders Kodu: KZM103
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 2
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Laboratuvar ve üretim alanlarında meydana gelen kazaların çok düşük bir oranının teknik hatalardan %85’nin ise insan hatalarından kaynaklandığı istatiksel olarak ispatlanmıştır. Çalışılan madde hakkında bilgi eksikliği veya gerekli dikkatin gösterilmemesi ve yanlış alışkanlıklar kazalarda önemli bir rol oynamaktadır. Diğer taraftan kimyada laboratuvarlar büyük önem taşımaktadır. Laboratuvar çalışmalarına başlamadan öğrencilerin laboratuvar çalışmaları ve teknikleri konusunda eğitilmeleri son derece önemlidir. Toplum ve çevre sağlığının korunması laboratuvarda çalışan elemanların bu konuda bireysel olarak davranışları, bilgi ve becerileriyle doğrudan ilgilidir. Amacımız, öğrencilerimizin kimyasallar, tehlikeleri, güvenlik önlemleri ve korunma yöntemleri konularında bilgi edinmelerini sağlayarak, gerek öğrencilik gerekse iş ve günlük hayatlarında daha az hatalarla daha güvenli bir ortamda çalışmaları için bilgilendirmek ve kimya alanında kullanacağı laboratuvar teknikleri hakkında bilgi sahibi yapmaktır.

Özet İçerik

Güvenli çalışma ortamının sağlanmasında temel prensipler ve uygulamalar, Laboratuvarda kullanılan kimyasalların sınıflandırılması, etiketleme, depolama ve kullanım bilgileri, Etiketleme, malzeme emniyet verileri(MSDS’ler), bilgi ve eğitim, Güvenlik ekipmanları: kişisel koruyucu ekipmanlar, laboratuvar güvenlik ekipmanları, atık kimyasalların depolanması ve atılması birbirleriyle temas etmemesi gereken kimyasallar, laboratuvar kazaları ve ilk yardım acil tıbbi operasyonlar: ilk yardım/gerekli araç, gereç, malzeme, ekipman ve koruyucu teçhizat seçimi, hazırlanması, kullanılması cam malzemelerin tanıtımı, işlevleri, temizlenmesi, Temel laboratuvar işlemleri ve düzeneklerin kurulması, Reaksiyonların yürütülmesi ve sonlanması ve saflaştırma teknikleri, Ayırma teknikleri ve kromatografiye giriş

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Öğrenciler dönem sonunda kimyasallar, tehlikeler, güvenlik önlemleri ve yapılacak acil yardımlar konularında bilgilenecektir. Böylece öğrenciler ev ve iş hayatlarında daha bilinçli ve güvenli çalışacaklardır.
2.Öğrenciler laboratuvar eğitiminin gerekliliğini, uyulması gereken başlıca kuralları ve acil durumlarda yapması gerekenleri öğreneceklerdir.
3.Öğrenciler bir deneyin planlanması, gerçekleştirilmesi ve ürünün saflaştırılması hakkında bilgi sahibi olacaklardır
4.Laboratuvar kazaları ve ilk yardım yöntemleri hakkında bilgi sahibi olabilmesi
5.Bireysel olarak çok disiplinli takımlarda etkin çalışabilme becerisi ve sorumluluk alma özgüvenine sahip olmak
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Prof Dr. Mahmure Üstün Özgür, Kimyasallar ve Tehlikeleri Dersi Ders Notları, İş Sağlığı ve Güvenliğ Bölümü, Meslek Yüksek Okulu,YTÜ, 2004-2005
2.Laboratuar Güvenliği, Prof. Dr. Handan Ak Çelik, 2004
3.Prof. Dr. Lale ZOR, 17. ve 19. Ünite, Ders Notları, AÖF, Anadolu Üniversitesi, 2004
4.Dr. Kemal Akın ve Dr. Salih Cesur, Laboratuar Güvenliği Ders Notları, Ankara Üniversitesi, 2004
5.Yrd.Doç.Dr. Memduh Sami TANER Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalı
6.Leonard, J., Lygo, B. and Procter, G.,"Advanced Practical Organic Chemistry", 2nd ed.,Nelson Thornes, Cheltenham, 2001
7.Nüket Öcal ve Feray Aydoğan, OrganikLaboratuar Teknikleri, YTU, 2004.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Kimya laboratuvarında güvenlik ve laboratuvarın amaca uygun kullanımı. Laboratuvar güvenliği ve insan sağlığı açısından tehlikeli kimyasallar ile çalışırken alınması gereken tedbirler
2. Hafta - Teorik
Kimyasalların sınıflandırılması, etiketleme, depolama ve kullanım bilgileri
3. Hafta - Teorik
Etiketleme, malzeme emniyet verileri(MSDS’ler), bilgi ve eğitim
4. Hafta - Teorik
Güvenlik ekipmanları: Kişisel koruyucu ekipmanlar, laboratuvar güvenlik ekipmanları
5. Hafta - Teorik
Laboratuvar Kazaları ve İlk Yardım
6. Hafta - Teorik
Atık kimyasalların depolanması ve atılması
7. Hafta - Teorik
Cam malzemelerin tanıtımı, işlevleri, temizlenmesi
8. Hafta - Teorik
Bir deneyin planlanması, düzeneklerin kurulması, gerçekleştirilmesi (Ara Sınav Değerlendirmesi)
9. Hafta - Teorik
Ürünün saflaştırılması sırasında dikkat edilecek hususlar ve laboratuvar defteri tutma düzeni
10. Hafta - Teorik
Temel laboratuvar işlemleri ve düzeneklerin kurulması
11. Hafta - Teorik
Reaksiyonların yürütülmesi ve sonlanması ve saflaştırma teknikleri
12. Hafta - Teorik
Reaksiyonların yürütülmesi ve sonlanması ve saflaştırma teknikleri
13. Hafta - Teorik
Karıştırma, soğutma, ısıtma, kurutma, buharlaştırma, inert atmosfer altında çalışma, inert gazlar ile çalışma, sıvıların saklanması ve saflaştırma işlemleri ve güvenlik açısından dikkat edilmesi gereken hususlar
14. Hafta - Teorik
Ayırma teknikleri ve Kromatografiye giriş
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Uygulamalı Ders141242
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı1819
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)102
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
5
OÇ-2
5
OÇ-3
5
OÇ-4
5
OÇ-5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026