Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Denizlerdeki Biyolojik İstilalar
Ders Kodu: BYL457
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Deniz ekosistemlerindeki istilacı ve yabancı türlerin doğal ekosistemler, insan sağlığı ve sosyo-ekonomiye olan etkilerini aktarmak

Özet İçerik

Bu ders kapsamında, insanoğlunun doğrudan veya dolaylı etkisiyle doğal yaşam ortamlarından uzak ekosistemlere taşınan yabancı türler hakkında bilgiler verilecek, istilacı türlerin doğa ve insan sağlığı üzerindeki etkileri tartışılacak, söz konusu türlerle mücadele yöntemleri ve ilgili hukuki dokümanlar ele alınacaktır

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Biyolojik istilalarla ilgili temel kavramları tanımlar
2.İnsan kaynaklı tür taşınmasının tarihsel gelişimini açıklar
3.İstilacı türlerin taşınma yollarını tanımlar
4.İstilacı türlerin ekolojik, sosyoekonomik ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini açıklar
5.İstilacı ve yabancı deniz türlerine yönelik uluslararası ve ulusal mevzuat hükümlerini karşılaştırır
6.İstilacı türlerin doğal kaynakların sürdürülebilirliği üzerindeki etkilerini sınıflandırır
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Rilov, G., Crooks, J.A. 2009. Biological Invasions in Marine Ecosystems. Ecological, Management, and Geographic Perspectives. Springer, 641 p.
2.Otero, M.M., Cebrian, E., Francour, P., Galil, B. 2009. Monitoring Marine Invasive Species in Mediterranean Marine Protected Areas (MPAs): A strategy and practical guide for managers. IUCN, Malaga, Spain, 134
3.Queiroz, A.I., Pooley, S. 2018. Histories of Bioinvasions in the Mediterranean (Environmental History, 8). Springer, 271 p.
4.Çınar, M.E., Bilecenoğlu, M., Yokeş, M.B., Güçlüsoy, H. 2025. Denizel İstilacı Yabancı Tür Tanımlama Rehberi. Önemli Denizel Biyoçeşitlilik Alanlarında İstilacı Yabancı Türlerin Tehditlerinin Değerlendirilmesi Projesi. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Ankara, 154 s.
5.Bilecenoğlu, M. 2026. From the Messinian Salinity Crisis to the Present: The Change of Biodiversity in the Mediterranean. In: The Mediterranean Sea in the Polycrisis Era - A Multidiciplinary Approach on Ecosystem and Biodiversity (Köşker, A.R., Gündoğdu, S., eds.), Springer.Nature
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Temel kavramların tanıtılması (yerli, yabancı ve istilacı tür kavramları) ve denizlerdeki biyolojik istilaların tarihçesinin aktarılması
2. Hafta - Teorik
Yabancı türlerin taşınma yolları (kanallar, gemi balast suları ve karinaları, su ürünleri yetiştiriciliği ve akvaryum ticareti)
3. Hafta - Teorik
Biyolojik istila sürecinin aşamaları (giriş, yerleşme ve yayılma fazları)
4. Hafta - Teorik
İstilacı türlerin özellikleri (r-stratejisi, yüksek adaptasyon, düşmanlardan kurtulma hipotezi)
5. Hafta - Teorik
İstila sürecini etkileyen faktörler (biyotik direnç hipotezi, boş nişler, bozulmuş ekosistemler)
6. Hafta - Teorik
Dünya okyanus ve denizlerinden istilacı tür vaka analizleri 1
7. Hafta - Teorik
Dünya okyanus ve denizlerinden istilacı tür vaka analizleri 2 (Sözlü sınav)
8. Hafta - Teorik
Dünya okyanus ve denizlerinden istilacı tür vaka analizleri 3 (Arasınav)
9. Hafta - Teorik
İstilacı deniz türlerinin ekolojik etkileri (besin zincirindeki değişimler)
10. Hafta - Teorik
İstilacı deniz türlerinin sosyo-ekonomik etkileri
11. Hafta - Teorik
İstilacı deniz türlerinin insan sağlığı üzerindeki etkileri
12. Hafta - Teorik
Biyolojik istilalara karşı yönetim ve kontrol mekanizmaları
13. Hafta - Teorik
Uluslararası ve ulusal mevzuat
14. Hafta - Teorik
Küresel iklim değişikliği etkisi altında biyolojik istilaların gelecek projeksiyonu
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı114115
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)80
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
5
OÇ-2
OÇ-3
OÇ-4
5
OÇ-5
5
OÇ-6
3
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026