Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Moleküler Ekoloji
Ders Kodu: BYL432
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı; öğrencilere ekolojik soruların ve çevre sorunlarının çözümünde moleküler biyoloji, genetik ve genomik araçların nasıl uygulanacağını teorik ve metodolojik olarak öğretmektir.

Özet İçerik

Ders içeriğinde moleküler belirteçler, popülasyon genetiği, peyzaj genetiği gibi konuları ele alınır. Ayrıca yerel adaptasyon, türleşme, çevresel DNA, metabarcoding, koruma genetiği ve yeni nesil dizileme (NGS) teknolojilerinin ekolojideki güncel uygulamaları vaka çalışmalarıyla incelenir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Moleküler ekolojinin temel kavramlarını, tarihsel gelişimini ve ekolojik soruların çözümünde genetik araçların nasıl kullanılacağını tanımlayabilir.
2.Mikrosatelit (SSR), SNP, organel DNA'sı gibi farklı moleküler belirteçlerin (marker) avantaj ve dezavantajlarını karşılaştırarak, belirli bir ekolojik probleme uygun belirteci seçebilir.
3.Popülasyon içi genetik çeşitliliği ölçebilir; gen akışı, genetik sürüklenme ve doğal seçilim gibi evrimsel süreçlerin popülasyon yapısı (FST, GST) üzerindeki etkilerini yorumlayabilir
4.Coğrafi bariyerlerin ve peyzaj özelliklerinin gen akışı üzerindeki etkilerini (Peyzaj Genetiği) ve türlerin tarihsel süreçteki coğrafi dağılımlarını (Filocoğrafya) analiz edebilir
5.Moleküler verileri kullanarak ebeveyn tayini, akrabalık ilişkileri ve çiftleşme sistemleri gibi davranışsal ekoloji dinamiklerini değerlendirebilir.
6.Doğal seçilim altındaki uyumsal (adaptif) süreçleri nötr süreçlerden ayırt edebilir; hibritleşme, genetik introgresyon ve kriptik türleşme olgularını moleküler kanıtlarla açıklayabilir.
7.İstilacı türleri ve dağılımlarını moleküler ekoloji perspektifinden yorumlayabilir.
8.Çevresel DNA (eDNA) ve metabarcoding gibi yöntemlerin biyoçeşitlilik izlemedeki rolünü açıklayabilir; nesli tehlike altındaki türlerin korunmasında akrabalı yetiştirme (inbreeding) ve genetik darboğaz risklerini yönetebilir.
9.RAD-Seq, RNA-Seq gibi yeni nesil dizileme (NGS) yaklaşımlarının temel mantığını kavrayarak, ekolojik çalışmalardan elde edilen büyük verilerin (biyoinformatik) analiz süreçlerini metodolojik olarak değerlendirebilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Beebee, T., & Rowe, G. (2017). An Introduction to Molecular Ecology (3rd Edition). Oxford University Press.
2.Freeland, J. R., Kirk, H., & Petersen, S. (2011). Molecular Ecology (2nd Edition). Wiley-Blackwell.
3.Öğretim üyesi tarafından seçilecek güncel makaleler
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Moleküler Ekolojiye Giriş ve Tarihçe
2. Hafta - Teorik
Moleküler Belirteçler (Markerlar) ve Seçimi
3. Hafta - Teorik
Genetik Çeşitlilik ve Ölçümü
4. Hafta - Teorik
Popülasyon Genetiği ve Gen Akışı
5. Hafta - Teorik
Peyzaj Genetiği
6. Hafta - Teorik
Filocoğrafya
7. Hafta - Teorik
Adalar biyocoğrafyası ve Moleküler ekolojisi
8. Hafta - Teorik
Akrabalık Analizleri (Ara Sınav)
9. Hafta - Teorik
Doğal Seçilim ve Adaptasyonun Moleküler Temeli
10. Hafta - Teorik
Türleşme ve Hibritleşme modellelerinde moleküler teknikler
11. Hafta - Teorik
İstilacı türlerin moleküler ekolojisi
12. Hafta - Teorik
Çevresel DNA (eDNA) ve Metabarcoding
13. Hafta - Teorik
Koruma Genetiği ve Genomiği
14. Hafta - Teorik
Ekolojide Yeni Nesil Genomik Teknolojiler ve Gelecek
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)78
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
5
4
OÇ-2
5
4
5
OÇ-3
4
5
4
OÇ-4
5
4
OÇ-5
4
5
OÇ-6
5
4
OÇ-7
4
5
OÇ-8
5
4
5
5
OÇ-9
5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026