Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tıbbi Entomoloji
Ders Kodu: BYL461
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Tıbbi öneme sahip vektör böcek ve arachnidlerin morfolojisi öğretmek, konak-patojen ilişkilerini aktarmak; ve vektörlüklerini yaptıkları hastalıkların hücresel iletim mekanizmalarını incelemektir.

Özet İçerik

Tıbbi önemli vektörel hastalıklar ve yayılımı, Vektör böcek ve arachnidlerin morfolojisi, Vektörlük kapasiteleri, Vektörlük kapasitelerini etkileyen faktörler, Vektörlük mekanizmaları, Horizontal, Vertikal, Trans ovarial patojen aktarın mekanizmaları

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Tıbbi öneme sahip Arthropoda sınıflarını (Insecta, Arachnida) ayırt edici morfolojik özelliklerine göre sınıflandırır.
2.Vektör yetkinliği (vector competence) kavramını tanımlayarak, patojenlerin sivrisinek orta bağırsağı ve tükürük bezlerindeki fizyolojik bariyerleri aşma mekanizmalarını analiz eder.
3.Anopheles, Culex ve Aedes cinslerini ergin, larva ve yumurta evrelerindeki taksonomik karakterlerine göre teorik olarak ayırt eder.
4.Sıtma etkeni (Plasmodium) ve önemli arbovirüslerin (Deng, Zika, Batı Nil) sivrisinek vücudundaki biyolojik gelişim ve replikasyon döngülerini şemalar üzerinde açıklar.
5.Diptera larvalarının neden olduğu miyaz türlerini sınıflandırır ve adli entomolojide ölüm zamanı tayini mantığını açıklar.
6.Bitler, pireler, tahtakuruları ve kenelerin morfolojilerini, beslenme davranışlarını ve taşıdıkları önemli patojenleri (Veba, Tifüs, Lyme, KKKA) karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
7.İklim değişikliği ve küreselleşmenin, istilacı sivrisinek türlerinin Akdeniz Havzası ve Türkiye'deki yayılım sınırlarına etkilerini tartışır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Mosquitoes and Their Control - Norbert Becker et al., Springer.
2.Medical and Veterinary Entomology - Gary R. Mullen and Lance A. Durden, Academic Press.
3.Physiology of Mosquitoes - Alan N. Clements, BioMed Central.
4.Medical insects and arachnids, Richard Plane and Roger W. Crosskey, Chapman& Hall
5.Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Vektör ve Patojen El Kitapçıkları
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Tıbbi Entomolojiye Giriş ve vektör böcek ve arachnidler
2. Hafta - Teorik
Vektör böcek ve arachnidlerin morfolojisi
3. Hafta - Teorik
Vektör böcek ve arachnidlerin morfolojisi
4. Hafta - Teorik
Vektör Yetkinliği ve Patojen İletim Mekanizmaları
5. Hafta - Teorik
Vektör Yetkinliği ve Patojen İletim Mekanizmaları
6. Hafta - Teorik
Vektörlük kapasitelerini etkileyen faktörler
7. Hafta - Teorik
Sivrisinek-Patojen ilişkisi: Sıtma (Malarya), Arbovirüsler, Filaryoz (Sözlü sınav)
8. Hafta - Teorik
Diptera Takımının Diğer Üyeleri (Tatarcıklar ve Karasinekler) (Ara sınav)
9. Hafta - Teorik
Leishmaniasis, vektörleri ve ülkemizde leismania dağılımı
10. Hafta - Teorik
Miyaz (Myiasis) çeşitleri ve vektörleri, ülkemizdeki dağılımı
11. Hafta - Teorik
Siphonaptera (Pireler) ve Phthiraptera (Bitler) neden olduğu hastalıklar ve salgınları
12. Hafta - Teorik
Hemiptera (Tahtakuruları ve Öpücük Böcekleri)
13. Hafta - Teorik
Arachnida Sınıfı: Ixodida (Keneler) ve Akarlar
14. Hafta - Teorik
Zehirli Eklembacaklılar ve Vektör Ekolojisinde Küresel Değişimler
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)78
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
5
5
OÇ-2
5
4
OÇ-3
4
5
4
OÇ-4
4
5
OÇ-5
5
5
OÇ-6
4
5
4
OÇ-7
5
4
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026