Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Değişmeli Cebir
Ders Kodu: MAT403
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 2
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Bu dersin temel amacı, değişmeli halkalar ve modüller gibi cebirsel nesnelerin özelliklerini, davranışlarını ve ilişkilerini incelemektir. Böylece dersin cebirsel geometri, kriptografi, kodlama teorisi ve sayılar teorisi gibi uygulama alanlarına öğrenciyi hazırlamaktır.

Özet İçerik

Halkalar ve Halka homomorfizmaları, İdealler ve Bölüm halkaları, Asal idealler, Maksimal idealler, Nilpotent elemanlar ve Nil radikal, Jacobson radikal, İdealler üzerinde işlemler, Modüller ve Bölüm modülleri, Modüllerde direkt toplam ve direkt çarpım, Sonlu üreteçli modüller, Tam diziler, Noether halkalar ve Noether modüller, Hilbert taban teoremi

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İdeal, Maksimal ideal ve asal ideal kavramlarını açıklayabilmek
2.Nil ve Jacobson radikal kavramlarını öğrenmek
3.Yerel halkaları ve asalımsı ideallerin temel kavramlarını öğrenmek
4.Değişmeli halkalar üzerindeki modüllerin yapılarını kavramak
5.Zincir koşuluna sahip halkaları ve modülleri tanımak
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Atiyah M.F., MacDonald I.G., Çevirenler: Harmancı A., Tutalar H.İ., Akgül M., Taş K. “Değişmeli Cebire Giriş”, Hacettepe Üniv. Fen. Fak.Yayınları, 1980.
2.R.Y. Sharp, “Steps in Commutative Algebra”, London Mathematical Society Student Texts, Cambridge University Press, 2000.
3.M. Reid, “Undergraduate Commutative Algebra”, Cambridge University Press, 1995.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Halkalar ve Halka Homomorfizmaları
2. Hafta - Teorik & Uygulama
İdealler ve Bölüm halkaları
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Sıfır Bölenler, Nilpotent Elemanlar, Tersinir Elemanlar
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Asal İdealler ve Maksimal İdealler
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Nil Radikal ve Jacobson Radikal
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Nil Radikal ve Jacobson Radikal
7. Hafta - Teorik & Uygulama
İdealler Üzerinde İşlemler
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Yerel Halkalar
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Asalımsı İdealler
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Modüller ve Alt Modüller
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Sonlu Üreteçli Modüller
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Modül Homomorfizmaları
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Artan Zincir Koşuluna Sahip Halkalar ve Modüller
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Hilbert Taban Teoremi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Dönem Ödevi1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Uygulamalı Ders140228
Ödev1112
Dönem Ödevi1112
Bireysel Çalışma140228
Ara Sınav124226
Dönem Sonu Sınavı134236
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)150
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
PÇ-18
OÇ-1
3
4
3
3
2
3
OÇ-2
3
3
4
3
3
3
OÇ-3
3
3
4
3
3
2
3
OÇ-4
3
3
4
3
3
3
3
OÇ-5
3
3
4
3
3
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026