Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Yakınçağ Balkan Tarihi
Ders Kodu: TAR459
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Yakınçağ Balkan Tarihi dersinin temel amacı, Fransız Devrimi sonrasında dünyayı etkisi altına alan milliyetçilik hareketlerinin Balkanlarda yarattığı dönüşümün, başta Osmanlı Devleti olmak üzere bölgedeki etkilerini ortaya koymaktır. Ulus devlet düşüncesinin somut devlet taleplerini ve devlet uygulamalarını etkinleştirmesinin Balkan kavimleri üzerindeki siyasî, sosyal ve ekonomik dönüşümün imparatorluk siyasetlerini ve imparatorlukların kaderini nasıl bir değişime uğrattığının ortaya koyulması, yine bu dersin amaçları arasındadır.

Özet İçerik

Yakınçağ Balkan Tarihi, 18. yüzyıldaki gelişmeler ve Fransız devrimi sonrasında Avrupa’da başlayan yeni siyasî düzenin Balkanlardaki görünü, öncelikle milliyetçilik düşüncesinin yarattığı dönüşümlerle şekillenmiştir. Bu süreçte, Fransız devrimi ve karşı devrim gelişmeleri ve Viyana Kongresi’nin yarattığı yeni düzen Balkanların uluslararası arenada hedef coğrafyalardan biri haline getirmiştir. 1830 Yunanistan’ın Osmanlı Devleti’nden ayrılması ve özellikle 1848 devrimleri Balkan coğrafyasında milliyetçilik ve kültürel hareketlenmeleri hızlandırmıştır. 1804 Sırbistan’da başlayan hareketlenme balkanlarda genel bir hareketlilik doğurmuş ve Macarlar, Bulgarlar, Rumenler, Arnavutlar, Hırvatlar ve Boşnaklar arasında etki yaratmış ve bölgeyi yönetilmesi zor bir coğrafya haline getirmiş ve Osmanlı Devleti ve Avusturya gibi imparatorlukları beka sorunu ile karşı karşıya bırakmıştır. Balkanlardaki hareketlenme bölgeyi isyan hareketleriyle dolu, dış müdahalelerin karışıklıklara neden olduğu bir kaynayan kazan haline getirmiştir. 19. yüzyıl ise balkanlar için tam bir laboratuvar haline getirmiştir. Çünkü Balkanların milliyetler sorunu da bölgeyi daha da karışık bir hale getirmiştir. Öyle ki büyük devletlerin bölge üzerindeki rekabet, Balkanların stratejik önemi nedeniyle dünya savaşının çıkışına yol açmıştır. Bu dersin içeriği bu süreçlerin ayrıntılı olarak ele alınması ile oluşmuştur.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Balkanların coğrafyası, sınırları, unsurları ve stratejik önemi hakkında bilgi sahibi olmak
2.Uluslararası Gelişmeler ve Yakınçağ Balkanlarında Konjonktürel dönüşüm hakkında bilgi sahibi olmak
3.Fransız Devrimi’nin yarattığı ideolojik dönüşüm ve Balkanlarda İmparatorluk mirasının reddi konularını anlamlandırmak
4.Yakınçağın uluslararası sistemde Balkanların konumunu anlamlandırmak
5.Balkanlarda Türk egemenliğinden çıkışının siyasî, sosyal ve ekonomik koşullarını yorumlama etkinliği edinmek
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Mithat Atabay, 20. Yüzyılda Türkiye ve Balkanlar -Savaş, Barış, Göç ve Dramın Tarihi, İstanbul 2012.
2.Barbara Jelavich, Balkan Tarihi, 2 Cilt, 4. Baskı, Küre Yayınları, İstanbul 2015.
3.Edgar Hösch, Balkan Tarihi: Kısa Bir Giriş, Runik Kitap, İstanbul 2024
4.Gürsoy Şahin, Osmanlı Dönemi Balkan Tarihi Üzerine Araştırmalar, Gökkubbe Yayınları, İstanbul 2022.
5.Misha Glenny, Balkanlar 1804-2012: İmparatorlukların Çöküşünden Ulusların Yükselişine Avrupa Türkiye’sinin Tarihi, Selenge Yayınları, İstanbul 2024.
6.Adolf Hitler, Balkanlar ve Türkiye, Mevzu Yayın, İstanbul 2024
7.Galip Çağ, Balkanlar Öteki Avrupa’nın Kökleri ve İnşası, Otorite Yayınları, İstanbul 2022.
8.D.G. Hogarth, Nevill Forbes, Balkanlar 1830-1913, Dorlion Yayınları, İstanbul 2023.
9.Ulaş Sunata, Türkiye'de Balkanlar, İletişim Yayınları, İstanbul 2023.
10.Selim Aslantaş, Osmanlı’da Sırp İsyanları 19. Yüzyılın Şafağında Balkanlar, Selenge Yayınları, İstanbul 2023.
11.Suraiya Faroqhi-Fikret Adanır, Osmanlı ve Balkanlar Bir Tarihyazımı Tartışması, İletişim Yayınları, İstanbul 2021.
12.Noel Buxton-Charles Roden Buxton, Savaş ve Balkanlar, Dorlion Yayınları, Ankara 2024
13.John Mill, Avrupa’da Osmanlılar, Dorlion Yayınları, Ankara 2024
14.Andrew Baruch Wachtel, Balkanlar Tarihi, İnkılap Kitabevi, Ankara 2022
15.Bilgehan Atsız Gökdağ-Osman Karatay, Balkanlar El Kitabı (2 Cilt), Akçağ Yayınları, Ankara 2013
16.Stefan Yerasimos, Milliyetler ve Sınırlar Balkanlar, Kafkasya ve Orta-Doğu, İletişim Yayınları, İstanbul 2023.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Balkanlar: Kavram ve Coğrafi Bir Çerçeve: Balkanları Anlatmaya Başlamak
2. Hafta - Teorik
Devrimin öncesinde Balkanlar: Kısa Bir Giriş
3. Hafta - Teorik
Fransız Devrimi’nin Gölgesinde Yakınçağa Girerken Balkanlar
4. Hafta - Teorik
Yakınçağ’da siyasî, toplumsal, ekonomik ve Hukukî Dönüşüm Sinyalleri ve Balkanlar I
5. Hafta - Teorik
Yakınçağ’da siyasî, toplumsal, ekonomik ve Hukukî Dönüşüm Sinyalleri ve Balkanlar II
6. Hafta - Teorik
Fransız Devrimi’nin Ardından Restorasyon Süreci ve Balkanlar ve Osmanlı Devleti
7. Hafta - Teorik
Balkanlar ve İdeolojik “Aydınlanma” I: 19. Yüzyılın İlk Yarısında Balkanlar
8. Hafta - Teorik
Balkanlar ve İdeolojik “Uyanma” II: Ayrılıkçı Hareketler ve Sonuçları
9. Hafta - Teorik
Büyük Devletler ve Balkanlar: Ayrışmanın Konjonktürel Nedenleri
10. Hafta - Teorik
Balkanlar ve Büyük Devletler: Ayrışmanın Konjonktürel Nedenleri
11. Hafta - Teorik
Osmanlı Devleti ve Balkanlar: Parçalanmanın Konjonktürel Serüveni
12. Hafta - Teorik
Balkan Savaşı: Yeni Bir Sürecin Başlaması
13. Hafta - Teorik
Birinci Dünya Savaşı ve Balkanlar
14. Hafta - Teorik
Birinci Dünya Savaşı Sonrasında Balkanlar ve Türkiye Cumhuriyeti: Kısa Bir Anlatı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Uygulama1%8
Kısa Sınav (Quiz)1%7
Ara Sınav (Vize)1%25
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev141014
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı112113
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)78
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
4
3
1
5
5
2
3
5
1
4
2
2
OÇ-2
4
3
1
4
4
2
3
5
1
4
2
2
OÇ-3
5
4
2
5
5
3
3
5
1
4
1
2
OÇ-4
4
4
4
5
3
2
3
4
2
4
1
2
OÇ-5
5
5
4
5
5
3
4
4
2
5
2
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026