Yakınçağ Türk Rus İlişkileri Tarihi dersinin amaçlarını, öğrencilerin ders konularına ilişkin derinlemesine ve kapsamlı bir anlayış geliştirmeleri için önem arz etmektedir. Bu yüzden Yakınçağ Türk Rus İlişkileri Tarihi dersinin tarihî süreci buna uygun bir amaçlar bütününü içerecek tarzda düzenlenmiştir. Öncelikle bu ilişkilere dair kapsamlı bir tarihî zemin oluşturulması dersin ilk amacıdır. Yakınçağın önemli uluslararası olaylarının bu iki toplumun ilişkilerinin düzlemini ve içeriğini nasıl etkilediğinin açıklığa kavuşturulması da derste amaçlanan konular arasındadır. Bu Türk-Rus ilişkilerinin çok çeşitli veçheleri olduğunun altının çizilmesi, vaat edilen bir diğer amaçtır. Bunlara bağlı olarak Türk-Rus ilişkilerinin siyasî, askeri, ekonomik, kültürel ve entelektüel birçok alanda irdelenmesi gerekliliği dersin bütünleyici amacı olarak belirlenmiştir.

Yakınçağ Türk Rus İlişkileri Tarihi dersi, Osmanlı İmparatorluğu ve Çarlık Rusya'sı arasındaki karmaşık ilişkilerin çeşitli yönlerini kapsaması dolayısıyla oldukça yoğun bir görünüm arz etmektedir. İlk dönemlerden itibaren başlayan ilişkiler, konjonktürel değişimden payını alarak sürekliliği olan bir dönüşüme sahiptir. Özellikle 18 ve 19. Yüzyıllar, bu dönüşümün gözlendiği en önemli tarihî dönemdir ve bu dönemde, 10’a yakın savaşın yaşandığı ifade edilirse bu ilişkilerin içeriği çok daha net anlaşılacaktır. Özellikle 19. yüzyıl, Avrupa uyumunun ortadan kalkması, iki toplum arasındaki ilişkilerin boyutunu ve içeriğini değiştirmiştir. Avrupa’da başlayan bloklaşmalar, Rusların Avrupa ile olan ilişkilerin mahiyetini değiştirmekle kalmamış, bu ilişkileri yeni bir dönüşümle karşı karşıya bırakmıştır. Kırım Savaşı ile başlayan bu yeni süreç, Türk-Rus ilişkilerinde, Osmanlı dönemini de aşan yeni bir boyuta taşımıştır. I. Dünya Savaşı arkasından Türk Millî Mücadelesi süreci ile Rusya’da yaşanan devrimle farklı bir boyuta taşınmıştır. Cumhuriyet döneminde ise bu ilişkiler inişli çıkışlı bir seyir izlemiştir. Yakınçağ Türk Rus İlişkileri Tarihi dersi işte bu değişim ve dönüşümlerle şekillenen tarihî süreci ele almaktadır.