Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Orta Çağ'da Dinî-Askerî Tarikatlar
Ders Kodu: TAR306
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu ders, Haçlı Çağı’nda kurulan dinî-askerî tarikatları tarihsel, ideolojik ve kurumsal boyutlarıyla ele almayı amaçlamaktadır. Tarikatların kuruluş nedenleri, kurumsal yapıları, Haçlı Seferleri'ndeki rolleri ve siyasi etkileri analiz edilerek öğrencilere disiplinlerarası bir bakış kazandırılması hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Bu derste, Tapınak, Hospital, Töton şövalyelik tarikatlarının kuruluş amacı, faaliyetleri, Haçlı Seferleri'ndeki rolleri, ekonomik ve politik etkileri ile modern dünyadaki tarihsel algılarını kapsamaktadır. Ayrıca Haşhaşiler gibi İslami örgütlerle kurumsal mukayeseler yapılacaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Haçlı Seferlerine giden süreçte Orta Çağ Avrupası’nın dinî, siyasî ve sosyo-ekonomik yapısı incelenir.
2.Haçlı Seferleri ve Yakın Doğu’da değişen dengeler analiz edilir.
3.Askerî tarikatların kuruluş amaçları ve Papalık tarafından desteklenmesi yorumlanır.
4.Din ve savaş ilişkisini kurumsal yapılar üzerinden değerlendirebilir.
5.Dinî-askerî tarikatların çağdaş yansımalarını tartışabilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Muhittin Çeken, İsa’nın Yoksul Askerleri: Tapınak Şövalyeleri, Timaş Yayınları, İstanbul 2021.
2.Malcolm Barber, Yeni Şövalyelik, Kabalcı Yayınları, çev. Berna Ülner, İstanbul 1994.
3.Malcolm Barber, Tapınak Şövalyelerinin Yargılanması, çev. Nuri Pülmer, Phoenix Yayınları, İstanbul 2008.
4.Regine Pernoud, Tapınak Şövalyeleri, çev. Deniz Yüce Sylvestre, Dost Kitabevi, Ankara 2025.
5.Jochen Burgtorf, The Central Convent of Hospitallers and Templars, Brill, 2008.
6.Gülşen İstek, Demir ve Kan: Töton Şövalyeleri, Beyan Yayınları, İstanbul 2023.
7.J.M. Upton-Ward, Tapınak Şövalyelerinin El Kitabı, çev. Muhittin Çeken, Kronik Yayınevi, İstanbul 2024.
8.Military Orders VIII, ed. Emanuel Buttigieg ve Clara Almagro Vidal, Routledge, Londra 2025.
9.Ayşe Atıcı Arayancan, Haşhaşiler Efsaneler ve Gerçekler, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2023.
10.Bernard Lewis, Haşhaşiler Efsaneler ve Gerçekler, Kapı Yayınları, İstanbul 2021.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin amacı, metodu, sınırları ve kaynaklar
2. Hafta - Teorik
Şövalyelik ideali ve savaşın kutsallaştırılması
3. Hafta - Teorik
Haçlı Seferleri ve dinî motivasyon
4. Hafta - Teorik
Kudüs Haçlı Krallığı’nın kurulması ve tarikatların kuruluşuna zemin hazırlayan şartlar
5. Hafta - Teorik
Tapınak ve Hospital şövalyelerinin kuruluşu
6. Hafta - Teorik
Haçlı ideolojisi çerçevesinde tarikatların Papalık tarafından desteklenmesi: Tarikatlar ve Papalık ilişkileri
7. Hafta - Teorik
Töton Şövalyelerinin kuruluşu
8. Hafta - Teorik
Tarikatların çıkar çatışması ve birbirleriyle mücadelesi
9. Hafta - Teorik
Haşhaşilerle ilişkiler
10. Hafta - Teorik
Askeri tarikatların Yakın Doğu’da oluşturdukları güvenlik ağı: siyasî etkisi ve ittifakları
11. Hafta - Teorik
Tarikatların kurumsal yapısı
12. Hafta - Teorik
Haçlı Seferlerinin başarısızlığı ve tarikatların sorgulanması
13. Hafta - Teorik
Modern çağda tarikat mirası ve popüler kültürde yansımaları
14. Hafta - Teorik
Yıkılış süreçleri ve mitlerin doğuşu
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Sözlü Sınav2%10
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders441472
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)72
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
OÇ-1
5
3
2
4
3
4
4
4
5
2
4
2
OÇ-2
2
3
3
3
1
1
1
2
3
4
5
1
OÇ-3
1
1
2
3
1
1
2
4
5
5
2
1
OÇ-4
5
4
3
4
2
2
3
4
2
3
2
4
OÇ-5
3
4
3
2
3
5
5
4
5
2
1
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026