Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
X-Işınları
Ders Kodu: FİZ410
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilerin X-ışınlarının fiziksel temellerini, üretim mekanizmalarını ve madde ile etkileşim süreçlerini kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında X-ışınlarının algılanması, karakterizasyon ve görüntüleme tekniklerinde kullanımı ile farklı bilimsel ve teknolojik uygulamalardaki öneminin öğretilmesi hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Bu ders kapsamında elektromanyetik spektrum içerisinde X-ışınlarının yeri ve özellikleri, karakteristik ve sürekli X-ışınlarının üretim mekanizmaları, X-ışınlarının madde ile etkileşim süreçleri ve X-ışını algılama yöntemleri incelenmektedir. Ayrıca X-ışını kırınımı, X-ışını kristalografisi, X-ışını soğurma spektroskopisi, X-ışını floresans spektroskopisi, X-ışını fotoelektron spektroskopisi ve X-ışını uyarımlı lüminesans spektroskopisinin temel prensipleri ele alınmaktadır. Dersin sonunda X-ışınlarının malzeme karakterizasyonu, yapısal analiz ve görüntüleme uygulamalarındaki kullanım alanları değerlendirilmektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Elektromanyetik dalgaları sınıflandırabilir
2.X-ışınlarının nasıl üretildiğini tanımlayabilir
3.X-ışınlarının madde ile nasıl etkileştiğini özetleyebilir
4.X-ışınlarının nasıl algılanacağını özetleyebilir
5.X-ışınlarının uygulama alanlarını sıralayabilir
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Atom ve molekül fiziği, Sevim Akyüz, Sefa Çelik, Nobel Akademik Yayıncılık, 2023.
2.X-Işınları Kristalografisi, Mehmet Kabak, Bıçaklar Kitabevi, 2004.
3.An Introduction to X-Ray Physics, Optics, and Applications, Carolyn A. MacDonald, Princeton University Press, 2017.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Elektromanyetik dalgalar
2. Hafta - Teorik
Karakteristik x-ışınları
3. Hafta - Teorik
Sürekli x-ışınları
4. Hafta - Teorik
X-ışınlarının maddeyle etkileşmesi I
5. Hafta - Teorik
X-ışınlarının maddeyle etkileşmesi II
6. Hafta - Teorik
X-ışını algılayıcıları
7. Hafta - Teorik
X-ışını kırınımı
8. Hafta - Teorik
Konu tekrarı (Ara Sınav)
9. Hafta - Teorik
X-ışını kristalografisi
10. Hafta - Teorik
X-ışını soğurma spektroskopisi
11. Hafta - Teorik
X-ışını floresans spektroskopisi
12. Hafta - Teorik
X-ışını fotoelektron spektroskopisi
13. Hafta - Teorik
X-ışını uyarımlı lüminesans spektroskopisi
14. Hafta - Teorik
X-ışını görüntüleme yöntemleri
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sunum1%15
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Sunum116218
Ara Sınav115217
Dönem Sonu Sınavı121223
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)100
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
3
2
OÇ-2
5
4
2
2
2
OÇ-3
5
5
2
2
3
OÇ-4
4
4
2
2
3
2
3
OÇ-5
3
2
2
4
2
3
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026