Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
İstatistik Fizik
Ders Kodu: FİZ324
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 4
Uyg.: 0
Kredi: 4
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Dersin amacı, çok sayıda parçacıktan oluşan sistemlerin makroskobik fiziksel özelliklerini, sistemin mikroskobik özelliklerini kullanarak istatistiksel yöntemlerle incelemektir. Ders kapsamında; istatistiksel kümeler (mikrokanonik ve kanonik küme), bölüşüm fonksiyonu, entropi kavramının istatistiksel temeli, ideal gazların istatistiksel mekaniği, katıların özgül ısısı (Einstein ve Debye modelleri), paramanyetizma, eşbölüşüm teoremi ve Maxwell-Boltzmann hız dağılımı konuları işlenecektir.

Özet İçerik

Termodinamiğin ilkeleri ve ideal gazın termodinamiği ile başlayan derste, makro ve mikro durumlar, faz uzayı ve istatistiksel kümeler tanıtılır. İstatistik mekaniğin temel varsayımı ile mikrokanonik topluluk ele alınır; ideal tek atomlu gaz, Einstein özgül ısı modeli ve paramanyetizma bu toplulukta incelenir. Kanonik topluluk ve bölüşüm fonksiyonu kavramları tanıtıldıktan sonra, kanonik toplulukta paramanyetizma ve Debye özgül ısı modeli işlenir. Eşbölüşüm teoremi ve Maxwell-Boltzmann hız dağılımı ile devam eden derste, tek atomlu ve iki atomlu ideal gazların istatistiksel mekaniksel özellikleri hesaplanır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Cesur EKİZ
Öğrenme Çıktıları
1.İstatistiksel fiziğin temel kavramlarını (olasılık, makro-mikro durum, faz uzayı, istatistiksel küme) açıklar.
2.Termodinamik entropi ile istatistiksel entropi arasındaki ilişkiyi kurar ve mikrokanonik kümenin varsayımlarını ideal gaz, Einstein katı modeli ve paramanyetizma problemlerine uygular.
3.Kanonik küme ve bölüşüm fonksiyonu kavramlarını tanımlar; bölüşüm fonksiyonundan termodinamik büyüklükleri hesaplar ve paramanyetizma problemine uygular.
4.Katıların özgül ısısını Einstein ve Debye modelleri ile hesaplar, deneysel sonuçlarla karşılaştırır.
5.Eşbölüşüm teoremini açıklar, Maxwell-Boltzmann hız dağılımını türetir ve bu dağılımı gazların kinetik teorisine uygular.
6.İstatistiksel fizik yöntemlerini kullanarak tek atomlu ve iki atomlu ideal gazların termodinamik özelliklerini hesaplar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.İstatistik Mekaniğe Giriş, B. Karaoğlu, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2012
2.İstatistik Fizik (Berkeley Fizik Serisi, cilt 5), F. Reif, Çeviri: Y. Elerman, T. N. Durlu, Bilim Yayınları, İstanbul, 1965
3.İstatistik Fizik, F. Apaydın, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara 2004
4.Principles of Equilibrium Statistical Mechanics, D. Stauffer, Wiley-VCH, 2000
5.İstatistik Fizik, L. D. Landau, E. M. Lifshitz, Pergamon Press 1958
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
İstatistiksel Yaklaşım
2. Hafta - Teorik
Makroskopik ve mikroskopik durumlar
3. Hafta - Teorik
Faz uzayı ve istatistik kümeler
4. Hafta - Teorik
Mikrokanonik küme
5. Hafta - Teorik
İdeal Tek Atomlu Gaz
6. Hafta - Teorik
Katıların Özgül Isısı
7. Hafta - Teorik
Mikrokanonik kümede Einstein Özgül Isı Modeli
8. Hafta - Teorik
Mikrokanonik kümede paramanyetizma (Ara Sınav)
9. Hafta - Teorik
Kanonik küme ve bölüşüm fonksiyonu
10. Hafta - Teorik
Kanonik kümenin genel özellikleri
11. Hafta - Teorik
Katıların özgül ısısı, Debye modeli
12. Hafta - Teorik
Eş Bölüşüm Teoremi Uygulamaları, Kanonik kümede paramanyetizma
13. Hafta - Teorik
Maxwell-Boltzmann Hız Dağılımı
14. Hafta - Teorik
İki-atomlu gazlar, Eşbölüşüm teoremi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140456
Ödev1404
Kısa Sınav1314
Ara Sınav140242
Dönem Sonu Sınavı142244
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)150
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
4
4
1
2
3
4
2
3
3
2
OÇ-2
4
5
4
1
2
3
4
2
4
3
3
OÇ-3
4
5
4
1
2
3
4
2
4
3
3
OÇ-4
5
4
4
1
3
3
4
2
3
3
4
OÇ-5
4
5
4
1
2
3
4
2
4
3
3
OÇ-6
4
5
4
2
2
3
4
2
4
3
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026