
| Ders Kodu | : FİZ324 |
| Ders Türü | : Zorunlu |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 4 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 4 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 6 |
Dersin amacı, çok sayıda parçacıktan oluşan sistemlerin makroskobik fiziksel özelliklerini, sistemin mikroskobik özelliklerini kullanarak istatistiksel yöntemlerle incelemektir. Ders kapsamında; istatistiksel kümeler (mikrokanonik ve kanonik küme), bölüşüm fonksiyonu, entropi kavramının istatistiksel temeli, ideal gazların istatistiksel mekaniği, katıların özgül ısısı (Einstein ve Debye modelleri), paramanyetizma, eşbölüşüm teoremi ve Maxwell-Boltzmann hız dağılımı konuları işlenecektir.
Termodinamiğin ilkeleri ve ideal gazın termodinamiği ile başlayan derste, makro ve mikro durumlar, faz uzayı ve istatistiksel kümeler tanıtılır. İstatistik mekaniğin temel varsayımı ile mikrokanonik topluluk ele alınır; ideal tek atomlu gaz, Einstein özgül ısı modeli ve paramanyetizma bu toplulukta incelenir. Kanonik topluluk ve bölüşüm fonksiyonu kavramları tanıtıldıktan sonra, kanonik toplulukta paramanyetizma ve Debye özgül ısı modeli işlenir. Eşbölüşüm teoremi ve Maxwell-Boltzmann hız dağılımı ile devam eden derste, tek atomlu ve iki atomlu ideal gazların istatistiksel mekaniksel özellikleri hesaplanır.
| Prof. Dr. Cesur EKİZ |
| 1. | İstatistiksel fiziğin temel kavramlarını (olasılık, makro-mikro durum, faz uzayı, istatistiksel küme) açıklar. |
| 2. | Termodinamik entropi ile istatistiksel entropi arasındaki ilişkiyi kurar ve mikrokanonik kümenin varsayımlarını ideal gaz, Einstein katı modeli ve paramanyetizma problemlerine uygular. |
| 3. | Kanonik küme ve bölüşüm fonksiyonu kavramlarını tanımlar; bölüşüm fonksiyonundan termodinamik büyüklükleri hesaplar ve paramanyetizma problemine uygular. |
| 4. | Katıların özgül ısısını Einstein ve Debye modelleri ile hesaplar, deneysel sonuçlarla karşılaştırır. |
| 5. | Eşbölüşüm teoremini açıklar, Maxwell-Boltzmann hız dağılımını türetir ve bu dağılımı gazların kinetik teorisine uygular. |
| 6. | İstatistiksel fizik yöntemlerini kullanarak tek atomlu ve iki atomlu ideal gazların termodinamik özelliklerini hesaplar. |
| 1. | İstatistik Mekaniğe Giriş, B. Karaoğlu, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2012 |
| 2. | İstatistik Fizik (Berkeley Fizik Serisi, cilt 5), F. Reif, Çeviri: Y. Elerman, T. N. Durlu, Bilim Yayınları, İstanbul, 1965 |
| 3. | İstatistik Fizik, F. Apaydın, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara 2004 |
| 4. | Principles of Equilibrium Statistical Mechanics, D. Stauffer, Wiley-VCH, 2000 |
| 5. | İstatistik Fizik, L. D. Landau, E. M. Lifshitz, Pergamon Press 1958 |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Ödev | 1 | %5 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 0 | 4 | 56 |
| Ödev | 1 | 4 | 0 | 4 |
| Kısa Sınav | 1 | 3 | 1 | 4 |
| Ara Sınav | 1 | 40 | 2 | 42 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 42 | 2 | 44 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 150 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | PÇ-11 | |
OÇ-1 | 5 | 4 | 4 | 1 | 2 | 3 | 4 | 2 | 3 | 3 | 2 |
OÇ-2 | 4 | 5 | 4 | 1 | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 | 3 | 3 |
OÇ-3 | 4 | 5 | 4 | 1 | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 | 3 | 3 |
OÇ-4 | 5 | 4 | 4 | 1 | 3 | 3 | 4 | 2 | 3 | 3 | 4 |
OÇ-5 | 4 | 5 | 4 | 1 | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 | 3 | 3 |
OÇ-6 | 4 | 5 | 4 | 2 | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 | 3 | 3 |