Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tasavvuf Tarihi
Ders Kodu: İLH315
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Tasavvufun Kur’an ve hadislerdeki dayanakları gösterilerek onun diğer İslâmî İlimler gibi usûl ve esasları belirlenen şer‘î bir ilim olduğunu ortaya koymak; Şer‘i naslara riayet eden/ etmeyi salık veren gerçek sûfîler ve onların telif ettiği eserler üzerinden tasavvufu tanıtmak; Hz. Peygamber’den başlayarak günümüze kadar geçen vetirede tasavvufun belli başlı şahsiyetleri, meseleleri, ıstılahları, mezhep ve tarikatlerini belirtmek; Sahte ve sapkın sûfî ve tarikatları bildirmek.

Özet İçerik

İslâmî bir ilim olarak tasavvufun mevzusu, gayesi, mesele ve ıstılahları Tasavvufun kaynağı, usûl ve esasları; Belli başlı sûfîler ve eserleri; Başlıca tasavvufî mezhep ve tarikatler; Sûfîlere yöneltilen eleştiriler ve sahte sûfî ve fırkalar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Tasavvufun İslâm İlim geleneğindeki yerini ve önemini kavrayabilme ve diğer İslâmî ilimler ile irtibatını kurabilme;
2.Tasavvuf ilmini kendi usûl, esas ve kavramları çerçevesinde anlamlandırarak ulaşmak istediği gayeyi bu minval üzere değerlendirebilme;
3.Tasavvufu, diğer dinlerdeki manevi arınma veya spiritüel inanışlar ile mukayese ederek benzer ve farklı yönleri gözlemleyebilme;
4.Gerçek tasavvufu, hakikî sûfîler ve onların telif ettiği eserlerden öğrenerek, tasavvufî kisveye bürünen kişi ve teşkilatlar hakkında hak veya batıl/meşru veya gayr-i meşru hükmüne varabilme;
5.Tasavvufun nihayetinde zevk edilen bir tecrübe olduğu olgusundan hareketle, kişiler tarafından şer‘î esaslara riayet edilerek tercih edilen bu yolun, toplum içinde ötekileştirici değil, zenginleştirici bir unsur olduğunu idrak edebilme.
6.Başta Anadolu olmak üzere İslâm coğrafyasında ortaya çıkan tarikatler hakkında ana hatlarıyla bilgi sahibi olma.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Mustafa Aşkar, Tasavvuf Tarihi Literatürü (Ankara : Kültür Bakanlığı Yayınları, 2001)
2.Mehmet Ali Ayni, Tasavvuf Tarihi, sdl. Hüseyin Rahmi Yananlı (İstanbul : Kitabevi, 1992)
3.Alexander Knysh, Tasavvuf Tarihi, mütercim İhsan Durdu ( İstanbul : Ufuk Yayınları, 2011)
4.Ethem Cebecioğlu...[ve öte.], Tasavvuf Tarihi, editör Ethem Cebecioğlu (Ankara : Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim, 2013)
5.Hasan Kamil Yılmaz, Anahatlarıyla Tasavvuf ve Tarikatlar, yayına hazırlayan Hüseyin Kader ( İstanbul : Ensar Neşriyat, 2007)
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Mistisizm ve İslâm Tasavvufu
1. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
2. Hafta - Teorik
Tasavvuf Hakkında Genel Bilgiler (menşei, mahiyeti, mevzuu, kavramları, usul ve esasları, gayesi, meseleleri, başlıca temsilcileri, ana kaynakları ve ekolleri)
3. Hafta - Teorik
Bir İlim Olarak Tasavvuf ve Diğer İslâmî İlimler Arasındaki Yeri ve İlişkisi
4. Hafta - Teorik
Tasavvufun Teşekkül Dönemi (Hicrî 1. ve 5. Asırlar Arası)
5. Hafta - Teorik
Tasavvufun Teşekkül Döneminde (Hicrî 1. ve 5. Asırlar Arası) Yaşayan Başlıca Sûfî Şahsiyetler ve Bunlar Arasındaki İlişki
6. Hafta - Teorik
Tasavvufun Teşekkül Döneminde (Hicrî 1. ve 5. Asırlar Arası) Yazılan Başlıca Tasavvufî Eserler ve Bunların Muhtevası
7. Hafta - Teorik
Tasavvufun Teşekkül Sürecinde Ortaya Çıkan Sûfî Ekoller ve Bunların Özellikleri
8. Hafta - Teorik
Tarikatler Hakkında Genel Bilgi (Adabı, Usulü, Zikir Çeşitleri, Bölgesel Menşeleri vd.)
8. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, İnternet ve Kütüphane Taraması
9. Hafta - Teorik
Anadolu’da Ortaya Çıkan Başlıca Tarikatler ve Bunların Faaliyetleri
10. Hafta - Teorik
“Anadolu’da Ortaya Çıkan Başlıca Tarikatler ve Bunların Faaliyetleri” Konusuna Devam
11. Hafta - Teorik
Osmanlı Dönemindeki Tarikatlerin Siyasî, Sosyal ve Kültürel İşlevi
12. Hafta - Teorik
Dünya Genelinde Aktif Olan Tarikatler ve Bunların Özellikleri
13. Hafta - Teorik
“Dünya Genelinde Aktif Olan Tarikatler ve Bunların Özellikleri” Konusuna Devam
14. Hafta - Teorik
Genel Değerlendirme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Sunum1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142142
Okuma1213
Ara Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1314
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)53
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
PÇ-18
PÇ-19
PÇ-20
OÇ-1
4
3
4
3
3
3
3
3
3
3
4
3
3
3
3
3
3
3
3
3
OÇ-2
4
3
4
3
3
4
3
3
3
3
4
3
3
3
3
3
3
3
3
3
OÇ-3
4
3
4
3
3
3
3
3
3
3
4
3
3
3
3
3
3
3
3
3
OÇ-4
4
3
4
3
3
3
3
3
3
3
4
3
3
3
3
3
3
3
3
4
OÇ-5
3
3
4
4
OÇ-6
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026