Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
| Ders Kodu | : İLH381 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 4 |
Bu dersin amacı, İslam sanatlarının önemli bir kolu olan Hüsn-i Hat sanatını tarihî, estetik ve kültürel yönleriyle tanıtarak; yazının ortaya çıkışından itibaren geçirdiği dönüşümü, İslam medeniyetindeki gelişimini ve temel yazı türlerinin özelliklerini öğrencilerin kavramasını sağlamaktır. Ayrıca hat sanatının ilahiyat bilimleriyle olan ilişkisi, estetik ilkeleri ve büyük hattatların katkıları bağlamında analiz edilmesi hedeflenmektedir.
Bu teorik ders kapsamında yazının doğuşu, Arap yazısının İslam medeniyetiyle birlikte geçirdiği dönüşüm ve Hüsn-i Hat sanatının temel kavramları ele alınacaktır. Hat sanatında kullanılan yazı türleri (Kûfî, Sülüs, Nesih, Rık’a vb.), kullanılan geleneksel malzemeler, meşk sistemi ve klasik dönemden Cumhuriyet dönemine kadar uzanan süreçte öne çıkan hat üstatlarının katkıları ayrıntılı biçimde incelenecektir. Ayrıca Hüsn-i Hat sanatının İslam estetiği içindeki yeri ile günümüzdeki yansımaları ve çağdaş yorumları üzerine tartışmalar yürütülecektir.
| 1. | Hüsn-i Hat sanatını tanımlar. |
| 2. | Hüsn-i Hat sanatının tarihsel gelişimini değerlendirir. |
| 3. | Hüsn-i Hat sanatında kullanılan temel yazı türlerini ayırt eder ve her birinin özgün estetik niteliklerini açıklar. |
| 4. | Hat sanatındaki farklı üslupları ve ekolleri karşılaştırmalı olarak analiz eder. |
| 5. | Klasik dönem, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi hat üstatlarının yazı sanatı üzerindeki etkilerini tarihî ve kültürel bağlamlarıyla ilişkilendirir. |
| 1. | Subaşı, M.H. (1997): Yazıya Giriş, İstanbul: Dersaadet Yayınevi. |
| 2. | Alparslan, A. (1999) Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. |
| 3. | Yazır, M.B. (1975): Yazı ve Kalem Güzeli. Ankara: Diyanet İşleri Yayınları. |
| 4. | Dere, Ö.F., (2020) Yeni Başlayanlar İçin Kaligrafi. İstanbul: İnkılab Yayınları |
| 5. | Yazır, B. (2024). Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli-I. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. |
| 6. | Yazır, B. (2024). Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli-II. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. |
| 7. | Schick, İ. C., Muhommad Gharipour(2013). İslam Dünyasında Hat ve Mimari (Çev. Ayşen Anadol). İstanbul Albaraka Yayınları. |
| 8. | Baltacıoğlu, I. H. (1958). Türklerde Yazı Sanatı, Ankara: Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Yayınları. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Sözlü Sınav | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 3 | 2 | 70 |
| Dönem Ödevi | 1 | 1 | 1 | 2 |
| Okuma | 1 | 2 | 1 | 3 |
| Bireysel Çalışma | 1 | 2 | 1 | 3 |
| Ara Sınav | 1 | 8 | 1 | 9 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 12 | 1 | 13 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 100 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | PÇ-11 | PÇ-12 | PÇ-13 | PÇ-14 | PÇ-15 | PÇ-16 | PÇ-17 | PÇ-18 | PÇ-19 | PÇ-20 | |
OÇ-1 | 3 | 3 | 3 | 4 | ||||||||||||||||
OÇ-2 | 3 | 3 | 4 | 4 | ||||||||||||||||
OÇ-3 | 3 | 3 | 3 | 4 | ||||||||||||||||
OÇ-4 | 3 | 4 | ||||||||||||||||||
OÇ-5 | 3 | 4 | ||||||||||||||||||