
| Ders Kodu | : İLH409 |
| Ders Türü | : Zorunlu |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 2 |
Bu dersin temel amacı, öğrencilerin Türk İslam sanatlarının tarihsel gelişimini, estetik değerlerini ve kültürel bağlamını disiplinlerarası bir yaklaşımla analiz edebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan süreçte mimari, tezhip, hat, çini, halı-kilim ve minyatür gibi sanat dallarında ortaya çıkan özgün formlar ve semboller analiz edilerek, İslam estetiği ile Türk kültürel mirası arasındaki etkileşim değerlendirilecektir. Öğrencilerin, Türk İslam sanatlarını çağdaş sanat pratikleri ve koruma politikaları bağlamında yorumlayabilecek kuramsal bir altyapı geliştirmeleri hedeflenmektedir.
Bu ders, sanat kavramının tanımı ve tarihsel süreç içinde kazandığı anlamlar çerçevesinde, İslam sanatının temel özelliklerini ve biçimsel gelişimini ele almayı amaçlamaktadır. İslam sanatının özellikle mimari alanındaki yansımaları; cami, mescit, medrese ve türbe gibi yapı tipleri üzerinden tarihsel bir bağlamda incelenecektir. Mimari eserlerin taşıdığı estetik ve sembolik değerler ile birlikte, yapıların süsleme programları—özellikle geometrik, bitkisel ve hat bezemeleri—çözümlemeye tabi tutulacaktır. Bununla birlikte, Türk-İslam coğrafyasında gelişim göstermiş olan hat, tezhip, minyatür, ebru ve katı‘ gibi kitap sanatları; üretim teknikleri, ikonografik kodları ve kültürel bağlamları üzerinden değerlendirilecektir. Ders kapsamında, bu sanat dallarının hem klasik dönem temsilcileri hem de modern yorumları üzerine disiplinlerarası bir bakış açısıyla eleştirel okumalar yapılması hedeflenmektedir.
| 1. | Sanat ve İslam sanatı kavramlarını yorumlar. |
| 2. | İslam coğrafyasında yapılmış önemli mimari eserleri tanır. |
| 3. | Mescit, cami ve medrese mimarisinin tarihsel gelişimini açıklar. |
| 4. | Mimaride uygulanan süsleme sanatlarını tanır. |
| 5. | Türk kitap sanatlarının genel özelliklerini açıklar. |
| 1. | Çoruhlu, Y. (2019). Erken Devir Türk Sanatı. İstanbul: Ötüken Yayınları. |
| 2. | Aslanapa O. (1989). Türk Sanatı. İstanbul: Remzi Kitabevi. |
| 3. | Yetkin, S. K. (1954). İslam Sanatı Tarihi. Ankara: AÜ. İlahiyat Fakültesi Yayınları. |
| 4. | Çam, N. (2000). İslamda Sanat Sanatta İslam. İstanbul: Akçağ Yayınları. |
| 5. | Ayverdi, E.H. (1989). Osmanlı Mimarisi Külliyatı. İstanbul: Fetih Cemiyeti Yayını. |
| 6. | Ferrari Kançal, N. (2016). Tasvir: Teori ve Pratik Arasında İslam Görsel Kültürü. İstanbul: Klasik Yayınları. |
| 7. | Kuban, Doğan. (2008). Selçuklu Çağında Anadolu Sanatı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. |
| 8. | Sülün, M. (2020). Kur’an’dan San’ata-I. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. |
| 9. | Yazır, B. (2024). Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli-I. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. |
| 10. | Yazır, B. (2024). Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli-I. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. |
| 11. | Yazır, B. (2024). Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli-II. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. |
| 12. | Schick, İ. C., Muhommad Gharipour(2013). İslam Dünyasında Hat ve Mimari (Çev. Ayşen Anadol). İstanbul Albaraka Yayınları. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Sözlü Sınav | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 0 | 2 | 35 |
| Ödev | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Dönem Ödevi | 1 | 0 | 1 | 1 |
| Bireysel Çalışma | 3 | 1 | 1 | 6 |
| Ara Sınav | 1 | 4 | 1 | 5 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 6 | 1 | 7 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 55 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | PÇ-11 | PÇ-12 | PÇ-13 | PÇ-14 | PÇ-15 | PÇ-16 | PÇ-17 | PÇ-18 | PÇ-19 | PÇ-20 | |
OÇ-1 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | ||||||||||||||
OÇ-2 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 3 | ||||||||||||||
OÇ-3 | 3 | 3 | 5 | 3 | 3 | 3 | ||||||||||||||
OÇ-4 | 3 | 3 | 5 | 3 | 3 | 3 | ||||||||||||||
OÇ-5 | 3 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | ||||||||||||||