Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Cinsiyet Eşitsizliği ve İktisat
Ders Kodu: İKT414
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu dersin amacı, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini iktisadi bir perspektiften incelemek; ekonomik süreçlerin, kurumların ve politikaların kadınlar ve erkekler üzerindeki farklı etkilerini analiz etmektir. Ders kapsamında toplumsal cinsiyet kavramı, feminist iktisat yaklaşımları, işgücü piyasalarında ayrımcılık, ücret eşitsizliği, görünmeyen emek, bakım ekonomisi, yoksulluk, kalkınma ve sosyal politikalar gibi konular ele alınarak öğrencilerin ekonomik olayları toplumsal cinsiyet perspektifiyle değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır. Ders, öğrencilerin geleneksel iktisadi analizlerin ötesine geçerek ekonomik faaliyetlerin sosyal boyutlarını kavramalarını, cinsiyet temelli eşitsizliklerin nedenlerini ve sonuçlarını analiz etmelerini ve eşitlikçi ekonomik politika önerileri geliştirebilmelerini sağlamayı hedeflemektedir.

Özet İçerik

Bu derste, toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri iktisadi bir bakış açısıyla ele alınmaktadır. Ekonomik süreçlerin, kurumların ve politikaların kadınlar ve erkekler üzerindeki farklı etkileri incelenerek, toplumsal cinsiyetin ekonomik kararlar ve sonuçlar üzerindeki rolü analiz edilmektedir. Ders kapsamında toplumsal cinsiyet kavramı, feminist iktisat yaklaşımları, işgücü piyasalarında cinsiyet temelli ayrımcılık, ücret eşitsizliği, ücretsiz ve görünmeyen emek, bakım ekonomisi, yoksulluk, kalkınma süreçleri ve sosyal politikalar gibi temel konular değerlendirilmektedir. Dersin amacı, öğrencilerin ekonomik olayları yalnızca piyasa mekanizmaları üzerinden değil, aynı zamanda toplumsal ilişkiler ve eşitsizlikler bağlamında analiz edebilmelerini sağlamaktır. Bu çerçevede, cinsiyet temelli ekonomik farklılıkların nedenleri ve sonuçları incelenerek, daha kapsayıcı ve eşitlikçi ekonomik politikaların geliştirilmesine yönelik yaklaşımlar ele alınmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Toplumsal cinsiyet kavramını ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin ekonomik süreçlerle ilişkisini açıklayabilir; ekonomik faaliyetlerin kadınlar ve erkekler üzerindeki farklı etkilerini değerlendirebilir.
2.Feminist iktisat yaklaşımlarını ve geleneksel iktisadi analizlere yönelik eleştirileri kavrayarak, ekonomik olayları toplumsal cinsiyet perspektifiyle analiz edebilir.
3.İşgücü piyasalarında cinsiyet temelli ayrımcılık, ücret eşitsizliği, mesleki ayrışma ve istihdam farklılıklarını analiz edebilir; bu eşitsizliklerin ekonomik ve toplumsal sonuçlarını değerlendirebilir.
4.Görünmeyen emek, bakım ekonomisi, hane içi işbölümü ve sosyal yeniden üretim süreçlerinin ekonomik önemini açıklayabilir; bu alanların ekonomik göstergelerdeki yerini tartışabilir.
5.Toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen ekonomik ve sosyal politika yaklaşımlarını değerlendirebilir; sürdürülebilir ve kapsayıcı kalkınmaya yönelik politika önerileri geliştirebilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Feminist İktisat: Yöntem ve Yaklaşım – Gülay Toksöz
2.Toplumsal Cinsiyet ve Kalkınma – Naila Kabeer
3.İktisat ve Toplumsal Cinsiyet–Editör: Ufuk Serdaroğlu
4.İktisat ve Toplumsal Cinsiyet – Editörler: Ebru Işık, Ufuk Serdaroğlu
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Toplumsal Cinsiyet Kavramı ve İktisatla İlişkisi, Toplumsal cinsiyet ve biyolojik cinsiyet ayrımı, Toplumsal cinsiyet rollerinin ekonomik davranışlara etkisi, İktisadi analizlerde toplumsal cinsiyet perspektifinin önemi, Geleneksel iktisat yaklaşımlarında eksik kalan noktalar
2. Hafta - Teorik
İktisat Teorisinde Kadınların Görünürlüğü ve Feminist İktisat, Geleneksel iktisat teorilerinin toplumsal cinsiyet yaklaşımı, Feminist iktisadın ortaya çıkışı ve temel yaklaşımları, Ana akım iktisada yönelik eleştiriler, Alternatif ekonomik analiz biçimleri
3. Hafta - Teorik
Toplumsal Cinsiyet ve İşgücü Piyasaları, Kadınların ve erkeklerin işgücüne katılım farklılıkları, İşgücü piyasalarının toplumsal cinsiyet temelinde ayrışması, Yatay ve dikey mesleki ayrışma, İstihdamda fırsat eşitsizlikleri
4. Hafta - Teorik
İşgücü Piyasalarında Ayrımcılık ve Ekonomik Sonuçları, İşe alım ve terfi süreçlerinde ayrımcılık, İstatistiksel ayrımcılık ve tercih ayrımcılığı yaklaşımları, Ayrımcılığın ekonomik büyüme ve verimlilik üzerindeki etkileri
5. Hafta - Teorik
Ücret Eşitsizliği ve Cinsiyete Dayalı Gelir Farkları, Cinsiyete dayalı ücret farkı kavramı, Ücret eşitsizliğinin nedenleri, Eğitim, meslek seçimi ve çalışma sürelerinin etkisi, Ücret eşitsizliğini azaltmaya yönelik politikalar
6. Hafta - Teorik
Görünmeyen Emek ve Ev İçi Üretim, Ücretsiz bakım emeği ve ev içi çalışmalar, Ekonomik hesaplamalarda görünmeyen emeğin yeri, Kadınların bakım yükünün ekonomik etkileri, Hane içi işbölümü ve kaynak dağılımı
7. Hafta - Teorik
Bakım Ekonomisi ve Sosyal Yeniden Üretim, Bakım ekonomisi kavramı, Çocuk, yaşlı ve engelli bakım hizmetleri, Bakım emeğinin toplumsal cinsiyet boyutu, Kamu politikalarının bakım ekonomisindeki rolü
8. Hafta - Teorik
Ara Sınav ve Genel Değerlendirme, İlk yedi haftanın konularının değerlendirilmesi, Ara sınav uygulaması, Öğrenci sunumları ve tartışmalar
9. Hafta - Teorik
Toplumsal Cinsiyet ve Yoksulluk, Yoksulluğun toplumsal cinsiyet boyutu, Kadın yoksulluğu kavramı, Gelir, eğitim ve istihdam eşitsizliklerinin etkileri, Yoksullukla mücadele politikaları
10. Hafta - Teorik
Toplumsal Cinsiyet, Kalkınma ve Ekonomik Büyüme, Kalkınma süreçlerinde kadınların rolü, Kadınların ekonomik güçlenmesi ve kalkınma ilişkisi, Toplumsal cinsiyet eşitliği ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri, Kadın emeğinin ekonomik büyümeye katkısı
11. Hafta - Teorik
Küreselleşme, Krizler ve Toplumsal Cinsiyet, Küreselleşmenin kadın emeği üzerindeki etkileri, Ekonomik kriz dönemlerinde kadın ve erkeklerin farklı deneyimleri, Esnek çalışma biçimleri ve güvencesizlik, Göç ve toplumsal cinsiyet ilişkisi
12. Hafta - Teorik
Sosyal Politikalar ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Sosyal devlet ve eşitlik politikaları, Kadın istihdamını destekleyen politikalar, Kreş, bakım hizmetleri ve aile politikaları, Toplumsal cinsiyet duyarlı bütçeleme
13. Hafta - Teorik
Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Ekonomik Göstergeler, Türkiye’de kadınların işgücüne katılımı, Ücret farkları ve istihdam yapısı, Eğitim, bakım yükü ve ekonomik eşitsizlikler, Türkiye’de uygulanan toplumsal cinsiyet politikaları
14. Hafta - Teorik
Genel Değerlendirme ve Eşitlikçi Ekonomi Politikaları, Toplumsal cinsiyet perspektifinden ekonomik analizlerin değerlendirilmesi, Eşitlikçi ekonomik politika önerileri, Geleceğe yönelik tartışmalar ve öğrenci sunumları, Ders genel değerlendirmesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%10
Ödev1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Ödev1202
Bireysel Çalışma121236
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı19110
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)127
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
OÇ-1
4
5
4
5
5
4
3
OÇ-2
5
5
4
3
5
5
5
OÇ-3
5
5
4
3
5
5
5
OÇ-4
4
5
5
4
3
5
4
OÇ-5
5
4
5
3
4
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026