Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
İmamiye Şiası
Ders Kodu: İL340
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

İmâmiyye Şîası dersi, Şiî düşüncenin en yaygın ve sistematik kolu olan On İki İmamcı Şiîliğin tarihsel gelişimini, temel inanç esaslarını, siyasi ve itikadî yapısını kapsamlı şekilde ele almayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında İmâmiyye’nin erken dönem oluşum süreci, imamet anlayışı, temel kaynakları ve günümüzdeki yansımaları incelenerek öğrencilerin mezhebi bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirebilme becerisi kazanmaları hedeflenmektedir. Ayrıca, bu mezhebin diğer İslam mezhepleriyle olan ilişkileri ve etkileşimleri de tarihsel bağlam içinde ele alınacaktır.

Özet İçerik

Şii fırkalar içerisinde ana omurgayı temsil eden İmamiyye ekolünü tüm yönleriyle ele almak.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Öğrenci İslam mezhep geleneğinin ikinci büyük ekolü olan İmamiye Şiiliğinin ana yapısını öğrenir
2.İmamiye Şiiliğinin Şii düşünce içindeki merkezi konumunu ve gulat mezheplerinden ayrıştığı noktaları öğrenir
3.İmamiye Şiiliğinin tarihsel gelişim aşamalarını ve süreç içerisindeki farklılaşmaları kavrar.
4.İmamiye Şiiliğinin İran/İslam devrimi ve Arap Baharı dönemindeki dini/siyasi faaliyetlerini ve angajmanlarını kavrar
5.İmamiyye Şiasını temel kaynaklarından hareketle tanıma imkanı elde eder.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Metin,Bozan, İmamiyye’nin İmamet Nazariyesinin Teşekkül Süreci, İSAM yayınları, 2009.
2.Hüseyin, Atay, Ehl-i Sünnet ve Şia, Ankara 1983.
3.İrfân, Abdülhamid, İslâm'da İ'tikâdî Mezhepler ve Akâid Esasları, çev. M.Saim Yeprem, Diyanet Vakfı yayınları, 2020.
4.Caferiyan, Hüccetü'l-İslam Resul Masum İmamların Fikri ve Siyasi Hayatı, çev. Cafer Bayar, İstanbul 1994.
5.E. Ruhi, Fığlalı, İmâmiyye Şîası, İstanbul: Selçuk Yay. 1984.
6.Abdülbaki, Gölpınarlı, Tarih Boyunca İslam Mezhepleri ve Şiilik, İstanbul 1979.
7.İbn Bâbeveyh el-Kummî, Şîî-İmâmiyye'nin İman Esasları (Risâletü'l-İ'tikâdâti'l-İmâmiyye), Arapçadan notlarla çev. E. R. Fığlalı, Ankara: A.Ü. İlâhiyat Fak. Yay., 1978.
8.Kaşif al-Gıta, Muhammed Hüseyin, " Caferi Mezhebi ve Esasları", Çev; Abdülbaki Gölpınarlı, İstanbul 1966
9.Henry, Loust, İslâm'da Ayrılıkçı Görüşler, (Les Schismes dans l'Islam), Fransızca'dan çev. , E. Ruhi Fığlalı - Sabri Hizmetli, İstanbul: Pınar Yayınları, İstanbul, 1999.
10.Ahmed Yaşar, Ocak, Osmanlı Toplumunca Zındıklar ve Mülhidler: 15-17. yüzyıllar, İstanbul 1998.
11.Montgomery, Watt. W, İslâm Düşüncesinin Teşekkül Devri (The Formative Period of Islamic Thought), İng. Çev.: E.Ruhi Fığlalı, Ankara: Umran Yay., 1981. ( 2. Baskı=İstanbul: Birleşik Yayıncılık, 1998).
12.Julius, Wellhausen, İslamiyetin İlk Devrinde Dinî-Siyâsî Muhalefet Partileri, çev. Fikret Işıltan, Ankara 1989.
13.Mehmet Çelenk, 16-17. Yüzyıllarda İran’da Şiiliğin Seyri, Emin yayınları, 2013.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
İslam kültüründe mezhep olgusu ve dersin diğer İlahiyat alanları ile irtibatı
1. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
2. Hafta - Teorik
Hz. Peygamber sonrası İslam toplumu ve ilk ihtilaflar
2. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
3. Hafta - Teorik
Hilafet merkezli ilk tartışmalar ve Sünni- Şii hilafet teorilerinin ilk yansımaları
3. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
4. Hafta - Teorik
Ehli Beyt taraftarlığı, Cemel, Sıffin, Hz. Ali ve Hz. Hüseyin’in şehadetleri
4. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
5. Hafta - Teorik
Ehli Beyt taraftarlığının psikolojik bir zeminden siyasi bir taraftarlığa doğru evrilmesi
5. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
6. Hafta - Teorik
Sistematik Şii düşüncenin gelişmesi, Nas ve tayin nazariyesinin inşası.
6. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
7. Hafta - Teorik
Gaybet-i suğra, Gaybet-i kübra, Şii ulemanın yükselişi.
7. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
8. Hafta - Teorik
Büveyhiler dönemi ve İmamîye mezhebinin teorik ve pratik inşası üzerindeki etkileri.
8. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
9. Hafta - Teorik
İlhanlılar dönemi din-devlet ilişkileri ve Şiiliğin yükselişi.
9. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
10. Hafta - Teorik
Safevi dönemi, Din-devlet ve ulema-devlet ilişkilerinin gelişmesi, Şiiliğin bir devlet dini/mezhebi olarak inşası, İran/Şii kimliğinin pratik ve politik olarak inşası.
10. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
11. Hafta - Teorik
Safevi/Şii mirasının siyasi ve kültürel etkileri
11. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
12. Hafta - Teorik
Şii düşüncenin ana ekolleri, Usuli-Ahbari rekabeti, Usuli düşüncenin zaferi.
12. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
13. Hafta - Teorik
İran-İslam devrimi ve Şii/İmami düşüncenin yeni siyasi mecrası.
13. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
14. Hafta - Teorik
İran-İslam devrimi ve Şii/İmami düşüncenin yeni siyasi mecrası ve dersin genel değerlendirmesi
14. Hafta - Ön Hazırlık
İçerikle ilgili kitap, makale ve internet araştırması
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders143270
Okuma4028
Bireysel Çalışma4028
Ara Sınav1415
Dönem Sonu Sınavı1516
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)97
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
PÇ-18
PÇ-19
PÇ-20
OÇ-1
3
3
3
3
4
3
4
3
3
5
3
3
4
3
5
3
3
5
3
5
OÇ-2
2
3
2
3
2
3
2
3
3
5
3
3
3
2
5
3
3
5
3
5
OÇ-3
2
3
3
2
3
2
3
2
3
5
3
2
3
2
5
3
3
5
3
5
OÇ-4
3
3
3
3
3
3
3
3
3
5
3
3
3
3
5
3
4
5
3
5
OÇ-5
2
4
3
3
3
4
3
4
3
5
3
4
3
4
5
3
3
5
3
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026