Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Osmanlı Paleografyası
Ders Kodu: İL370
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Osmanlı Türkçesiyle yazılmış belgeleri okuyabilme, yorumlayabilme ve bu belgeleri tarihi bağlamda değerlendirebilme becerisi kazandırmaktır. Öğrencilere, Osmanlı arşiv belgeleri, fermanlar, vakfiye ve benzeri yazılı kaynaklar üzerinden paleografik çözümleme yapma yeterliliği kazandırmak amaçlanmaktadır.

Özet İçerik

Bu ders, Osmanlı Türkçesiyle yazılmış farklı dönemlere ait belgelerin yazı özelliklerini, alfabe sistemini, hattatlık ve belge düzeni kurallarını tanıtır. Paleografi biliminin temel kavramları ile arşiv belgelerinin sınıflandırılması, yazı türleri ve uygulamalı belge okuma çalışmaları dersin ana içeriğini oluşturur.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Paleografya kavramı öğrenilir.
2.Arapça yazının gelişim süreci öğrenilir.
3.Arap yazısının Osmanlı Türkçesine uygulanışını kavrar.
4.Osmanlı devlet yazışmalarında kullanılan yazı türleri hakkında bilgi sahibi olunur.
5.Osmanlı medeniyeti sanat yapıtlarında kullanılan yazıları değerlendirir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Mübahat S. Kütükoğlu, Osmanlı Belgelerinin Dili (Diplomatik), İstanbul 1994. Konular ile ilgili yazılmış olan muhtelif makale ve ansiklopedi maddeleri.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Paleografyanın Kavramı, Dünya'da ve Türkiye'deki Paleografya Çalışmaları
1. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
2. Hafta - Teorik
Arap Yazısının Doğuş ve Gelişimi
2. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
3. Hafta - Teorik
Osmanlı Medeniyeti ve Bürokrasisinde Kullanılan Yazı Çeşitleri
3. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
4. Hafta - Teorik
Sülüs Okumaları
4. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
5. Hafta - Teorik
Nesih Okumaları
5. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
6. Hafta - Teorik
Tevkii - Rıka Okumaları
6. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
7. Hafta - Teorik
Muhakkak - Reyhani Okumaları
7. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
8. Hafta - Teorik
Divani ve Talik Okumaları
8. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
9. Hafta - Teorik
Siyakat ve Divan Rakamları
9. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
10. Hafta - Teorik
Osmanlı Belgelerinde Mühür Kullanımı
10. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
11. Hafta - Teorik
Osmanlı Tuğraları
11. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
12. Hafta - Teorik
Pençeler, Kuyruklu İmzalar ve Belgelerin Değerlendirilmesi
12. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
13. Hafta - Teorik
Örnek Metin Okuması
13. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
14. Hafta - Teorik
Değerlendirme ve Tartışma.
14. Hafta - Ön Hazırlık
Kitap, Kütüphane ve İnternet Taraması
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ödev1808
Okuma16612
Bireysel Çalışma16612
Ara Sınav1516
Dönem Sonu Sınavı1516
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)100
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
PÇ-18
PÇ-19
PÇ-20
OÇ-1
4
4
OÇ-2
4
4
OÇ-3
4
4
OÇ-4
4
OÇ-5
5
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026