Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Katı Atölyesi II
Ders Kodu: İL386
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 0
Uyg.: 2
Kredi: 1
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Katı’ Sanatı dersi, geleneksel Türk-İslam süsleme sanatları arasında önemli bir yere sahip olan katı’ (kâğıt oyma) sanatını teorik ve uygulamalı yönleriyle tanıtmayı amaçlamaktadır. Bu ders kapsamında öğrencilerin, katı’ sanatının tarihsel gelişimini, estetik değerlerini ve uygulama tekniklerini öğrenmeleri; özgün tasarımlar geliştirebilecek bilgi, beceri ve duyarlılığa ulaşmaları hedeflenmektedir. Ayrıca ders, geleneksel sanatlara karşı farkındalık geliştirmeyi, kültürel mirası tanımayı ve bu mirası çağdaş yorumlarla sürdürülebilir kılmayı teşvik etmektedir.

Özet İçerik

Bu ders, geleneksel Türk süsleme sanatlarından biri olan Katı’ sanatını tarihsel, teknik ve uygulamalı boyutlarıyla ele alır. Osmanlı dönemine ait özgün örnekler ve sanatkârlar incelenerek öğrencilerin sanatsal ve kültürel bağlamda bilgi sahibi olmaları hedeflenir. Simetrik desen kesimi, “dişi” ve “erkek” oyma teknikleri gibi temel uygulamalarla başlayarak, Gazneli Mahmud ve Peter Mundy albümleri üzerinden röprodüksiyon çalışmaları yapılır. Dersin sonunda öğrenciler, edindikleri bilgi ve teknikleri kullanarak özgün Katı’ tasarımları oluşturur.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Katı’ sanatının tarihsel gelişimini ve Osmanlı dönemindeki örneklerini tanımlar.
2.Tarihi albümlerde yer alan motifleri inceler, röprodüksiyon yoluyla yeniden üretir.
3.Katı’ uygulamalarında el becerisi, dikkat ve sabır gerektiren süreçleri etkin biçimde yürütür.
4.Geleneksel motif ve teknikleri çağdaş yaklaşımlarla sentezleyerek özgün tasarımlar geliştirir.
5.Uygulama süreci boyunca sanatsal değerlendirme yapar ve kendi tasarımını eleştirel bakış açısıyla analiz eder.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Mesara, G. (1991). Türk Sanatında İnce Kağıt Oymacılığı. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
2.Kacar, G. (2025). Geleneksel Türk El Sanatları Katı’. Uşak: Mevzu Yayıncılık.
3.Ferrari Kançal, N. (2016). Tasvir: Teori ve Pratik Arasında İslam Görsel Kültürü. İstanbul: Klasik Yayınları.
4.İrepoğlu, G. (2014). Gül. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.
5.İrepoğlu, G. (2017). Lâle. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.
6.Duran, G. (2021). Ali Üsküdari Tezhip ve Ruganî Üstdâdı, Çiçek Ressamı. İstanbul: Kubbealtı Neşriyatı.
7.Şerifoğlu, Ö.F. (2020). A. Süheyl Ünver Lâlezâr-ı Süheylî Tarihimizde Lâle Merakı. İstanbul: Albaraka Yayınları.
8.Çağman, F. (2014). Kat’ı. İstanbul: Aygaz Yayınları.
9.Ekizler Sönmez, Serap. (2018). Mimar Sinan Camileri ve İslam Sanatında Geometrik Desenler. 1. bs. İstanbul: Klasik Yayınları.
10.Birol. İnci A., Çiçek Derman. (2004). Türk Tezyini Sanatlarında Motifler. 1.bs. İstanbul: Kubbealtı Neşriyat.
11.Akar, Azâde, Cahide Keskiner. (1978). Türk Süsleme Sanatlarında Desen ve Motif. 1. bs. İstanbul: Tercüman Sanat ve Kültür Yayınları.
12.Ekizler Sönmez, S. (2020). Selçuklu Sanatının Geometrik Dili (Cilt: I-II-III). İstanbul Ketebe Yayınları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Uygulama
Katı’ Sanatının Gelişimi: Osmanlı Dönemi Örnekleri ve İlahiyat Bilimleriyle Olan İlişkisi
1. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
2. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Asimetrik Bitkisel Desenler
2. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
3. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Simetrik Bitkisel Desenler
3. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
4. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon “Dişi” ve “Erkek” Kağıt Oyma
4. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
5. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Fatih Albümü – Ağaç Desenleri
5. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
6. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Fatih Albümü – Hayvan Figürleri
6. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
7. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Peter Mundy Albümü – Bitkisel Desenler
7. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
8. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Peter Mundy Albümü – Kadın Figürleri
8. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
9. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Peter Mundy Albümü – Erkek Figürleri
9. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
10. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Gazneli Mahmud Albümü – Uygulama Çalışması
10. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
11. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Gazneli Mahmud Albümü – Uygulama Çalışması
11. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
12. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Gazneli Mahmud Albümü – Uygulama Çalışması
12. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
13. Hafta - Uygulama
Röprodüksiyon: Gazneli Mahmud Albümü – Uygulama Çalışması
13. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konu Kapsamında Kitap, Makale, Tez ve İnternet Kaynaklarının İncelenmesi
14. Hafta - Uygulama
Gazneli Mahmud Albümü – Uygulama Çalışmasının Sonlandırılması ve Genel Değerlendirme
14. Hafta - Ön Hazırlık
İlgili Konulara Ait Görsel Verilerin PowerPoint Sunumuna Dönüştürülmesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders32212
Dönem Ödevi1314
Atöyle Çalışması114266
Bireysel Çalışma1224
Ara Sınav1426
Dönem Sonu Sınavı1628
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)100
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
PÇ-18
PÇ-19
PÇ-20
OÇ-1
3
4
3
OÇ-2
3
4
OÇ-3
3
4
OÇ-4
3
4
5
OÇ-5
3
3
4
4
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026