Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Toplumsal Duyarlılık ve Gönüllülük
Ders Kodu: İLT216
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 1
Uyg.: 2
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Öğrencilerin toplumsal sorunlara karşı duyarlılık geliştirmelerini sağlamak, sivil toplum kuruluşları ve yerel topluluklarla iş birliği içinde gönüllülük faaliyetleri yürütme becerisi kazandırmak ve toplumsal fayda odaklı iletişim projeleri üretmelerini desteklemektir.

Özet İçerik

Sivil toplum, gönüllülük ve toplumsal duyarlılık kavramlarının kuramsal çerçevesi; dezavantajlı gruplar, çevre, göç ve insan hakları gibi küresel ve yerel sorun alanları; sivil toplum kuruluşlarının (STK) yapısı; sosyal sorumluluk projelerinin tasarımı, bütçelenmesi ve yönetimi; saha çalışmalarında etik ilkeler ve iletişim stratejileri; sahada aktif gönüllülük uygulamaları ve bu süreçlerin raporlanması.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Sivil toplum, toplumsal duyarlılık ve gönüllülük kavramlarını kuramsal boyutlarıyla tanımlar.
2.Yerel ve küresel ölçekteki toplumsal sorun alanlarını saptayarak çözüm odaklı yaklaşımlar geliştirir.
3.Bir sivil toplum kuruluşu veya yerel topluluk ile koordinasyon kurarak gönüllülük faaliyet planı hazırlar.
4.Toplumsal fayda sağlamaya yönelik kuramsal bilgileri saha uygulamalarında aktif olarak yürütür.
5.Gerçekleştirilen gönüllülük faaliyetlerinin sonuçlarını, etik kurallara uygun biçimde analiz ederek raporlar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Toplum Gönüllüleri Vakfı (TOG). (2020). Gönüllülük ve Sosyal Sorumluluk Rehberi. TOG Yayınları.
2.Şentürk, M. (Ed.). (2022). Gönüllülük ve gönüllülerle birlikte çalışmak. İstanbul Üniversitesi Yayınevi. https://doi.org/10.26650/B/SS49.2022.006
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Gönüllülük ve toplumsal duyarlılık kavramları: Giriş niteliğinde kuramsal tanımlar ve tarihsel süreç. Sınıf içi tartışma yöntemiyle öğrencilerin ilgi duyduğu toplumsal sorun alanlarının haritalandırılması.
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Sivil toplum ve sivil toplum kuruluşları (STK): STK'ların yapısı, işleyiş modelleri ve toplumsal hareketlerdeki yeri. Türkiye ve dünyadaki büyük ölçekli STK modellerinin vaka analizi yöntemiyle incelenmesi.
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Sosyal sorumluluk projesi tasarımı: Proje fikri geliştirme, hedef kitle analizi, paydaş tespiti ve risk yönetimi. İş birliği yapılacak STK veya toplulukların belirlenmesi için ön hazırlık çalışması.
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Proje yönetimi ve kaynak geliştirme: Zaman planlaması (Gantt şeması), bütçelendirme, fon kaynakları ve gönüllü yönetimi. Belirlenen toplumsal sorun için taslak bir proje önerisi metninin hazırlanması.
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Dezavantajlı gruplar ve hak odaklı yaklaşım: Çocuk, yaşlı, engelli ve mülteci hakları ekseninde toplumsal hassasiyetler. Alan çalışması öncesinde bu gruplarla iletişim kurma yöntemlerinin simülasyonu.
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Gönüllülük faaliyetlerinde kişisel verilerin korunması, zarar vermeme ilkesi ve kriz yönetimi. İş birliği yapılacak kurumdan resmi onayların alınması ve saha takviminin netleştirilmesi.
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Saha uygulamaları I: Belirlenen sivil toplum kuruluşu, okul, bakım evi veya çevre derneği bünyesinde ilk saha gönüllülük faaliyetinin başlatılması. Sahadan veri toplama ve gözlem süreçleri.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Saha uygulamaları II: Gönüllülük faaliyetlerinin kurum personeli ve hedef kitle ile koordineli olarak sürdürülmesi. Sahada karşılaşılan operasyonel sorunların tespiti.
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Sahada geçen ilk iki haftanın kuramsal çerçeve ile sınıf ortamında değerlendirilmesi. Sorun çözen yaklaşımlarla saha planının revize edilmesi.
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Saha uygulamaları III: Projenin sürdürülebilirlik aşaması doğrultusunda kurum içi veya saha içi etkinliklerin derinleştirilmesi. Topluluk önünde uygulamalı iletişim çalışmalarının yürütülmesi.
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Saha uygulamaları IV: Planlanan gönüllülük takvimindeki son grup faaliyetlerinin icra edilmesi. Hedef kitleden nitel geri bildirimlerin (görüşme/anket) toplanması.
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Toplumsal duyarlılık projelerinin görünür kılınması, dijital kampanya tasarımı ve hak odaklı habercilik dili. Saha verilerinden hareketle bir sosyal medya kampanya içeriği taslağı oluşturulması.
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Sahadan elde edilen nitel/nicel çıktıların tasnifi, faaliyet raporu yazım teknikleri. Toplanan tüm saha verilerinin ve görsel materyallerin akademik rapor formatına dönüştürülmesi çalışması.
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Dönem boyu yürütülen gönüllülük faaliyetlerinin ve sonuç raporlarının sınıf önünde sunulması. Projelerin toplumsal etki ve sürdürülebilirlik ölçütlerine göre toplu değerlendirmesi.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)5%5
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Ara Sınav (Vize)1%25
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140114
Uygulamalı Ders140228
Proje2409
Kısa Sınav1000
Ara Sınav1011
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)52
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
OÇ-1
4
OÇ-2
4
4
OÇ-3
4
4
OÇ-4
5
4
OÇ-5
5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026