
| Ders Kodu | : İLT405 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Bu dersin amacı, iletişim olgusunu felsefi bir perspektifle ele alarak, hakikat, iktidar, özgürlük, dil, ideoloji ve öteki gibi temel kavramların gündelik iletişim pratikleriyle ilişkisini açıklamaktır. Antik Yunan’dan günümüze farklı felsefi geleneklerin (Sokrates, Platon, Aristoteles, Augustinus, Aydınlanma düşünürleri, Marx, Nietzsche, Sartre, Foucault, McLuhan vb.) iletişim anlayışlarını karşılaştırarak, bu anlayışların güncel medya, siyaset ve dijital kültür sorunlarını (dezenformasyon, yankı odaları, gözetim toplumu, post-truth, kutuplaştırıcı dil) analiz etmede nasıl kullanılabileceğini değerlendirmektir. Ayrıca, demokratik katılımı teşvik eden, çatışmacı ve kutuplaştırıcı olmayan bir iletişim dilinin felsefi temellerini tartışarak, bu alanda yaşanan ve yaşanması muhtemel sorunlara yönelik eleştirel bir bakış açısı geliştirmek hedeflenmektedir.
Derste öncelikle felsefenin doğuşu, bilgi ve bilimle ilişkisi ele alınacak; ardından Antik Yunan’da Sokrates, Platon ve Aristoteles’in iletişim anlayışları incelenecektir. Hristiyanlık döneminde felsefe ve iletişimdeki dönüşüm, Augustinus ve skolastik düşünce ekseninde tartışılacaktır. Rönesans, Reformasyon ve Aydınlanma ile birlikte aklın zaferi ve iletişimdeki devrim; Kant, Rousseau, Habermas ve Baudelaire üzerinden kamusal alan, modernite ve iletişim ilişkisi değerlendirilecektir. Marx ve Nietzsche ile iletişimin ideoloji, hakikat ve perspektivizm temelinde eleştirisi yapılacak; Sartre’ın varoluşçuluğunda özgürlük, öteki ve sorumluluk bağlamında iletişim sorgulanacaktır. McLuhan ve Innis ile teknolojik determinizm, Foucault ile iktidar, söylem ve gözetim toplumu analiz edilecektir. Dersin son bölümünde, dijital çağın felsefesi (ağ toplumu, yapay zekâ, post-truth) ve Türkiye’de iletişim, felsefe ve kültür ilişkisi üzerine genel bir değerlendirme yapılacaktır.
| 1. | İletişim felsefesinin temel kavramlarını (hakikat, özgürlük, iktidar, dil, öteki, ideoloji) tanımlar ve gündelik hayattan örneklerle açıklar. |
| 2. | Farklı düşünürlerin (Sokrates, Platon, Aristoteles, Marx, Nietzsche, Foucault, McLuhan vb.) iletişim anlayışlarını karşılaştırır ve bu anlayışların güncel siyasal söylemlerle ilişkisini kurar. |
| 3. | Medya, sosyal medya ve siyaset alanındaki güncel iletişim pratiklerinde (dezenformasyon, yankı odası, algı yönetimi, nefret söylemi) karşılaşılan felsefi sorunları tanımlar ve örneklendirir. |
| 4. | Bireysel ve toplumsal düzeyde iletişim eylemlerinin (bir paylaşım, bir yorum, bir retweet) ardındaki varsayımları, çıkar çatışmalarını ve olası etik-politik sonuçlarını eleştirel olarak değerlendirir. |
| 5. | Gündelik iletişim pratiklerinde (ailede, arkadaş çevresinde, iş yerinde, dijital ortamlarda) özgürlük, sorumluluk ve ötekiyle ilişki bağlamında felsefi temelli kararlar alır. |
| 1. | Arslan, A. (2006). İlkçağ felsefe tarihi. İstanbul Bilgi Üniversitesi. |
| 2. | Açıkgöz, H. M. (Ed.). (2005). İletişim felsefesine giriş: İnsani iletişimin felsefi temelleri (2. baskı). Birey Yayıncılık. |
| 3. | Hassan, R., & Sutherland, T. (2024). Medya felsefesi: Sokrates'ten sosyal medyaya düşüncelerin ve yeniliklerin kısa tarihi. Ütopya Yayınevi. |
| 4. | Delacampagne, C. (2010). 20. yüzyıl felsefe tarihi (D. Çetinkasap, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 1995) |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 5 | %5 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %10 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %25 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 1 | 3 | 56 |
| Okuma | 8 | 0 | 2 | 16 |
| Kısa Sınav | 1 | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 1 | 23 | 1 | 24 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 28 | 1 | 29 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 125 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | PÇ-11 | PÇ-12 | PÇ-13 | PÇ-14 | PÇ-15 | PÇ-16 | |
OÇ-1 | 5 | 1 | 3 | 2 | 3 | 5 | 4 | 1 | ||||||||
OÇ-2 | 5 | 1 | 1 | 4 | 1 | 3 | 1 | 5 | 5 | 1 | ||||||
OÇ-3 | 4 | 3 | 1 | 5 | 4 | 5 | 2 | 5 | 4 | 1 | 2 | |||||
OÇ-4 | 4 | 2 | 2 | 5 | 5 | 5 | 2 | 5 | 4 | 1 | 3 | |||||
OÇ-5 | 3 | 1 | 4 | 4 | 5 | 1 | 4 | 3 | 2 | |||||||