Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
İnsan Genetiği
Ders Kodu: BYL434
Ders Türü: Bölüm Dışı Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı, insan genetiğinin temel yapı taşları ile insan genomu ve kromozomlarının yapısını öğretmek; genetik hastalıkların nedenleri ve kalıtım biçimleri hakkında bilgi kazandırmaktır. Öğrencilerin Mendel ve Mendel dışı kalıtım ilkeleri doğrultusunda genetik hastalıkları analiz etme, soy ağacı (pedigri) oluşturma ve yorumlama becerilerini geliştirmesi hedeflenmektedir. Ayrıca, somatik hücre mutasyonları ve kansere yol açan genetik mekanizmaların anlaşılması sağlanarak, bireylerin insan genetiği ile hastalık ilişkisini bilimsel temelde değerlendirebilmesi amaçlanmaktadır.

Özet İçerik

Bu ders, insan genetiğinin tarihçesi, insan genomu ve kromozom yapısı, kromozom ayrılmama (nondisjunction) olayları ve bunların yol açtığı genetik hastalıkların sınıflandırılması ile analiz yöntemleri hakkında temel bilgiler sunar. Mendel ve Mendel dışı kalıtım ilkeleri doğrultusunda, otozomal dominant/resefsif, X’e bağlı ve mitokondriyal kalıtım biçimleri ele alınır. Öğrenciler, genetik hastalıkların kalıtım örüntülerini tanımlama, soy ağacı (pedigri) analizi yapma ve yorumlama becerilerini kazanır. Ayrıca, somatik hücre mutasyonları ve kansere yol açan genetik mekanizmalar incelenerek, genetik materyal ve kromozom yapısının hastalıklarla ilişkisi detaylı şekilde değerlendirilir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İnsan genetiğinin temel prensiplerini ve insan genomunun yapısını açıklar.
2.İnsan kromozomlarının yapısını tanımlar ve kromozom ayrılmama durumunun olası sonuçlarını değerlendirir.
3.Genetik hastalıkları sınıflandırır ve bu hastalıkların genel özelliklerini açıklar.
4.Kromozomal (sitogenetik) hastalıkların nedenlerini ve etkilerini açıklar.
5.Mendel kalıtım ilkelerine göre aktarılan tek gen hastalıklarını tanımlar.
6.Soy ağacı (pedigri) analizini yapar ve kalıtım örüntülerini yorumlar.
7.Otozomal dominant, otozomal resesif ve X’e bağlı kalıtım türlerini karşılaştırarak açıklar.
8.Mitokondriyal DNA mutasyonlarına bağlı hastalıkları tanır ve bunların kalıtım özelliklerini açıklar.
9.Somatik hücrelerde görülen genetik hastalıkları ve kanser oluşumuna ilişkin genetik mekanizmaları açıklar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Klug, W.S., Cummings, M.K., 2000. Concepts of genetics, Prentice Hall, USA
2.Sudbery, P., 1998. Human molecular genetics, Longman, USA
3.Russell, P. J., 2000. Fundamentals of genetics, Addison Wesley, USA
4.Strachan T, Read AP, 1999, Human Molecular Genetics, Wiley and Sons Press
5.Haines JL, Pericak-Vance, 1998, Approaches to gene mapping and complex human diseases, Wiley-Liss Press
6.Wegner RD, 1999, Diagnostic Cytogenetics, Springer Verlag Press
7.Massimini K ,2000, Genetic Disorders Sourcebook, Omnigraphics Press
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
İnsan genetiğinin prensipleri ve tarihçesi
2. Hafta - Teorik
İnsan genomunun yapısı
3. Hafta - Teorik
Hücre bölünmeleri ve döllenme
4. Hafta - Teorik
İnsan kromozomlarının yapısı
5. Hafta - Teorik
Kromozom ayrılamamasının sonuçları
6. Hafta - Teorik
Genetik hastalıklar ve sınıflandırılması
7. Hafta - Teorik
Genetik hastalıkların analizi (Sözlü sınav)
8. Hafta - Teorik
Kromozomal (sitogenetik ) hastalıklar (Ara sınav)
9. Hafta - Teorik
Mendel prensibine göre kalıtılan tek gen hastalıkları
10. Hafta - Teorik
Pedigree analizi ve X’e bağlı dominant ve resesif kalıtıma bağlı hastalıklar
11. Hafta - Teorik
Otozomal dominant ve otozomal resesif kalıtıma bağlı hastalıklar
12. Hafta - Teorik
Multifaktöriyel kalıtımsal hastalıklar
13. Hafta - Teorik
Mendel kurallarına uymayan mitokondriyal DNA’da görülen mutasyonlara bağlı hastalıklar
14. Hafta - Teorik
Somatik hücrelere ilişkin genetik hastalıklar ve kanser
17. Hafta - Dönem Sonu Sınavı (Final)
Final Sınavı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)76
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
OÇ-1
3
4
4
5
OÇ-2
OÇ-3
4
4
5
OÇ-4
3
3
4
OÇ-5
OÇ-6
3
4
4
OÇ-7
OÇ-8
4
3
4
OÇ-9
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026