Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tarla Bitkilerinde Gübreler ve Gübreleme
Ders Kodu: TBB311
Ders Türü: Bölüm Dışı Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 1
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Tarla bitkilerinde kullanılan organik ve kimyasal gübrelerin temel özelliklerini, gübre üretim ve tüketimindeki genel eğilimleri, gübrelerin sınıflandırılmasını ve başlıca tarla bitkilerinde gübreleme ilkelerini tanıtmak; öğrencilerin gübreleme konusunda temel bilgi ve farkındalık kazanmalarını sağlamaktır.

Özet İçerik

Gübre üretim ve tüketimine genel bakış; organik gübreler, çiftlik gübreleri, kompost ve yeşil gübreleme; kimyasal gübrelerin sınıflandırılması ve etiket bilgilerinin okunması; azotlu, fosforlu, potasyumlu ve kompoze gübrelerin temel özellikleri; gübre uygulama zamanı ve yöntemlerine giriş; buğday, mısır ve pamuk gibi önemli tarla bitkilerinde temel gübreleme yaklaşımları

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Tarla bitkilerinde gübre kullanımının üretim, verim ve sürdürülebilirlik açısından önemini açıklar.
2.Organik, kimyasal ve kompoze gübreleri temel özelliklerine göre sınıflandırır.
3.Azotlu, fosforlu, potasyumlu ve organik gübrelerin bitki besleme açısından temel işlevlerini bilir.
4.Gübre etiket bilgilerini, besin elementi formlarını ve temel uygulama zamanlarını değerlendirir.
5.Önemli tarla bitkilerinde temel gübreleme ilkelerini verim ve kalite açısından yorumlar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.IFA, 1992. World Fertilizer Use Manual.Int. Fert. Assoc. Paris.
2.Kacar, B., Katkat, A.V., 2007. Gübreler ve Gübreleme. 2. Baskı. Nobel Yayınları, Ankara.
3.Fageri, N.K., Baligar, V.C., and Jones, C.A., 1997. Growth and Mineral Nutrition of Field Crops. 2nd Ed. Marcel Dekker Inc. New York.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Gübre üretim ve tüketimine genel bakış; tarla bitkilerinde gübrelemenin verim ve gıda güvenliği açısından önemi
1. Hafta - Uygulama
Gübre üretimi ve tüketimiyle ilgili grafiklerin ve temel göstergelerin incelenmesi
2. Hafta - Teorik
Gübrelerin sınıflandırılması; organik ve inorganik gübre kavramları
2. Hafta - Uygulama
Gübre gruplarının örnekler üzerinden karşılaştırılması
3. Hafta - Teorik
Çiftlik gübreleri; ahır gübresi, hayvan gübresi potansiyeli, kaliteyi etkileyen faktörler
3. Hafta - Uygulama
Ahır gübresi besin içeriği ve uygulama miktarlarına ilişkin temel hesaplamalar
4. Hafta - Teorik
Kompost ve kompostlaştırma; süreç aşamaları, C/N oranı, nem, sıcaklık ve olgunluk
4. Hafta - Uygulama
Kompost materyallerinin uygunluk ve riskler açısından değerlendirilmesi
5. Hafta - Teorik
Yeşil gübreleme; yeşil gübre bitkileri, toprağa kazandırdığı besin maddeleri ve kullanım zamanı
5. Hafta - Uygulama
Yeşil gübre bitkilerinin baklagil ve baklagil olmayan gruplar halinde sınıflandırılması
6. Hafta - Teorik
Kimyasal gübreler; gübre etiketi okuma, N-P₂O₅-K₂O ifadesi ve gübre formları
6. Hafta - Uygulama
Gübre etiketleri üzerinden saf besin elementi hesaplama uygulamaları
7. Hafta - Teorik
Azotlu gübreler; CAN, amonyum nitrat, amonyum sülfat, üre ve temel özellikleri
7. Hafta - Uygulama
Azotlu gübrelerin azot formu, pH etkisi ve kullanım alanlarına göre karşılaştırılması
8. Hafta - Teorik
Azotlu gübrelerin topraktaki davranışı ve uygulama zamanına giriş
8. Hafta - Uygulama
Azot kayıpları, yıkanma ve bölünmüş uygulama örneklerinin değerlendirilmesi
9. Hafta - Teorik
Fosforlu gübreler; TSP, DAP, MAP ve fosforun topraktaki tepkimeleri
9. Hafta - Uygulama
Fosforlu gübrelerin çözünürlük, uygulama yeri ve toprak pH’sına göre karşılaştırılması
10. Hafta - Teorik
Potasyumlu ve kompoze gübreler; K₂SO₄, KNO₃, KCl ve NPK gübreleri
10. Hafta - Uygulama
Potasyumlu gübrelerin klor hassasiyeti ve ürün kalitesi açısından değerlendirilmesi. Kısa Sınav
11. Hafta - Teorik
Gübre uygulama yöntemleri; serpme, banda uygulama, yapraktan gübreleme ve fertigasyona giriş
11. Hafta - Uygulama
Uygulama yöntemlerinin avantaj ve sınırlılıklarının karşılaştırılması
12. Hafta - Teorik
Buğday ve arpa tarımında temel gübreleme ilkeleri
12. Hafta - Uygulama
Buğday için temel N, P, K gübreleme yaklaşımının örneklerle incelenmesi
13. Hafta - Teorik
Mısır tarımında temel gübreleme ilkeleri; C4 fizyolojisi, hedef verim ve besin alımı
13. Hafta - Uygulama
Mısırda hedef verim ve toprak analizine göre temel gübreleme değerlendirmesi
14. Hafta - Teorik
Pamuk tarımında temel gübreleme ilkeleri; pH, tuzluluk, organik madde ve kalite ilişkisi
14. Hafta - Uygulama
Pamukta gübreleme kararını etkileyen temel toprak faktörlerinin değerlendirilmesi. Derse katılım ve performans değerlendirmesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Uygulamalı Ders142142
Kısa Sınav1011
Ara Sınav1516
Dönem Sonu Sınavı1819
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)100
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
3
OÇ-2
OÇ-3
3
OÇ-4
OÇ-5
2
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026