Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Toprak Verimliliği
Ders Kodu: TBB406
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 2
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Toprak verimliliğini etkileyen faktörleri tanıtmak ve toprak özellikleri ile bitki gelişmesi arasındaki ilişkileri açıklayarak, toprak verimliliğini artırmaya yönelik uygulamalar hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi amaçlanmıştır.

Özet İçerik

Toprak verimliliği kavramları ve verimlilik kanunları; toprak tekstürü ve bünye; toprak suyu; organik madde ve humus; kolloidal sistemler, kil mineralleri ve KDK; toprak reaksiyonu (pH), pH Islah materyalleri; toprak tuzluluğu ve alkaliliği; toprak verimliliğinin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması ile ilgili bilgi.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Ali KAPTAN
Öğrenme Çıktıları
1.Toprak verimliliği ve bitki besleme konularındaki temel kuramsal bilgileri açıklar
2.Toprak özellikleri, çevre faktörleri ve bitki gelişimi arasındaki ilişkileri değerlendirir
3.Toprak verimliliğinin belirlenmesi ve gübreleme uygulamaları konusunda temel değerlendirmeler yapar
4.Toprak verimliliğinin belirlenmesinde kullanılan temel yöntemleri bilir
5.Sürdürülebilir tarım için toprak verimliliğini koruma ve artırmaya yönelik uygulamaları önerir
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Karaçal, İ., 2008. Toprak Verimliliği. Nobel Yayın No:1335. Ankara
2.Karaman, M.R., Brohi, A.R., Müftüoğlu, N.M, Öztaş, T., Zengin,M. 2007. Sürdürülebilir Toprak Verimliliği. Koyulhisar Ziraat Odası Kültür Yayınları No:1
3.Brohi,A.R., Aydeniz, A., Karaman, M.R.1997.Toprak Verimliliği.Türk Hava Kurumu Basımevi, Ankara.
4.Katkat V., 1994. Bitki Besleme Ve Toprak Verimliliği. Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü. Ders Notları No:49
5.Aktaş, M.1991.Bitki Beslenme Ve Toprak Verimliliği. Ank.Üniv.Zir.Fak. Yayınları: 1202, Ders Kitabı:347, Ankara
6.Tisdale, S Ve Nelson, W.1956.Soil Fer Fertility And Fertilizers.Macmillan Company. Inc. New York
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Toprak verimliliğine giriş; tarım ve verimlilik, verim tanımları ve verimliliği kısıtlayan faktörler.
1. Hafta - Uygulama
Toprak verimliliğini belirlemek amacıyla örnek arazi seçimi.
2. Hafta - Teorik
Toprak verimliliğiyle ilgili temel teoriler ve kanunlar; yararlılık teorisi ve besin elementi elverişliliği.
2. Hafta - Uygulama
Arazi koşullarının gözlenmesi ve toprak örnekleme planının hazırlanması.
3. Hafta - Teorik
Toprak tekstürü ve bünye kavramı; kum, silt ve kil fraksiyonları ve bünye sınıfları.
3. Hafta - Uygulama
Toprak örneklerinin analize hazırlanması.
4. Hafta - Teorik
Toprak tekstürünün su tutma, havalanma, besin elementi tutma ve toprak yönetimiyle ilişkisi.
4. Hafta - Uygulama
Tekstür/bünye sınıfı yorumlama uygulaması.
5. Hafta - Teorik
Toprak suyu; su kaynakları, infiltrasyon, perkolasyon, permeabilite ve kapilar hareket.
5. Hafta - Uygulama
Toprakta tarla kapasitesi tayini.
6. Hafta - Teorik
Toprak suyu ve nem sabiteleri; tarla kapasitesi, solma noktası, yarayışlı su ve verimlilik ilişkisi.
6. Hafta - Uygulama
Toprak nemi ve yarayışlı su hesaplama uygulamaları.
7. Hafta - Teorik
Toprak organik maddesi; bileşim, fraksiyonlar, humus oluşumu ve ayrışma ürünleri.
7. Hafta - Uygulama
Toprakta organik madde tayini.
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Organik maddenin fiziksel, kimyasal ve biyolojik toprak özellikleri ile sürdürülebilir verimliliğe etkileri.
9. Hafta - Teorik
Kolloidal sistemler; kil mineralleri, miseller, yüzey yükü ve kolloidal stabilite.
9. Hafta - Uygulama
Toprakta pH ve tuz tayini.
10. Hafta - Teorik
Katyon değişim kapasitesi, anyon/katyon değişimi, baz doygunluğu ve besin elementi tutulması.
10. Hafta - Uygulama
KDK ve baz doygunluğu hesaplama uygulamaları. Kısa Sınav
11. Hafta - Teorik
Toprak reaksiyonu (pH); pH kavramı, asitlik çeşitleri, H+ oluşum kaynakları ve tamponlama.
11. Hafta - Uygulama
Toprakta kireç tayini.
12. Hafta - Teorik
pH yönetimi; kireçleme, kükürt uygulamaları, pH-besin elementi elverişliliği ve ürün verimi ilişkisi.
12. Hafta - Uygulama
Kireç ve kükürt ihtiyacı hesaplama uygulamaları.
13. Hafta - Teorik
Toprak tuzluluğu ve alkaliliği; oluşum, başlıca iyonlar, sınıflandırma ve Türkiye’deki durum.
13. Hafta - Uygulama
EC, SAR ve ESP değerlerinin yorumlanması.
14. Hafta - Teorik
Tuzlu/alkali toprakların ıslahı; drenaj, yıkama, jips uygulamaları ve sürdürülebilir verimlilik yönetimi.
14. Hafta - Uygulama
Uygulama Sınavı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Uygulama Sınavı1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Uygulamalı Ders142256
Uygulama Sınavı1011
Kısa Sınav1011
Ara Sınav1415
Dönem Sonu Sınavı1516
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
4
2
2
2
OÇ-2
4
3
2
2
3
OÇ-3
3
4
2
2
4
4
2
2
2
OÇ-4
2
3
3
4
2
OÇ-5
3
3
3
2
3
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026