Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Sağlık Sosyolojisi
Ders Kodu: HEM255
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Hastalık, sağlık ve tıp konusunda bazı temel sosyolojik yaklaşımları tanıtmak. Amaç, hastalığın tanımı, hastalık tecrübesi ve hatta tedavisinin sadece fiziksel ve biyolojik yaklaşımlarla anlaşılamayacağını, sağlık konusundaki farklı sosyolojik yaklaşımlardan faydalanarak göstermektir. Ayrıca kapitalizm, sınıf ve eşitsizlikler bağlamında sağlık ve hastalık analiz edilip tartışılacaktır.

Özet İçerik

Sağlık Sosyolojisinin Bir Disiplin Olarak Gelişimi; Hastalık Olgusu, Hastalığın Tarihi, Hastalığı Etkileyen Temel Faktörler; Hastalık-Sağlık ile Toplumsal, Kültürel, Ekonomik ve Siyasal Yapı İlişkisi; Toplumsal Sınıf ve Eşitsizlikler Bağlamında Sağlık ve Hastalık; Sağlık Kuramı (Teorik Yaklaşımlar); Türkiye’de Sağlık Sosyolojisi Alanında Yapılmış Araştırma Örnekleri ve Bunların Değerlendirilmesi

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Sağlık ve hastalığa biyolojik yaklaşımlarla sosyolojik (toplumsal inşacı) yaklaşım arasındaki farkı öğrenme
2.Sağlık ve hastalığın kültürel değerlerle ilişkisini kurabilme
3.Toplumsal eşitsizlikler bağlamında sağlık ve hastalığı tartışabilme
4.Farklı sağlık sistemleri hakkında bilgi sahibi olma
5.Küreselleşmenin devlet politikaları aracılığıyla sağlığa yansımalarını analiz edebilme
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Belek, İlker (1998) Sağlık, Sınıf, Eşitsizlik. Sorun yayınları, 1. baskı
2.Belek, İlker (2001) “Sağlıkta Eşitsizlik/Kavramlar, Nedenler, Çözüm Politikaları”. Toplumbilim Dergisi Sayı 13, ss.59-70
3.Cirhinlioğlu, Zafer (2001) Sağlık Sosyolojisi. Nobel Yayın Dağıtım. Ankara.
4.Erbaydar, Tuğrul (2001) “Sağlık; Kimin için?” Toplumbilim Dergisi Sayı 13, ss.49-58
5.Ersoy, Tolga (1996) Tıp, Tarih, Metafor. Öteki Yayınevi, Ankara
6.Fişek, N. (1983) Halk Sağlığına Giriş. Ankara: Hacettepe Üniv. Yayınları
7.Freud, S. (1971) Totem ve Tabu, (çev: N. Berkes), Remzi Kitabevi, İstanbul.
8.İllich, I. (1995) Sağlığın Gaspı. Ayrıntı Yayınları.
9.İnandı, T. (1999) Sağlık Hakkı ve eşitsizlikler. Toplum ve Hekim Dergisi, cilt 14, sayı 5, ss.357-361
10.Kasapoğlu, A. (1999) Sağlık Sosyolojisi: Türkiye’den Araştırmalar. Sosyoloji Derneği Yayınları VI. Ankara.
11.Koçoğlu, F. (1998) Dünya’da ve Türkiye’de Sağlık. Cumhuriyet Üniv. Yayınları, Sivas.
12.Özçelik Nurşen, A. (2002) Sağlık sosyolojisi; Kadın ve Kentleşme. Birey Yayıncılık
13.Öztek, Zafer (2001) Türkiye’de Sağlık Hizmetleri. Yeni Türkiye, sayı 39.
14.Tezcan, S. G. (2001) “Türkiye’nin sağlık düzeyi ve bazı sağlık sorunları”, Yeni Türkiye. 39.
15.Turner, B. (2001) Kapitalizm, Sınıf ve Hastalık. (çev. Aylin Dikmen) Toplumbilim, sayı 13, ss.109-118
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin amacının, hedeflerinin, öğrenme ve öğretme tekniklerinin açıklanması. Sağlık Sosyolojisine Genel bir Giriş
1. Hafta - Ön Hazırlık
Belek, İlker (1998) Sağlık, Sınıf, Eşitsizlik. Sorun yayınları, 1. baskı
2. Hafta - Teorik
Sağlık Sosyolojisinin Tarihsel Gelişimi
2. Hafta - Ön Hazırlık
Belek, İlker (2001) “Sağlıkta Eşitsizlik/Kavramlar, Nedenler, Çözüm Politikaları”. Toplumbilim Dergisi Sayı 13, ss.59-70
3. Hafta - Teorik
Sağlık Sosyolojisinin Araştırma Alanları
3. Hafta - Ön Hazırlık
Cirhinlioğlu, Zafer (2001) Sağlık Sosyolojisi. Nobel Yayın Dağıtım. Ankara.
4. Hafta - Teorik
Hastalık Olgusu, Hastalığın Tarihi, Hastalığı Etkileyen Temel Faktörler
4. Hafta - Ön Hazırlık
Erbaydar, Tuğrul (2001) “Sağlık; Kimin için?” Toplumbilim Dergisi Sayı 13, ss.49-58
5. Hafta - Teorik
Hastalık-Sağlık ile Toplumsal, Kültürel, Ekonomik ve Siyasal Yapı İlişkisi
5. Hafta - Ön Hazırlık
Ersoy, Tolga (1996) Tıp, Tarih, Metafor. Öteki Yayınevi, Ankara
6. Hafta - Teorik
Toplumsal Sınıf ve Eşitsizlikler Bağlamında Sağlık ve Hastalık (I)
6. Hafta - Ön Hazırlık
Fişek, N. (1983) Halk Sağlığına Giriş. Ankara: Hacettepe Üniv. Yayınları
7. Hafta - Teorik
Toplumsal Sınıf ve Eşitsizlikler Bağlamında Sağlık ve Hastalık (II): (Uygulamalı Araştırma Örneklerinin İncelenmesi)
7. Hafta - Ön Hazırlık
Freud, S. (1971) Totem ve Tabu, (çev: N. Berkes), Remzi Kitabevi, İstanbul.
8. Hafta - Teorik
Küreselleşme ve Sağlık Sektörü
8. Hafta - Ön Hazırlık
İllich, I. (1995) Sağlığın Gaspı. Ayrıntı Yayınları.
9. Hafta - Ön Hazırlık
İnandı, T. (1999) Sağlık Hakkı ve eşitsizlikler. Toplum ve Hekim Dergisi, cilt 14, sayı 5, ss.357-361
9. Hafta - Ara Sınav (Vize)
Ara sınav
10. Hafta - Teorik
Sağlık Kuramı (Teorik Yaklaşımlar) II: Etkileşimci Yaklaşım
10. Hafta - Ön Hazırlık
Kasapoğlu, A. (1999) Sağlık Sosyolojisi: Türkiye’den Araştırmalar. Sosyoloji Derneği Yayınları VI. Ankara.
11. Hafta - Teorik
Hasta-Doktor İlişkisi; Parsons: Hasta rolleri, hakları ve sorumlulukları, Doktor hakları ve sorumlulukları
11. Hafta - Ön Hazırlık
Koçoğlu, F. (1998) Dünya’da ve Türkiye’de Sağlık. Cumhuriyet Üniv. Yayınları, Sivas.
12. Hafta - Ön Hazırlık
Özçelik Nurşen, A. (2002) Sağlık sosyolojisi; Kadın ve Kentleşme. Birey Yayıncılık
13. Hafta - Teorik
Türkiye’de Sağlık Sosyolojisi Alanında Yapılmış Araştırma Örnekleri ve Bunların Değerlendirilmesi I
13. Hafta - Ön Hazırlık
Öztek, Z. (2001) Türkiye’de Sağlık Hizmetleri. Yeni Türkiye, sayı 39.
14. Hafta - Teorik
Türkiye’de Sağlık Sosyolojisi Alanında Yapılmış Araştırma Örnekleri ve Bunların Değerlendirilmesi II
14. Hafta - Ön Hazırlık
Tezcan, S. G. (2001) “Türkiye’nin sağlık düzeyi ve bazı sağlık sorunları”, Yeni Türkiye. 39.
15. Hafta - Teorik
Dersin değerlendirilmesi
15. Hafta - Ön Hazırlık
Turner, B. (2001) Kapitalizm, Sınıf ve Hastalık. (çev. Aylin Dikmen) Toplumbilim, sayı 13, ss.109-118
16. Hafta - Ön Hazırlık
Turner, B. (2001) Kapitalizm, Sınıf ve Hastalık. (çev. Aylin Dikmen) Toplumbilim, sayı 13, ss.109-118
16. Hafta - Dönem Sonu Sınavı (Final)
Final sınavı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%70
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)78
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi