Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Sayısal Yöntemler I
Ders Kodu: YBS313
Ders Türü: Bölüm Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Bu dersin amacı; öğrencilerin karar verme problemlerini analitik yöntemlerle modelleyebilmesi, doğrusal programlama problemlerini çözebilmesi ve çözüm sonuçlarını yorumlayabilmesidir. Ders kapsamında grafik yöntem, Simplex yöntemi, dualite ve duyarlılık analizleri ele alınacaktır

Özet İçerik

Bu ders kapsamında problem çözme süreci ve karar verme problemleri ele alınarak doğrusal programlama yaklaşımının temel kavramları incelenmektedir. Dersin ilk bölümünde doğrusal programlama varsayımları, model kurma aşamaları, amaç fonksiyonu ve kısıtların oluşturulması üzerinde durulmaktadır. İki değişkenli doğrusal programlama problemlerinin grafik yöntem ile çözümü ve grafik yönteminde karşılaşılan özel durumlar ayrıntılı olarak incelenmektedir. Dersin devamında doğrusal programlama problemlerinin çözümünde kullanılan Simplex yöntemi ele alınmakta; standart form, simplex tablolarının oluşturulması ve iteratif çözüm süreci uygulamalarla açıklanmaktadır. Ayrıca uygun çözüm alanının olmaması, çoklu optimal çözüm, sınırsız çözüm ve dejenere çözüm gibi özel durumlar değerlendirilmektedir. Ders kapsamında dualite teorisi, primal-dual ilişkileri ve dual (gölge) fiyat kavramları incelenmekte; optimal simplex tabloları üzerinden çözüm yorumlamaları yapılmaktadır. Son bölümde ise amaç fonksiyonu katsayıları ile kısıtların sağ taraf katsayılarına yönelik duyarlılık analizleri ele alınarak karar verme süreçlerinde çözüm sonuçlarının değişimlere karşı davranışı değerlendirilmektedir

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Muhsin ÖZDEMİR
Öğrenme Çıktıları
1.Karar verme problemlerini analiz ederek doğrusal programlama modelleri oluşturabilir.
2.Doğrusal programlama problemlerini grafik yöntemi ve Simplex yöntemi ile çözebilir.
3.Doğrusal programlama problemlerinde ortaya çıkan özel durumları yorumlayabilir.
4.Primal-dual ilişkisini açıklayarak dual (gölge) fiyat kavramını analiz edebilir.
5.Optimal çözüm üzerinde amaç fonksiyonu ve kısıt katsayılarına ilişkin duyarlılık analizleri yapabilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Muhsin Özdemir ve Algın Okursoy, "Doğrusal Programlama ve Simplex Yöntemi",Nobel Akademik Yayıncılık, Aralık 2022. ISBN: 978-625-427-694-1
2.Akademik Hesap Makinesi https://sites.google.com/adu.edu.tr/ahm/
3.Vahap TECİM, Ed., Yöneylem Araştırması,Lisans Yayıncılık, 2011.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Problem Çözme Süreci Problem tanımı, karar verme süreci, sistem yaklaşımı, modelleme kavramı
2. Hafta - Teorik
Karar Verme Sorunu Karar verme türleri, optimizasyon kavramı, karar değişkenleri ve kısıtlar
3. Hafta - Teorik
Doğrusal Programlama Varsayımları Doğrusallık, bölünebilirlik, kesinlik, negatif olmama varsayımları
4. Hafta - Teorik
Doğrusal Programlama
5. Hafta - Teorik
Doğrusal Programlama Model Kurulumu, Amaç fonksiyonu oluşturma, kısıtların yazılması, matematiksel modelleme uygulamaları
6. Hafta - Teorik
Grafik Yönteminde Özel Durumlar Uygun çözüm alanının olmaması, çoklu optimal çözüm, sınırsız çözüm, dejenere çözüm
7. Hafta - Teorik
Grafik Yönteminde Özel Durumlar
8. Hafta - Teorik
Doğrusal Programlama: Simplex Yöntemi Standart form, başlangıç simplex tablosu, iterasyon mantığı
9. Hafta - Teorik
Simplex Yöntemi Uygulamaları Maksimizasyon ve minimizasyon problemlerinin simplex yöntemiyle çözümü
10. Hafta - Teorik
Simplex Yönteminde Özel Durumlar Uygun çözüm alanının olmaması, çoklu optimal çözüm, sınırsız çözüm, dejenere çözüm
11. Hafta - Teorik
Dualite Kavramı Primal ve Dual modeller, dual model oluşturma kuralları
12. Hafta - Teorik
Dual (Gölge) Fiyat ve Primal-Dual İlişkisi Gölge fiyat yorumu, optimal primal ve dual simplex tabloları arasındaki ilişki
13. Hafta - Teorik
Optimal Simplex Tablosunda Duyarlılık Analizi Duyarlılık analizine giriş, optimal çözümün kararlılığı
14. Hafta - Teorik
Duyarlılık Analizleri Uygulamaları Amaç fonksiyonu katsayıları ve kısıtların sağ taraf katsayıları için duyarlılık analizleri
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Kısa Sınav (Quiz)2%10
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders160348
Ödev1044
Okuma80756
Bireysel Çalışma200240
Ara Sınav1011
Dönem Sonu Sınavı1011
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)150
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
OÇ-1
3
5
5
4
3
2
OÇ-2
2
4
5
5
2
2
OÇ-3
2
4
4
5
2
3
OÇ-4
2
4
5
5
3
3
OÇ-5
2
4
5
5
3
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026