Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
İzleyici Araştırmaları
Ders Kodu: MİÇ544
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Dersin amacı, medya ve iletişim araştırmalarında izleyici kavramının tarihsel gelişimini, kuramsal yaklaşımlarını ve güncel dönüşümlerini incelemektir. Ders kapsamında kitle toplumundan dijital platformlara uzanan süreçte izleyicinin değişen konumu ele alınmakta; etki araştırmaları, kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı, alımlama çalışmaları, kültürel çalışmalar, katılımcı kültür ve platformlaşma gibi temel yaklaşımlar tartışılmaktadır. Ayrıca dijital medya ortamlarında ortaya çıkan yeni izleyici pratikleri, algoritmik yönlendirme, fandom kültürü ve yapay zekâ destekli medya deneyimleri eleştirel bir perspektifle değerlendirilmektedir.

Özet İçerik

Ders içeriği, izleyici araştırmalarının tarihsel gelişimi ve temel kuramsal yaklaşımlarını kapsamaktadır. Ders kapsamında medya etkileri araştırmaları, kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı, kültürel çalışmalar, alımlama kuramı, aktif izleyici tartışmaları, televizyon izleyiciliği, dijital medya kullanıcıları, katılımcı kültür, fandom çalışmaları, platform izleyiciliği, algoritmaların izleme davranışlarına etkisi ve yapay zekâ destekli medya ortamlarında izleyici deneyimleri ele alınmaktadır. Ayrıca güncel medya ekosisteminde izleyici kavramının dönüşümü ve izleyici çalışmalarının geleceği tartışılmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İzleyici araştırmalarının tarihsel gelişimini ve temel kuramsal yaklaşımlarını açıklar.
2.Geleneksel ve dijital medya ortamlarında izleyici davranışlarını ve izleyici kavramının dönüşümünü analiz eder.
3.Medya içeriklerinin izleyiciler tarafından nasıl alımlandığını ve anlamlandırıldığını değerlendirir.
4.Katılımcı kültür, fandom, platformlaşma ve algoritmik medya ortamları bağlamında güncel izleyici pratiklerini yorumlar.
5.İzleyici araştırmaları alanındaki kuramsal ve güncel akademik çalışmaları eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Morley, D. (1992). Television, Audiences and Cultural Studies (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203398357
2.Özçetin, B. (2018). Kitle iletişim kuramları: Kavramları okullar, modeller. İletişim Yayınları.
3.Özsoy, A. (2011). Televizyon ve İzleyici Türkiye'de Dönüşen Televizyon Kültürü ve İzleyici. Ütopya Yayınevi.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
İzleyici Araştırmalarına Giriş ve İzleyici Kavramının Tarihsel Gelişimi
2. Hafta - Teorik
Kitle Toplumu Kuramları ve Erken Dönem Medya Etkileri
3. Hafta - Teorik
Sınırlı Etki Yaklaşımları ve Aktif İzleyicinin Ortaya Çıkışı
4. Hafta - Teorik
Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı Bağlamında Medya Tüketimi
5. Hafta - Teorik
Kültürel Çalışmalar Geleneğinde İzleyicinin Yeniden Düşünülmesi
6. Hafta - Teorik
Stuart Hall’un Kodlama/Kodaçımı Modeli ve Alımlama Kuramı
7. Hafta - Teorik
Televizyon İzleyiciliği, Gündelik Yaşam ve Anlam Üretimi
8. Hafta - Teorik
Hayran Kültürleri ve Medya Metinleriyle Etkileşim ve Vize
9. Hafta - Teorik
Katılımcı Kültür, Yakınsama ve Kullanıcı Üretimli İçerikler
10. Hafta - Teorik
Sosyal Medya Çağında İzleyici ve Dijital Katılım
11. Hafta - Teorik
Platformlaşma Süreci ve Streaming Hizmetlerinde İzleyici Deneyimi
12. Hafta - Teorik
Algoritmalar, Veri Kültürü ve İzleyici Davranışlarının Dönüşümü
13. Hafta - Teorik
Yapay Zekâ, Sentetik Medya ve Yeni İzleyici Biçimleri
14. Hafta - Teorik
Güncel Tartışmalar Işığında İzleyici Araştırmalarının Geleceği
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Dönem Ödevi1%30
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%30
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Dönem Ödevi112113
Sunum1516
Ara Sınav114115
Dönem Sonu Sınavı120121
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
OÇ-1
5
3
2
3
2
2
2
2
OÇ-2
4
4
3
4
3
3
3
3
OÇ-3
3
4
3
4
4
4
4
3
OÇ-4
3
4
3
4
4
4
4
3
OÇ-5
4
5
2
3
4
3
4
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026