Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Veri Analitiği ve Açıklanabilir Makine Öğrenmesi
Ders Kodu: UTFY522
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu dersin amacı, veri analitiği ve makine öğrenmesi yöntemlerinin teorik temellerini öğretmek, büyük ve karmaşık veri setlerinin analiz edilmesini sağlamak ve geliştirilen modellerin açıklanabilirliğini değerlendirmektir. Ders kapsamında öğrenciler veri ön işleme, boyut indirgeme, tahminleme modelleri, topluluk öğrenmesi yöntemleri ve açıklanabilir makine öğrenmesi tekniklerini uygulamalı olarak öğrenirler.

Özet İçerik

Bu ders, büyük ve karmaşık veri setlerinin ileri veri analitiği yöntemleri ile analiz edilmesi, makine öğrenmesi modellerinin geliştirilmesi ve bu modellerin açıklanabilirliğinin sağlanmasına yönelik teorik ve uygulamalı bilgi kazandırmayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında veri ön işleme, özellik mühendisliği, denetimli ve denetimsiz öğrenme algoritmaları, model optimizasyonu, performans değerlendirme yöntemleri ve Açıklanabilir Yapay Zekâ (XAI) teknikleri ele alınmaktadır. SHAP, LIME, kısmi bağımlılık grafikleri (PDP), bireysel koşullu beklenti (ICE) eğrileri ve karşı-olgusal (counterfactual) açıklamalar gibi modern yorumlanabilirlik yaklaşımları uygulamalı olarak incelenmektedir. Öğrenciler, Python tabanlı veri analitiği araçlarını kullanarak gerçek dünya veri setleri üzerinde analizler gerçekleştirir, güvenilir ve şeffaf makine öğrenmesi modelleri geliştirir ve sonuçları bilimsel yöntemlerle yorumlama becerisi kazanırlar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Büyük veri setlerini hazırlayabilir ve yönetebilir.
2.İleri veri analitiği yöntemlerini uygulayabilir.
3.Makine öğrenmesi algoritmalarını kullanarak tahmin modelleri geliştirebilir.
4.Model performansını uygun istatistiksel ölçütlerle değerlendirebilir.
5.Boyut indirgeme ve değişken seçimi yöntemlerini uygulayabilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.James, Witten, Hastie & Tibshirani (2023), An Introduction to Statistical Learning
2.Hastie, Tibshirani & Friedman (2021), The Elements of Statistical Learning
3.Géron (2022), Hands-On Machine Learning with Scikit-Learn, Keras and TensorFlow
4.Molnar (2024), Interpretable Machine Learning
5.Doğanlı, B., & Çelik, S. (2024). Pazarlama stratejileri için veri bilimi ve Python.
6.KACIR, Ümit, Sadullah ÇELİK, and Yasemin TEKİNKAYA KACIR. "Kurumsal Yönetimde Dijital Dönüşüm: Python ile Veri Bilimi Uygulamaları."
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Veri Analitiğine Giriş
2. Hafta - Teorik
Veri Toplama, Düzenleme ve Yönetimi
3. Hafta - Teorik
Eksik Veri Analizi ve Veri Ön İşleme
4. Hafta - Teorik
Keşifsel Veri Analizi ve Görselleştirme
5. Hafta - Teorik
Boyut İndirgeme Teknikleri
6. Hafta - Teorik
Makine Öğrenmesinin Temelleri
7. Hafta - Teorik
Regresyon ve Tahminleme Modelleri
8. Hafta - Teorik
Ağaç Tabanlı Öğrenme Algoritmaları
9. Hafta - Teorik
Topluluk Öğrenmesi Yaklaşımları
10. Hafta - Teorik
Yapay Sinir Ağları ve Derin Öğrenme
11. Hafta - Teorik
Model Değerlendirme ve Doğrulama Teknikleri
12. Hafta - Teorik
Açıklanabilir Makine Öğrenmesi
13. Hafta - Teorik
Model Yorumlama ve Karar Destek Sistemleri
14. Hafta - Teorik
Dönem Projesi Sunumları
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders146084
Uygulamalı Ders1505
Ödev112012
Bireysel Çalışma1606
Ara Sınav1606
Dönem Sonu Sınavı112012
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
OÇ-1
4
4
5
5
5
OÇ-2
4
4
4
4
4
OÇ-3
5
5
5
5
4
OÇ-4
5
5
5
5
5
OÇ-5
5
5
5
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026