Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Türk İslam Edebiyatı: Kavramlar ve Konular
Ders Kodu: İST500
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Türk İslam Edebiyatı’nın kavramsal çerçevesini, zaman ve mekân sınırlarını, temel kaynaklarını, mühim isim ve eserlerini ve eserlerin ihtiva ettiği başlıca konuları tanıtarak yüksek lisans öğrencilerine sahanın tarihî seyri ve literatürü hakkında sağlam bir bilgi zemini kazandırmak. Sahanın adlandırılmasına ve sınırlarına dair tartışmaları eleştirel bir bakışla değerlendirebilen, araştırmalarında doğru kaynağa ulaşabilen araştırmacılar yetiştirmektir.

Özet İçerik

Türk İslam Edebiyatı’nın tanımı ve adlandırma tartışmaları, din-edebiyat ilişkisi, zaman ve mekân sınırları, sahaya ait temel kavramlar, temel kaynaklar, dönemlere ve coğrafyalara göre mühim isimler ve önemli eserler, eserlerin ihtiva ettiği başlıca konular.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Türk İslam Edebiyatı sahasının adlandırma tartışmalarını, zaman-mekân sınırlarını ve temel kavramlarını eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir.
2.Din ve edebiyat arasındaki ilişkiyi ve Türk edebiyatının İslamiyet'in kabulüyle geçirdiği değişimi dönemsel ve coğrafi bağlamlarda analiz eder.
3.Sahaya ait biyografik ve bibliyografik temel kaynakları tanır ve akademik araştırmalarında doğru kaynaklara ulaşma becerisi gösterir.
4.İlk dönem eserlerinden başlayarak farklı yüzyıllara ve tasavvuf geleneğine damga vuran mühim şahsiyetleri ve eserlerini inceler.
5.Allah (cc) ve Hz. Peygamber etrafında şekillenen edebî türleri tasnif eder ve seçilmiş metinler üzerinden tematik değerlendirmeler yapar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Çavuşoğlu, Ali. Türk İslâm Edebiyatı (Kitaplar, Türler, Devirler ve Şahsiyetler). Kayseri: Kimlik Yay.
2.Güzel, Abdurrahman. Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Akçağ Yay.
3.İsen, Mustafa vd. Eski Türk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yay.
4.Kemikli, Bilal. Türk İslam Edebiyatı Giriş. Bursa: Emin Yay.
5.Köprülü, M. Fuad. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. İstanbul: Alfa Yay.
6.Levend, Agah Sırrı. Divan Edebiyatı Kelimeler ve Remizler, Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul: Dergâh Yay.
7.Mengi, Mine. Eski Türk Edebiyatı Tarihi. Ankara: Akçağ Yay.
8.TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili maddeler.
9.Yıldız, Âlim. Türk İslam Edebiyatı. İstanbul: Rağbet Yay.
10.Yılmaz, Ali vd. Türk İslâm Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yay.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin Tanıtımı, Sahanın Adlandırılması ve Kavramsal Tartışmalar: Türk İslam Edebiyatı, Tasavvuf Edebiyatı, Eski Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı vb. isimlendirmeler.
2. Hafta - Teorik
Türk İslam Edebiyatı nedir, ne değildir?
3. Hafta - Teorik
İnsan-Edebiyat ve Din–Edebiyat ilişkisi.
4. Hafta - Teorik
Zaman ve Mekân Sınırları: İslamiyet’in kabulüyle Türk edebiyatındaki değişim; Karahanlı, Harezm–Kıpçak, Çağatay, Azerbaycan, Anadolu ve Balkan sahaları.
5. Hafta - Teorik
Biyografik kaynaklar.
6. Hafta - Teorik
Bibliyografik kaynaklar.
7. Hafta - Teorik
İlk Dönem Eserleri: Kutadgu Bilig, Atebetü’l-Hakayık, Divan-ı Hikmet, Divanu Lügati’t-Türk.
8. Hafta - Teorik
13. - 14. Yüzyıl Anadolu Sahası: Mevlana, Yunus Emre, Âşık Paşa.
9. Hafta - Teorik
15. Yüzyıl: Süleyman Çelebi ve Mevlid Geleneği; Ahmedî, Şeyhî ve ilk mesnevîler.
10. Hafta - Teorik
16. Yüzyıl: Fuzûlî, Bâkî.
11. Hafta - Teorik
Tasavvuf Edebiyatı: Niyâzî-i Mısrî, Şeyh Gâlib ve İsmail Hakkı Bursevî.
12. Hafta - Teorik
Hz. Peygamber’le ilgili eserler, edebî türler.
13. Hafta - Teorik
Allah (cc) ile ilgili edebî türler.
14. Hafta - Teorik
Genel Değerlendirme: Eserlerin ihtiva ettiği başlıca konuların tematik değerlendirmesi, seçilmiş metinler üzerinden okuma ve tartışma.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Ödev1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Ödev35118
Sunum35118
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı113114
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)131
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
OÇ-1
5
4
4
3
5
2
OÇ-2
4
5
3
3
5
2
OÇ-3
3
2
4
5
2
5
OÇ-4
3
5
3
4
4
3
OÇ-5
3
4
2
4
5
2
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026