Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
| Ders Kodu | : İST502 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Türk İslam Edebiyatı sahasında kaleme alınmış manzumeleri vezin, kafiye ve edebî sanatlar açısından çözümleme becerisi kazandırmak; öğrencilerin aruz ilminin temel esaslarını ve başlıca aruz kalıplarını bilmelerini, kafiye ve redifi tespit etmelerini, söz sanatlarını tanıyarak şiir dilinin ve şiirin anlam dünyasındaki işlevlerini yorumlamalarını sağlamaktır.
Şiirde ahenk unsurları; aruz ilminin temel esasları; başlıca aruz bahirleri ve kalıpları; beyitlerin tef‘ilelere ayrılması ve vezin tayini; kafiye ve redif; belagat ilminin bölümleri; teşbih, istiare, mecaz-ı mürsel, kinaye ve diğer beyan sanatları; manaya ve lafza dayalı edebî sanatlar; mazmun ve imge; seçilmiş gazel ve kasideler üzerinde vezin, kafiye ve sanat tespiti uygulamaları.
| 1. | Aruz vezninin temel esaslarını (açık-kapalı hece, tef'ile, imale, zihaf, med, vasl) kavrar ve manzum metinler üzerinde takti' (hece ölçümleme) işlemlerini hatasız uygular. |
| 2. | Divan şiirinde yaygın olarak kullanılan aruz bahirlerini ve kalıplarını tanıyarak, karşılaştığı farklı manzumelerin veznini doğru bir biçimde tayin eder. |
| 3. | Şiirde ahengi sağlayan kafiye ve redif unsurlarını yapısal özelliklerine göre tespit eder; kafiye çeşitlerini, harflerini ve kusurlarını açıklar. |
| 4. | Belagat ilminin temel tasnifini (meani, beyan, bedi) kavrar ve klasik şiirde yer alan manaya ve lafza dayalı edebî sanatları (söz sanatlarını) çözümler. |
| 5. | Edebî sanatların, mazmunların ve imgelerin şiirin anlam dünyasındaki işlevini yorumlar; seçilmiş metinler (gazel, kaside vb.) üzerinde bütüncül vezin, kafiye ve sanat analizi yapar. |
| 1. | Bilgegil, M. Kaya. Edebiyat Bilgi ve Teorileri (Belâgat). İstanbul: Enderun Kitabevi. |
| 2. | Dilçin, Cem. Örneklerle Türk Şiir Bilgisi. Ankara: TDK Yay. |
| 3. | İpekten, Haluk. Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz. İstanbul: Dergâh Yay. |
| 4. | Kurnaz, Cemal – Çeltik, Halil. Divan Şiiri Şekil Bilgisi. İstanbul: H Yay. |
| 5. | Levend, Agâh Sırrı. Divan Edebiyatı: Kelimeler ve Remizler, Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul: Dergâh Yay. |
| 6. | Macit, Muhsin. Divan Şiirinde Ahenk Unsurları. Ankara: Akçağ Yay. |
| 7. | Onay, Ahmet Talat. Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı. Ankara: Akçağ Yay. |
| 8. | Saraç, Yekta. Klasik Edebiyat Bilgisi: Belâgat. İstanbul: Gökkubbe Yay. |
| 9. | Saraç, Yekta. Klasik Edebiyat Bilgisi: Biçim–Ölçü–Kafiye. İstanbul: Gökkubbe Yay. |
| 10. | Yetiş, Kâzım. “Belâgat”. TDV İslâm Ansiklopedisi. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Seminer | 1 | %5 |
| Ödev | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 2 | 3 | 70 |
| Ödev | 3 | 5 | 1 | 18 |
| Sunum | 3 | 5 | 1 | 18 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 1 | 11 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 13 | 1 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 131 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 5 | 4 | 2 | 4 | 3 | 2 |
OÇ-2 | 4 | 5 | 2 | 4 | 3 | 3 |
OÇ-3 | 5 | 4 | 2 | 3 | 3 | 2 |
OÇ-4 | 5 | 5 | 3 | 4 | 3 | 3 |
OÇ-5 | 4 | 5 | 3 | 5 | 4 | 5 |