Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
| Ders Kodu | : İST503 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Türk İslam Edebiyatı sahasında kaleme alınmış yazma eserleri tespit, tanıtım ve inceleme yöntemleri açısından ele alarak öğrencilerin bir yazma eseri tanıyıp tavsif edebilmelerini, nüshaları tespit edip karşılaştırabilmelerini ve tenkitli metin neşrine hazırlık için gerekli temel bilgi ve becerileri kazanmalarını sağlamaktır.
Yazma eser kavramı ve terimleri; yazma eser kütüphaneleri ve koleksiyonları; kataloglar ve katalog tarama yöntemi; yazma eserin fiziki özellikleri; istinsah, temellük, vakıf, mühür ve diğer kayıtlar; nüsha türleri, nüshaların tespiti ve karşılaştırılması; yazma eser tavsif yöntemi; mecmua, cönk ve divan gibi türlere göre yazma eser özellikleri; metin neşri ve metin tamiri esasları; uygulamalı tavsif ve nüsha karşılaştırma çalışmaları
| 1. | Türkiye'deki ve dünyadaki yazma eser kütüphanelerini ile dijital/basılı katalogları (YEK vb.) kullanarak akademik araştırmaları için uygun yazma eserleri ve nüshaları tespit eder. |
| 2. | Bir yazma eserin fiziki özelliklerini (kâğıt, hat türü, cilt vb.) ve üzerindeki kayıtları (istinsah, temellük, vakıf, mühür, derkenar) çözümleyerek eserin tarihî ve kültürel arka planını yorumlar. |
| 3. | Mecmua, cönk, divan ve tezkire gibi farklı formlardaki yazma eserlerin yapısal özelliklerini ayırt eder ve bu eserler için ilmî standartlara uygun tavsif (tanıtım/betimleme) hazırlar. |
| 4. | Aynı esere ait farklı nüsha türlerini (müellif nüshası, müsvedde, mukabele edilmiş nüsha vb.) belirler, nüshalar arası karşılaştırma yaparak farklılıkları ve nüsha şecerelerini tasnif eder. |
| 5. | Tenkitli metin neşrinin aşamalarını, çeviri yazı (transkripsiyon) esaslarını ve müstensih hatalarına karşı metin tamiri yöntemlerini uygulayarak klasik metinleri neşre hazır hâle getirir. |
| 1. | Ateş, Ahmet. “Metin Tenkidi Hakkında”. Türkiyat Mecmuası, VII–VIII (1940–1942), s. 253–267. |
| 2. | Aynur, Hatice vd., Metnin Hâlleri: Osmanlı’da Telif, Tercüme ve Şerh. İstanbul: Klasik Yayınları. |
| 3. | Bilgin, Orhan. “Yazma”. TDV İslâm Ansiklopedisi. |
| 4. | Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri. İstanbul: Meral Yayınevi. |
| 5. | Duman, Hasan. El Yazmaları Dünyasında Türkiye’nin Yeri. Ankara: Kültür Bakanlığı. |
| 6. | Ece, Selami. Klasik Türk Edebiyatı Araştırma Yöntemleri. Erzurum: Fenomen Yayıncılık. |
| 7. | Köksal, M. Fatih. “Metin Neşrinin Ana Esasları”. TÜBAR, 31 (2012), s. 179–209. |
| 8. | Küçük, Mehmet Emin. “Türkiye’de Yazma Eserler Sorunu ve Çözüm Önerileri.” Türk Kütüphaneciliği 13/1 (1999): 40-49. |
| 9. | Mengi, Mine. Eski Türk Edebiyatı Tarihi: Edebiyat Tarihi – Metinler. Ankara: Akçağ Yay. |
| 10. | Öztoprak, Nihat vd. Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Metin Şerhi. İstanbul: İdeal Kültür Yay. |
| 11. | Pedersen, Johannes. İslam Dünyasında Kitabın Tarihi. Çev. Mustafa Macit Karagözoğlu. İstanbul: Klasik Yayınları. |
| 12. | Yıldız, Nuray. Eskiçağda Yazı Malzemeleri ve Kitabın Oluşumu. Ankara: Türk Tarih Kurumu. |
| 13. | Yazmabilim: Yazma Eser Araştırmaları Dergisi |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Ödev | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 2 | 3 | 70 |
| Ödev | 3 | 5 | 1 | 18 |
| Sunum | 3 | 5 | 1 | 18 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 1 | 11 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 13 | 1 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 131 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 3 | 2 | 3 | 5 | 2 | 5 |
OÇ-2 | 4 | 5 | 2 | 5 | 5 | 4 |
OÇ-3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 3 | 4 |
OÇ-4 | 4 | 5 | 3 | 5 | 3 | 4 |
OÇ-5 | 5 | 4 | 3 | 5 | 3 | 5 |