Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
| Ders Kodu | : İST505 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Türk İslam Edebiyatı’nın temel kaynaklarından biri olan şair tezkirelerini, tür özellikleri, tarihî gelişimi ve kaynak değeri bakımından tanıtmak; tezkirelerde şair hakkında verilen bilgilerin ve edebî değerlendirmelerin nasıl okunacağını, diğer kaynaklarla nasıl karşılaştırılacağını kavratarak öğrencilerin bir şairin hayatı ve sanatı hakkında araştırma yaparken tezkireleri etkin ve eleştirel biçimde kullanabilmelerini sağlamaktır.
Tezkire kavramı ve türünün özellikleri; tezkire geleneğinin doğuşu ve gelişimi; tezkirelerin sınıflandırılması ve yapısı; XVI. yüzyılın başlıca tezkireleri ve sonraki yüzyılların tezkireleri; tezkirelerde edebî değerlendirme ve eleştiri ölçütleri; tezkirelerdeki bilgilerin diğer kaynaklarla karşılaştırılması; seçilen bir şair üzerinden tezkire tarama uygulaması
| 1. | Şair tezkirelerinin tür özelliklerini, yapısal unsurlarını (mukaddime, biyografi kurgusu) ve Türk edebiyatı tarihi yazıcılığındaki gelişim sürecini açıklar. |
| 2. | Anadolu sahasında kaleme alınmış tezkireleri (başta 16. yüzyıl tezkireleri olmak üzere) müellifleri, muhtevaları ve edebiyat tarihi açısından kaynak değerleri bakımından inceler. |
| 3. | Tezkire müelliflerinin şairler ve şiirler hakkında kullandığı edebî değerlendirme, üslup ve eleştiri ölçütlerini dönemin klasik poetik anlayışı bağlamında analiz eder. |
| 4. | Tezkirelerde şairler hakkında verilen biyografik bilgileri divanlar, ansiklopedik eserler ve diğer tarihî kaynaklarla karşılaştırarak eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. |
| 5. | Seçilen bir divan şairinin hayatı ve sanatı üzerine tezkire taraması yapar, elde ettiği verileri tasnif ederek akademik bir inceleme metnine dönüştürür. |
| 1. | Âşık Çelebi. Meşâirü’ş-şuarâ. Haz. Filiz Kılıç. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü. |
| 2. | Beyânî. Tezkiretü’ş-şuarâ. Haz. İbrahim Kutluk. Ankara: Türk Tarih Kurumu. |
| 3. | Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri. İstanbul: Meral Yayınevi. |
| 4. | İpekten, Haluk. Türk Edebiyatının Kaynaklarından Türkçe Şuara Tezkireleri.Erzurum: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. |
| 5. | İsen, Mustafa vd., Şair Tezkireleri. Ankara: Grafiker Yay. |
| 6. | İsen, Mustafa. Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: Akçağ Yay. |
| 7. | Kılıç, Filiz. “Edebiyat Tarihimizin Vazgeçilmez Kaynakları: Şair Tezkireleri”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 5, Sayı 10, s. 543-564. |
| 8. | Kınalızâde Hasan Çelebi. Tezkiretü’ş-şuarâ. Haz. İbrahim Kutluk. Ankara: Türk Tarih Kurumu. |
| 9. | Latîfî. Tezkiretü’ş-şuarâ ve Tabsıratü’n-nuzamâ. Haz. Rıdvan Canım. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yay. |
| 10. | Mehmed Süreyyâ. Sicill-i Osmânî. Haz. Nuri Akbayar. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. |
| 11. | Sehî Bey. Heşt Bihişt. Haz. Mustafa İsen. Ankara: Akçağ Yay. |
| 12. | Şentürk, A. Atillâ – Kartal, Ahmet. Eski Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Dergâh Yay. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Ödev | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 2 | 3 | 70 |
| Ödev | 3 | 5 | 1 | 18 |
| Sunum | 3 | 5 | 1 | 18 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 1 | 11 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 13 | 1 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 131 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 2 |
OÇ-2 | 4 | 5 | 3 | 5 | 4 | 3 |
OÇ-3 | 4 | 5 | 3 | 4 | 4 | 3 |
OÇ-4 | 3 | 5 | 4 | 5 | 5 | 4 |
OÇ-5 | 4 | 4 | 3 | 5 | 3 | 5 |