
| Ders Kodu | : İST506 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Klasik Türk şiirindeki dinî ve tasavvufi muhtevanın nasıl ve hangi unsurlarla yer aldığını, klasik şiirin en yaygın nazım şekli olan gazel merkeze alınarak göstermek; öğrencilerin gazellerdeki Kur’an ve hadis kaynaklı iktibas ve telmihleri, peygamber kıssalarını, dinî ve tasavvufi terimleri ve bunların sembolik karşılıklarını tanıyabilmelerini ve şiirin anlam dünyasını bu çerçevede yorumlayabilmelerini sağlamaktır.
Klasik şiirde din ve şiir ilişkisi; dinî ve tasavvufi muhtevanın kaynakları; gazelde hakikî–mecazî aşk ve anlam katmanları; Kur’an ve hadislerden iktibas ve telmih; peygamber kıssalarının gazeldeki karşılıkları; dinî ve tasavvufi terimler; bülbül, gül, mum, pervane gibi imgelerin tasavvufi karşılıkları; seçilmiş gazeller üzerinde muhteva çözümlemesi ve şerh uygulamaları.
| 1. | Klasik Türk şiirinde din ve şiir ilişkisini kavrar; şiirin anlam dünyasını besleyen dinî ve tasavvufi temel kaynakları (Kur'an, hadis, kıssalar vb.) açıklar. |
| 2. | Gazel formundaki sevgili-âşık-rakip kurgusunu hakikî ve mecazî aşk bağlamında analiz ederek şiirdeki çok katmanlı anlam yapısını çözümler. |
| 3. | Seçilmiş gazellerde yer alan Kur'an ayetleri ile hadislere yönelik iktibas ve telmihleri tespit eder, bu unsurların beyte kattığı anlamı yorumlar. |
| 4. | Klasik şiirde sıklıkla kullanılan peygamber kıssalarını (Hz. Âdem, Hz. Yûsuf, Hz. Süleyman vb.) ve dinî-tasavvufi sembolleri (şarap, meyhane, pervane vb.) arka plan bilgisiyle birlikte tanır. |
| 5. | Akademik şiir şerhi metodolojisini kullanarak farklı dönem şairlerine (Fuzûlî, Nâbî, Şeyh Gâlib vb.) ait gazeller üzerinde dinî-tasavvufi muhteva analizi yapar. |
| 1. | Akün, Ömer Faruk. Divan Edebiyatı. İstanbul: İSAM Yayınları. |
| 2. | Canım, Rıdvan. Divan Edebiyatının Kaynakları. İstanbul: Akıl Fikir Yay. |
| 3. | Cebecioğlu, Ethem. Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü. İstanbul: Anka Yay. |
| 4. | Güzel, Abdurrahman. Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Akçağ Yay. |
| 5. | Kara, Ömer. Divan Edebiyatının Dinî Kaynakları. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Vakfı Yay. |
| 6. | Levend, Agah Sırrı. Divan Edebiyatı: Kelimeler ve Remizler, Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul: Dergâh Yay. |
| 7. | Onay, Ahmet Talat. Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı. Ankara: Akçağ Yay. |
| 8. | Öztoprak, Nihat vd. Eski Türk Edebiyatı Metin Şerhi 17-19. Yüzyıllar. İstanbul: İdeal Kültür Yay. |
| 9. | Pala, İskender. Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü. İstanbul: Kapı Yay. |
| 10. | Şentürk, Ahmet Atillâ. Osmanlı Şiiri Antolojisi. İstanbul: Yapı Kredi Yay. |
| 11. | Tarlan, Ali Nihad. Fuzûlî Divanı Şerhi. Ankara: Akçağ Yay. |
| 12. | TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili maddeler. |
| 13. | Tökel, Dursun Ali. Divan Şiirinde Mitolojik Unsurlar (Şahıslar Mitolojisi). Ankara: Akçağ Yay. |
| 14. | Uludağ, Süleyman. Tasavvuf Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Kabalcı Yay. |
| 15. | Yılmaz, Ozan vd., Beyitler Arasında Açıklamalı Divan Şiiri Antolojisi. İstanbul: Kesit Yay. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Ödev | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 2 | 3 | 70 |
| Ödev | 3 | 5 | 1 | 18 |
| Sunum | 3 | 5 | 1 | 18 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 1 | 11 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 13 | 1 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 131 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 5 | 4 | 3 | 4 | 5 | 2 |
OÇ-2 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 3 |
OÇ-3 | 4 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 |
OÇ-4 | 5 | 5 | 3 | 4 | 5 | 3 |
OÇ-5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 |