Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Geleneksel Türk Sanatları
Ders Kodu: İST515
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Geleneksel Türk sanatlarının tarihsel gelişimini, malzeme ve teknik özelliklerini ve estetik ilkelerini ileri düzeyde incelemek; seçilmiş sanat dallarında kısa ölçekli desen, motif ve teknik denemeler yoluyla kuramsal bilgiyi somutlaştırmak; geleneksel eserleri biçim, üslup ve kompozisyon bakımından çözümleyerek özgün yorum ve araştırma becerisi geliştirmek.

Özet İçerik

Tezhip, minyatür, katı’, ebru, çini, halı-kilim, cilt ve diğer geleneksel Türk sanatlarının tarihsel bağlamları, üretim teknikleri, malzemeleri ve estetik özellikleri; eser ve kaynak incelemeleri; seçilmiş tekniklerde motif çizimi, kompozisyon taslağı, kâğıt oyma ve desen denemeleri; uygulama örneklerinin eleştirel değerlendirilmesi ve öğrenci portfolyosu. Uygulamalar, 3 saatlik teorik dersin içinde destekleyici etkinlik olarak yürütülür.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Geleneksel Türk sanatlarının tarihsel gelişimini, temel kavramlarını, malzeme ve teknik özelliklerini açıklar.
2.Tezhip, minyatür, katı’, ebru, çini ve dokuma gibi sanatlara ait örnekleri teknik, biçim, işlev ve üslup bakımından karşılaştırır.
3.Seçilmiş geleneksel sanat tekniklerini tanır ve yönlendirilmiş kısa uygulamalarla motif, desen veya kompozisyon taslağı oluşturur.
4.Kendi tasarım denemelerini geleneksel estetik ilkeler ve tarihsel örnekler çerçevesinde eleştirel olarak değerlendirir.
5.Akademik kaynaklara dayalı araştırma ile uygulama örneklerini birleştiren, etik ilkelere uygun bir portfolyo ve sunum hazırlar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Özkeçeci, İlhan ve Özkeçeci, Ş. (2012). Türk tezyinatı: Klasik dönem Osmanlı tezyinatında motif ve tasarım. Sanat Kitabevi.
2.Mesara, G. (1998). Türk sanatında ince kâğıt oymacılığı (katı’). Başbakanlık Basımevi.
3.Birol, İ. A. ve Derman, Ç. (1991). Türk tezyinî sanatlarında motifler. Kubbealtı Neşriyatı.
4.Barışta, H. Ö. (1988). Türk el sanatlarında motifler. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
5.Çağman, F. (2014). Kat'ı: Osmanlı dünyasında kağıt oyma sanatı ve sanatçıları. Aygaz Yayınları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Geleneksel Türk sanatlarının kapsamı, terminolojisi ve dersin uygulama çerçevesi.
2. Hafta - Teorik
Atölye ve usta-çırak geleneği; malzeme, araç ve uygulama güvenliği.
3. Hafta - Teorik
Tezhip sanatının tarihsel gelişimi; temel bitkisel motiflerin çizimi.
4. Hafta - Teorik
Tezhipte motif, simetri ve kompozisyon; bordür veya köşebent taslağı.
5. Hafta - Teorik
Minyatür sanatı ve tasvir geleneği; figür-mekân düzeni taslağı.
6. Hafta - Teorik
Katı’ sanatı; kâğıt oyma tekniğiyle basit motif uygulaması.
7. Hafta - Teorik
Ebru sanatı; malzeme ve teknikler, battal ebrusu uygulaması.
8. Hafta - Teorik
Çini ve seramik sanatları; rumi, hatayi ve geometrik desen taslağı.
9. Hafta - Teorik
Halı ve kilim sanatları; geometrik motif ve tekrar düzeni.
10. Hafta - Teorik
Cilt ve kitap sanatları; şemse ve salbek kompozisyonu taslağı.
11. Hafta - Teorik
Geleneksel sanatlarda üsluplaştırma; doğal formdan motif geliştirme.
12. Hafta - Teorik
Seçilen sanat dalında özgün motif veya desen kompozisyonu geliştirme.
13. Hafta - Teorik
Öğrenci uygulamalarının malzeme, teknik, üslup ve estetik açıdan değerlendirilmesi.
14. Hafta - Teorik
Kuram-uygulama ilişkisinin değerlendirilmesi; nihai portfolyo ve proje sunumları.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders145070
Ödev142028
Ara Sınav114014
Dönem Sonu Sınavı114014
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)126
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
OÇ-1
4
4
4
4
4
4
OÇ-2
4
4
4
4
4
3
OÇ-3
4
4
3
4
4
3
OÇ-4
4
4
4
4
4
2
OÇ-5
4
4
4
4
2
2
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026