
| Ders Kodu | : İST521 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Dinî bağlamlarda kullanılan çalgıları arkeolojik buluntular, görsel tasvirler ve yazılı kaynaklar üzerinden incelemek; öğrencilerin çalgıların yapısal özelliklerini, ritüel işlevlerini ve sembolik anlamlarını tarihsel bağlamları içerisinde değerlendirmelerini sağlamak; nesne, temsil ve yorum arasındaki ilişkileri sorgulayarak karşılaştırmalı ve kaynak temelli araştırma yapma becerilerini geliştirmektir.
Çalgı, ses üreten nesne, kutsallık ve sembol kavramları; organolojik sınıflandırma ve belgeleme ilkeleri; arkeolojik çalgı buluntularının malzeme, biçim, yapım tekniği ve kullanım bağlamları ele alınır. Kabartma, heykel, duvar resmi, seramik ve yazma eserlerdeki çalgı tasvirlerinin ikonografik çözümlemesi yapılır. Eski Mısır, Mezopotamya, Anadolu ve Akdeniz dünyasından seçilmiş örnekler üzerinden çalgıların tanrısal figürler, dinî görevliler, sunu, adak, cenaze ve tören uygulamalarıyla ilişkileri incelenir. Türk din musikisi ve tasavvuf kültüründe çalgıların kullanımı ve sembolik yorumları değerlendirilir; çalgı adlarının eşleştirilmesi, tarihsel süreklilik, yeniden yapım ve müze temsili konularındaki yöntem sorunları tartışılır.
| 1. | Dinî bağlamlarda kullanılan çalgıları organolojik özellikleri ve kullanım işlevleri bakımından değerlendirir |
| 2. | Arkeolojik çalgı buluntularını bağlam, tarihlendirme ve kullanım izleri üzerinden yorumlar. |
| 3. | Çalgı tasvirlerini ikonografik yöntemlerle çözümler ve görsel temsilin sınırlılıklarını açıklar. |
| 4. | Çalgılara atfedilen sembolik anlamları ilgili metinler ve tarihsel bağlamlarla ilişkilendirir. |
| 5. | Çalgı adlandırmaları, kültürler arası benzerlikler ve süreklilik iddialarını eleştirel biçimde inceler. |
| 6. | Bir çalgı veya tasvir grubu üzerine kaynakları belgelenmiş araştırma dosyası hazırlayarak sunar. |
| 1. | Dinçol, Belkıs. Eski Önasya ve Mısır’da Müzik. İstanbul: Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları, 1999. Alp, Sedat. Hititlerde Şarkı, Müzik ve Dans. Hitit Çağında Anadolu’da Üzüm ve Şarap. Ankara: Kavaklıdere Kültür Yayınları, 1999. Gülyüz, Bahriye Güray. “Tasavvufi Bir Çalgı Olarak Nefirin İkonografik Evrilimi.” Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 96 (2020): 55–80. Yiğit, İrfan. “Antik Medeniyetlerden İslam Tasavvuf Geleneğine Dini ve Askeri Mûsikî Enstrümanı ‘Çalpara’.” Trabzon İlahiyat Dergisi 11/2 (2024): 461–479. Yiğit, İrfan. “Hititlerde Kült Dansları ve Dans-Müzik-Din İlişkisi.” Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 6/4 (2023): 95–108. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 5 | 0 | 70 |
| Ödev | 14 | 2 | 0 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 14 | 0 | 14 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 14 | 0 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 126 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 4 | 3 | 4 | 4 | 5 | 4 |
OÇ-2 | 5 | 3 | 4 | 5 | 4 | 4 |
OÇ-3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-5 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 |
OÇ-6 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |