Bilgi Paketi / Ders Kataloğu - Adnan Menderes Üniversitesi

Genel Bilgiler Birimin Kadrosu Akademik Bilgiler Program Çıktıları Öğretim Planı İletişim Bilgileri

Bilgi Paketi İçerik Sorumlusu

Eski Anadolu’da İnanç, Ritüel ve Müzik

Ders Kodu	: İST524
Ders Türü	: Seçmeli
Ders Grubu	: Yüksek Lisans
Eğitim Dili	: Türkçe
Staj Durumu	: Yok

Teori	: 3
Uyg.	: 0
Kredi	: 3
Laboratuvar	: 0
AKTS	: 5

Amaç

Eski Anadolu toplumlarında müzik, inanç ve ritüel arasındaki ilişkileri yazılı, görsel ve arkeolojik kaynaklar aracılığıyla incelemek; öğrencilerin müziğin törenlerdeki işlevlerini, icracıların rollerini ve çalgıların dinî anlamlarını tarihsel bağlamları içerisinde değerlendirmelerini sağlamak; farklı kültürlere ait örnekleri karşılaştırarak etkileşim, yerel çeşitlilik ve değişim süreçleri üzerine kanıta dayalı araştırma yapma becerilerini geliştirmektir.

Özet İçerik

Eski Anadolu’nun tarihsel ve kültürel coğrafyası; inanç, ritüel, tören ve müzik kavramları; müzik araştırmalarında kullanılan ritüel metinleri, çalgı buluntuları ve görsel tasvirler ele alınır. Hitit dünyasında bayramlar, sunu törenleri ve müzikli uygulamalar; Hatti ve Hurri geleneklerinin Hitit kaynaklarındaki izleri; Frig kültüründe Matar/Kybele çevresindeki müzikli ritüeller; Urartu ve Lidya örnekleri ile Batı Anadolu’nun Yunan ve Roma dönemlerine ait kült uygulamaları incelenir. Tapınak, açık hava kutsal alanı, cenaze ve tören alayı bağlamlarında sesin işlevi; icracılar, çalgılar, hareket ve toplumsal katılım ilişkileri değerlendirilir. Kültürler arası karşılaştırmalarda kaynak eşitsizliği, etkileşim ve süreklilik iddialarının sınırları tartışılır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Öğrenme Çıktıları

1.	Eski Anadolu’nun başlıca kültürlerini müzik ve ritüel araştırmaları açısından tarihsel ve coğrafi bağlamlarına yerleştirir.
2.	İnanç, müzik, hareket ve mekân arasındaki ilişkileri seçilmiş ritüeller üzerinden açıklar.
3.	Yazılı, görsel ve arkeolojik kaynakları birlikte değerlendirerek kaynakların imkân ve sınırlılıklarını belirler.
4.	İcracıların, çalgıların ve müzikli eylemlerin törensel işlevlerini kanıtlara dayalı olarak yorumlar.
5.	Kültürler arası etkileşim ve tarihsel süreklilik iddialarını eleştirel biçimde değerlendirir.
6.	Belirli bir kültür, ritüel veya kutsal alan üzerine kaynak temelli araştırma hazırlayarak sunar.

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Alp, Sedat. Hititlerde Şarkı, Müzik ve Dans. Hitit Çağında Anadolu’da Üzüm ve Şarap. Ankara: Kavaklıdere Kültür Yayınları, 1999. Ünal, Ahmet. Hititlerde ve Eski Anadolu Toplumlarında Din, Devlet, Halk ve Eğlence: Müzik, Dans, Spor, Akrobasi, Sirk ve Gladyatör Oyunları. Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları, 2016. Yiğit, İrfan. “Hititlerde Kült Dansları ve Dans-Müzik-Din İlişkisi.” Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 6/4 (2023): 95–108. Demirci, Kürşad ve Burcu Falay. “Ana Hatlarıyla Hitit Dini.” Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 20/1 (2016): 35–60. Reyhan, Esma. “Hitit Kültür Dünyasında Bayram Ritüelleri.” Turkish Studies 11/16 (2016): 89–114.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

1. Hafta - Teorik

Eski Anadolu’nun tarihsel ve kültürel çerçevesi: Coğrafya, kronoloji, kültür bölgeleri ve dersin sınırları; tek ve değişmez bir “Anadolu müziği” varsayımının sorunları.

2. Hafta - Teorik

İnanç, ritüel ve müzik ilişkisi: Ses, söz, hareket, nesne ve mekânın törensel birlikteliği; antik kaynakların modern müzik kavramlarıyla yorumlanması.

3. Hafta - Teorik

Kaynaklar ve yorum sorunları: Ritüel tabletleri, yazıtlar, kabartmalar, vazolar, figürinler ve çalgı buluntuları; metinsel talimat ile gerçekleşmiş icra arasındaki ayrım.

4. Hafta - Teorik

Hitit dünyasında bayramlar ve müzik: Tören takvimi, tapınak ve saray ilişkisi; müzik, sunu, hareket ve törensel düzen.

5. Hafta - Teorik

Hitit kaynaklarında icracılar ve çalgılar: Şarkıcılar, çalgıcılar ve diğer tören görevlileri; görev dağılımı, icra eylemleri ve çalgı adlarının yorumlanması.

6. Hafta - Teorik

Hatti ve Hurri geleneklerinin Hitit dünyasındaki izleri: Ritüel dilleri, ilahiler, kültürel aktarım ve uyarlama; farklı geleneklerin aynı kaynak ortamında temsil edilmesi.

7. Hafta - Teorik

Eski Anadolu’da müzik ve ritüel tasvirleri: Özellikle İnandık ve Hüseyindede vazolarındaki sahneler üzerinden çalgı, hareket ve tören ilişkileri.

8. Hafta - Teorik

Frig dünyasında Matar ve müzik: Dinî tasvirler ve kutsal alanlar; Yunan ve Roma kaynaklarındaki Kybele anlatılarıyla karşılaştırma; dışarıdan temsil sorunu.

9. Hafta - Teorik

Urartu ve Lidya örneklerinde müzik, iktidar ve inanç: Seçilmiş görsel ve maddi kaynaklar; törensel bağlamların belirlenmesi ve kaynakların temsil sınırları.

10. Hafta - Teorik

Batı Anadolu’da kültler ve müzik: Yunan döneminde ilahiler, tören alayları, kurban ve şenlik bağlamları; yerel kültler ve kültürler arası ilişkiler.

11. Hafta - Teorik

Roma dönemi Anadolu’sunda dinî müzik pratikleri: Yerel kültler, kent yaşamı, dinî dernekler ve kamusal törenler; icracılar ve toplumsal katılım.

12. Hafta - Teorik

Ritüel bağlamların karşılaştırılması: Tapınak törenleri, açık hava uygulamaları, cenaze ve yas pratiklerinde müzik; çalgı, insan sesi, hareket ve mekân ilişkileri.

13. Hafta - Teorik

Etkileşim, değişim ve süreklilik tartışmaları: Çalgı ve ritüel benzerliklerinin açıklanması; aktarım yolları, kronolojik boşluklar ve güncel geleneklerle kurulan ilişkiler.

14. Hafta - Teorik

Araştırma sunumları ve genel değerlendirme: Seçilmiş kültür, kutsal alan veya ritüel üzerine hazırlanan çalışmaların tartışılması.

Değerlendirme

Değerlendirme Türü	Adet	Yüzde
Derse Katılım (Performans)	1	%5
Kısa Sınav (Quiz)	1	%5
Ara Sınav (Vize)	1	%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)	1	%60

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlik	Sayısı	Ön Hazırlık	Süre	Toplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders	14	5	0	70
Ödev	14	2	0	28
Ara Sınav	1	14	0	14
Dönem Sonu Sınavı	1	14	0	14
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)				126

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

	PÇ-1	PÇ-2	PÇ-3	PÇ-4	PÇ-5	PÇ-6
OÇ-1	4	5	4	4	4	4
OÇ-2	4	5	3	3	4	4
OÇ-3	4	4	3	4	5	4
OÇ-4	5	4	4	4	4	4
OÇ-5	4	3	4	4	4	4
OÇ-6	5	4	4	4	4	5

Bilgi Paketi İçerik Sorumlusu