
| Ders Kodu | : İST526 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Kutsal mekânlarda ses ve müzik kullanımını mimari, akustik, ritüel ve toplumsal katılım boyutlarıyla incelemek; öğrencilerin mekânsal özellikler ile dinî icra ve dinleme pratikleri arasındaki ilişkileri değerlendirmelerini sağlamak; farklı dönem ve inanç çevrelerine ait örnekleri karşılaştırarak gözlem, kaynak ve kayıt temelli araştırma yürütme becerilerini geliştirmektir.
Kutsal mekân, ses ortamı, işitsel deneyim ve akustik miras kavramları; sesin yayılması, yansıması, soğurulması, yankılanma ve sözün anlaşılabilirliğine ilişkin temel ilkeler ele alınır. Tapınak, sinagog, kilise, cami, tekke ve açık hava kutsal alanlarından seçilmiş örneklerde mimari düzen, icracı ve dinleyici konumu, insan sesi, çalgı kullanımı ve ritüel hareket ilişkileri incelenir. Cami musikisi, Kur’an tilaveti ve toplu dinî icraların mekânla ilişkisi; seslendirme sistemleri, kayıt teknolojileri ve değişen dinleme alışkanlıkları değerlendirilir. Tarihsel ses ortamlarının araştırılmasında kaynak, gözlem, ölçüm ve modelleme verilerinin imkânları ve sınırlılıkları ile araştırma etiği ve akustik mirasın korunması tartışılır.
| 1. | Kutsal mekân, ses ortamı, işitsel deneyim ve akustik miras kavramlarını açıklar. |
| 2. | Mimari düzen, yüzey malzemeleri, kullanıcı konumları ve ses arasındaki ilişkileri temel akustik kavramlarla değerlendirir. |
| 3. | Dinî icra ve dinleme pratiklerini tarihsel, mekânsal ve ritüel bağlamları içerisinde karşılaştırır. |
| 4. | Kaynak, gözlem, kayıt ve yayımlanmış ölçüm verilerini yöntem ve sınırlılıkları bakımından inceler. |
| 5. | Seslendirme, kayıt ve yapısal değişikliklerin dinî işitsel deneyime etkilerini eleştirel biçimde tartışır. |
| 6. | Seçilmiş bir kutsal mekân üzerine araştırma etiğine uygun, belgelenmiş bir inceleme hazırlayarak sunar. |
| 1. | Durmaz, Serhat. “Kemeraltı Camilerinin Akustik Özellikleri.” Yedi 30 (2023): 71–81. Yaman, Muammer ve Özlem Sağıroğlu. “Osmanlı Dini Mimarisinde Akustik Performansın Geleneksel Yapım Teknikleri Çerçevesinde İncelenmesi.” TÜBAV Bilim Dergisi 13/1 (2020): 38–49. Ocaklık, Beritan ve Derya Çakır Aydın. “Yarı Açık Mekânlarda İşitsel Peyzaj Algısının Diyarbakır Ulu Camii Avlusunda Değerlendirilmesi.” Kent Akademisi 15, D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı (2022): 141–151. Koca, Fatih ve Ahmet Hakkı Turabi. “Câmi Mûsikîsi.” Türk Din Mûsikîsi. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017, 71–106. Özcan, Nuri. “Cami Mûsikisi.” TDV İslâm Ansiklopedisi. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 5 | 0 | 70 |
| Ödev | 14 | 2 | 0 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 14 | 0 | 14 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 14 | 0 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 126 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 |
OÇ-5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 |
OÇ-6 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |