Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Türk Musikisi Kaynakları
Ders Kodu: İST532
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Türk musikisi araştırmalarında kullanılan yazılı, görsel, işitsel ve sözlü kaynakları tanıtmak; öğrencilerin araştırma sorularına uygun kaynakları belirleme, katalog ve koleksiyonlarda tarama yapma, kaynakların kökenini ve güvenilirliğini değerlendirme becerilerini geliştirmek; farklı kaynak türlerini karşılaştırarak bilimsel araştırmalarda doğru, eleştirel ve etik biçimde kullanmalarını sağlamaktır.

Özet İçerik

Türk musikisi kaynaklarının kapsamı ve sınıflandırılması; birincil ve ikincil kaynak ayrımı; bibliyografya, katalog ve koleksiyon tarama yöntemleri ele alınır. Edvarlar ve nazariyat eserleri, güfte ve nota mecmuaları, biyografik kaynaklar, arşiv belgeleri, süreli yayınlar, seyahatnameler, hatırat, görsel belgeler, ses kayıtları ve sözlü tarih malzemeleri incelenir. Dinî musiki araştırmalarında erkân metinleri, tekke ve cami çevrelerine ilişkin belgeler ile repertuvar kaynakları değerlendirilir. Kaynakların tarihlendirilmesi, müellif ve müstensih bilgilerinin belirlenmesi, eser atıfları, nüsha farklılıkları, katalog kayıtlarının denetlenmesi, dijital kaynakların kullanımı, kaynak gösterme ve araştırma etiği üzerinde durulur.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Türk musikisi kaynaklarını tür, içerik, üretim amacı ve araştırmadaki işlevleri bakımından sınıflandırır.
2.Araştırma sorusuna uygun katalog, koleksiyon ve bibliyografya taraması yapar.
3.Kaynakları köken, tarihlendirme, müelliflik, güvenilirlik ve temsil sınırları açısından değerlendirir.
4.Farklı kaynaklardaki bilgileri karşılaştırarak çelişkileri, eksiklikleri ve kaynaklar arası bağımlılıkları belirler.
5.Yazılı, görsel, işitsel ve sözlü malzemeleri araştırma etiğine uygun biçimde belgeler ve kaynak gösterir.
6.Sınırlandırılmış bir konu üzerine açıklamalı bibliyografya ve eleştirel kaynak değerlendirmesi içeren araştırma dosyası hazırlayarak sunar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Uslu, Recep. Müzikoloji ve Kaynakları. İstanbul: İTÜ Vakfı Yayınları, 2006. Aksoy, Bülent. Avrupalı Gezginlerin Gözüyle Osmanlılarda Musıki. İstanbul: Pan Yayıncılık. Ergun, Sadettin Nüzhet. Türk Musikisi Antolojisi. 2 cilt. İstanbul, 1942–1943. Yalçın, Gökhan. 19. Yüzyıl Türk Musikisinde Hâşim Bey Mecmuası: Birinci Bölüm—Edvâr. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, 2016. Behar, Cem. Aşk Olmayınca Meşk Olmaz: Geleneksel Osmanlı/Türk Müziğinde Öğretim ve İntikal. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Kaynak kavramı ve sınıflandırma: Yazılı, görsel, işitsel, maddi ve sözlü kaynaklar; araştırma sorusuna göre birincil ve ikincil kaynak ayrımı.
2. Hafta - Teorik
Kaynak arama ve bibliyografya oluşturma: Anahtar kelime geliştirme, kişi ve eser adlarının farklı yazımları, kataloglar, bibliyografyalar ve atıf takibi.
3. Hafta - Teorik
Yazma eserler ve katalog bilgileri: Müellif, müstensih, telif ve istinsah tarihi, varak, mecmua, derkenar ve temellük kayıtları.
4. Hafta - Teorik
Edvarlar ve nazariyat eserleri: İçerik, amaç, terminoloji ve tarihsel bağlam; nazari açıklamalar ile icra pratiği arasındaki ilişkinin araştırılması.
5. Hafta - Teorik
Güfte mecmuaları: Makam, usul, form, besteci ve şair kayıtları; repertuvarın belirlenmesi ve eser atıflarının değerlendirilmesi.
6. Hafta - Teorik
Nota kaynakları: Farklı notalama gelenekleri, nota mecmuaları ve basılı neşirler; kaynakların kaydettiği ve aktaramadığı özellikler.
7. Hafta - Teorik
Biyografiler, tezkireler ve hatırat: Musikişinasların hayatı, meşk ilişkileri ve icra çevreleri; övgü kalıpları, hafıza ve geriye dönük anlatım sorunları.
8. Hafta - Teorik
Arşiv belgeleri ve kurumsal kayıtlar: Görevlendirme, maaş, vakıf, eğitim ve faaliyet belgeleri; saray, cami, tekke ve diğer musiki çevreleri.
9. Hafta - Teorik
Süreli yayınlar ve basılı musiki literatürü: Gazete ve dergilerde haber, eleştiri, ilan ve tartışmalar; konser programları ve yayın katalogları.
10. Hafta - Teorik
Seyahatnameler ve görsel kaynaklar: Minyatür, gravür, resim, fotoğraf ve mekân tasvirleri; gözlemcinin konumu, temsil amacı ve kalıplaşmış anlatılar.
11. Hafta - Teorik
Ses ve görüntü kayıtları: Ticari kayıtlar, radyo arşivleri, özel koleksiyonlar ve konser kayıtları; künye, tarihlendirme ve kayıt teknolojisinin etkileri.
12. Hafta - Teorik
Sözlü tarih ve dinî musiki kaynakları: Görüşmeler, meşk anlatıları, erkân metinleri ve merasim kayıtları; rıza, hafıza, temsil ve erişim sınırlılıkları.
13. Hafta - Teorik
Kaynak tenkidi ve dijital araştırma: Müellif ve eser atıfları, tarihlendirme, kaynakların birbirine bağımlılığı; dijital kopyalar, üst veri, metin tanıma hataları ve kaynak gösterme.
14. Hafta - Teorik
Araştırma dosyalarının sunumu ve genel değerlendirme: Kaynak seçimi, karşılaştırma, güvenilirlik ve araştırma sınırlılıklarının tartışılması.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders145070
Ödev142028
Ara Sınav114014
Dönem Sonu Sınavı114014
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)126
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
OÇ-1
3
4
3
4
4
4
OÇ-2
3
4
3
4
4
4
OÇ-3
4
4
4
4
4
4
OÇ-4
4
4
4
3
3
4
OÇ-5
4
4
4
3
4
4
OÇ-6
4
4
4
4
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026