
| Ders Kodu | : İST534 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
İslam tarih yazıcılığının ortaya çıkışını, gelişimini ve tarihsel bilgi üretimiyle ilişkisini incelemek; öğrencilerin tarihsel araştırma problemleri oluşturma, uygun kaynakları belirleme, farklı kanıt türlerinin imkân ve sınırlılıklarını değerlendirme ve tarihsel açıklamaları eleştirel biçimde karşılaştırma becerilerini geliştirmek. Siyasi, sosyal, iktisadi, kültürel ve kurumsal tarih örnekleri üzerinden kaynak, yöntem ve yorum arasındaki ilişkiyi kavratarak öğrencileri bağımsız, yöntemsel bakımdan tutarlı ve akademik etiğe uygun araştırmalar hazırlamaya yöneltmek.
İslam tarihi araştırmalarında problem belirleme, araştırma sorusu oluşturma, kaynak seçimi ve yöntem tasarımı; tarih yazıcılığının gelişimi; bibliyografik başvuru araçları, tarihî coğrafya ve kronoloji; anlatı kaynakları, biyografik eserler, belgeler, sikkeler, kitâbeler ve arkeolojik verilerin tarihsel kanıt olarak değerlendirilmesi; ilk Müslüman toplumun oluşumu ve Abbâsî ihtilali üzerinden tarihsel açıklama sorunları; tarihsel anlatıda müellifin konumu, siyasi meşruiyet ve ideoloji; mali kurumlar ve bürokrasi; ulemâ ve toplumsal seçkinler; hukuk ile toplumsal uygulamalar; şehir, gayrimüslim topluluklar ve kırsal hayatın sosyal tarihi. Seçilmiş örnekler üzerinden karşılaştırmalı kaynak incelemesi, literatür eleştirisi ve araştırma tasarımı.
| 1. | İslam tarih yazıcılığının gelişimini, başlıca araştırma araçlarını ve tarihsel kaynak türlerini açıklar. |
| 2. | Tarihsel anlatıları ve farklı kanıt türlerini oluşum bağlamı, aktarım, müellif bakışı ve güvenilirlik bakımından eleştirel biçimde değerlendirir |
| 3. | Siyasi, kurumsal, sosyal ve iktisadi tarih problemlerine ilişkin farklı açıklamaların kaynaklarını ve yöntemsel varsayımlarını karşılaştırır |
| 4. | Şehir, dinî topluluklar, toplumsal seçkinler ve kırsal hayat gibi alanlarda kaynakların imkân ve sınırlarını gözeterek araştırılabilir sorular geliştirir. |
| 5. | Araştırma sorusu, kaynak seçimi, literatür değerlendirmesi ve yöntem arasında tutarlılık kurarak bilimsel bir araştırma önerisi ve makale hazırlar. |
| 1. | Yayıncılık, 2004. [Temel ders kitabı] 2. Robinson, Chase F. Islamic Historiography. Cambridge: Cambridge University Press, 2003. 3. Khalidi, Tarif. Arabic Historical Thought in the Classical Period. Cambridge: Cambridge University Press, 1994. 4. Donner, Fred M. Narratives of Islamic Origins: The Beginnings of Islamic Historical Writing. Princeton, NJ: Darwin Press, 1998. 5. Noth, Albrecht – Lawrence I. Conrad. The Early Arabic Historical Tradition: A Source-Critical Study. çev. Michael Bonner. Princeton, NJ: Darwin Press, 1994. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 5 | 0 | 70 |
| Ödev | 14 | 2 | 0 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 14 | 0 | 14 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 14 | 0 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 126 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 |
OÇ-2 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 |
OÇ-5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |