Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Hz. Peygamber'in Hayatı ve Dönemi
Ders Kodu: İST538
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Hz. Peygamber'in hayatını, şahsiyetini ve peygamberlik faaliyetlerini Mekke ve Medine dönemlerinin tarihsel şartları içerisinde bütün yönleriyle incelemek; öğrencilerin Hz. Peygamber'in aile ve gündelik hayatını, dinî tebliğini, siyasi, askerî ve diplomatik faaliyetlerini ve toplumla ilişkilerini bir bütün olarak değerlendirebilmelerini sağlamak. Siyer ve megāzî rivayetlerini Kur'an, hadis ve diğer tarih kaynaklarıyla karşılaştırarak biyografik anlatı ile tarihsel bağlam arasındaki ilişkiyi araştırma, farklı yorumları eleştirel biçimde değerlendirme ve kaynaklara dayalı akademik çalışma yapma becerisi kazandırmak.

Özet İçerik

Hz. Peygamber'in yaşadığı Arabistan'ın ve Mekke'nin siyasi, toplumsal, iktisadi ve dinî şartları; aile çevresi, doğumu, çocukluğu, gençliği ve Hz. Hatice ile evliliği; ilk vahiy, nübüvvetin başlangıcı ve tebliğin esasları; ilk Müslümanlar, Mekke'deki muhalefet, Habeşistan hicretleri, boykot, Tâif, Akabe görüşmeleri ve hicret; Medine'de muhacir-ensar ilişkileri, Mescid-i Nebevî, Medine Sahîfesi ve yeni toplumun örgütlenmesi; Mekkelilerle mücadele, gazveler ve seriyyeler; Yahudi kabileleri ve diğer dinî topluluklarla ilişkiler; Hudeybiye Antlaşması, diplomasi ve Mekke'nin fethi; Arap kabileleriyle ilişkiler ve Arabistan'daki siyasi bütünleşme; yönetim, hukuk, iktisadi hayat, dinî uygulamalar ve toplumsal düzenlemeler; Hz. Peygamber'in aile ve gündelik hayatı, ahlaki şahsiyeti, Veda Haccı, vefatı ve tarihsel mirası. Bu konuların klasik siyer ve megāzî kaynakları ile modern araştırmalar ışığında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.İslam tarihinin başlıca dönemlerini, kavramlarını ve tarihsel dönüşümlerini değerlendirir.
2.Klasik İslam tarihi kaynaklarını ve ilgili dillerdeki akademik literatürü tanır, araştırmada kullanır
3.Tarihsel bilgi ve kaynakları bilimsel yöntemlerle eleştirel ve karşılaştırmalı biçimde analiz eder.
4.İslam tarihini sosyal, siyasi, ekonomik, kültürel ve disiplinlerarası bağlamlarıyla yorumlar.
5.Akademik etik ilkelerine uygun bağımsız araştırma tasarlar, yürütür ve yazılı olarak sunar
6.Alanıyla ilgili tarihsel sorunları bilimsel gerekçelerle sözlü ve yazılı olarak tartışır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Watt, W. Montgomery. Hz. Muhammed Mekke'de. çev. Süleyman Kalkan. İstanbul: KURAMER Yayınları, 2016. 2. Watt, W. Montgomery. Hz. Muhammed Medine'de. çev. Süleyman Kalkan. İstanbul: KURAMER Yayınları, 2016. 3. İbn Hişâm. es-Sîretü'n-nebeviyye. thk. Mustafa es-Sekkā, İbrâhim el-Ebyârî ve Abdülhafîz eş-Şelebî. Kahire: Mustafa el-Bâbî el-Halebî, 1375/1955. 4. Vâḳıdî. el-Meġāzî. thk. Marsden Jones. 3 cilt. 3. baskı. Beyrut: Müʾessesetü'l-Aʿlemî, 1409/1989. 5. İbn Saʿd. eṭ-Ṭabaḳātü'l-kübrâ. thk. Muhammed Abdülḳādir ʿAṭâ. 8 cilt. Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-ʿİlmiyye, 1410/1990.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Mekke'nin tarihsel çevresi: Kureyş, kabile ilişkileri, sosyal yapı, iktisadi hayat ve dinî gelenekler; siyerin başlıca tarihsel sorunları.
2. Hafta - Teorik
Hz. Peygamber'in nesebi ve aile çevresi; doğumu, çocukluğu, gençliği, ticari hayatı, Hz. Hatice ile evliliği ve risalet öncesi şahsiyeti
3. Hafta - Teorik
İlk vahiy ve nübüvvetin başlangıcı; Mekke dönemi tebliğinin dinî, ahlaki ve toplumsal esasları; ilk vahiylerin tarihsel bağlamı.
4. Hafta - Teorik
İlk Müslümanlar: aile ve yakın çevre, inananların toplumsal konumları, yeni dinî topluluğun oluşumu ve tebliğin yayılması.
5. Hafta - Teorik
Mekke'de muhalefetin gelişimi: baskılar, Habeşistan hicretleri, boykot ve kabile himayesinin rolü; rivayetlerin karşılaştırılması.
6. Hafta - Teorik
Mekke döneminin son yılları: Tâif girişimi, kabilelerle görüşmeler, Akabe biatları, Medine ile ilişkiler ve hicret.
7. Hafta - Teorik
Medine'de yeni toplumun oluşumu: muhacirler, ensar, Mescid-i Nebevî, kardeşlik ilişkileri ve Medine Sahîfesi.
8. Hafta - Teorik
Mekkelilerle mücadele ve askerî faaliyetler: seriyyeler, Bedir, Uhud ve Hendek; savaşların siyasi ve toplumsal sonuçları.
9. Hafta - Teorik
Medine'nin iç ilişkileri: farklı kabileler, Yahudi toplulukları ve diğer dinî gruplarla antlaşmalar, ittifaklar ve çatışmalar.
10. Hafta - Teorik
Hudeybiye Antlaşması ve diplomasi: barış siyaseti, kabilelerle ilişkiler, Hayber ve Medine dışındaki topluluklarla temaslar.
11. Hafta - Teorik
Mekke'nin fethi, Huneyn ve Tâif; heyetlerin gelişi, Arap kabileleriyle ilişkiler ve Arabistan'da siyasi bütünleşme.
12. Hafta - Teorik
Hz. Peygamber'in dinî ve siyasi önderliği: ibadet hayatı, adalet, toplumsal düzen, ekonomik uygulamalar ve yönetim anlayışı.
13. Hafta - Teorik
Hz. Peygamber'in aile ve gündelik hayatı, ahlaki şahsiyeti ve insanlarla ilişkileri; Veda Haccı, son günleri ve vefatı.
14. Hafta - Teorik
Hz. Peygamber'in hayatının bütüncül değerlendirilmesi: biyografik anlatı, tarihsel bağlam, kaynak farklılıkları ve öğrenci araştırma sunumları
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders145070
Ödev142028
Ara Sınav114014
Dönem Sonu Sınavı114014
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)126
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
OÇ-1
4
5
4
4
4
4
OÇ-2
5
5
5
4
4
4
OÇ-3
4
5
4
5
5
4
OÇ-4
4
5
5
5
5
5
OÇ-5
4
4
5
5
5
4
OÇ-6
4
5
5
5
4
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026