
| Ders Kodu | : İST540 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Dersin Amacı Hz. Peygamber'in vefatından Emevîler döneminin sonuna kadar gerçekleşen fetih hareketlerinin tarihsel şartlarını, nedenlerini, gelişimini ve sonuçlarını incelemek; fetihleri askerî ve siyasi boyutlarının yanı sıra fethedilen bölgelerin toplumsal, ekonomik ve dinî yapılarıyla ilişkili olarak değerlendirmek. Öğrencilerin klasik fütûh rivayetlerini farklı kaynak türleri ve çağdaş araştırmalarla karşılaştırabilmelerini, fetihlerin bölgelere göre değişen seyirlerini açıklayabilmelerini ve fetih sonrası dönüşümler hakkında bağımsız tarih araştırması yapabilmelerini sağlamak.
VII–VIII. yüzyıllarda Arabistan, Bizans ve Sasani dünyasının siyasi ve askerî durumu; ilk İslam fetihlerinin kaynakları ve tarih yazımındaki tartışmalar; Hz. Ebû Bekir döneminde ridde hareketleri ve fetihlerin başlangıcı; Hulefâ-yi Râşidîn döneminde Suriye, Filistin, Irak, İran ve Mısır fetihleri; fetihlerin askerî teşkilatı ve diplomatik boyutları; Anadolu ve Akdeniz'deki seferler; Emevîler döneminde Kuzey Afrika, Endülüs, Horasan, Mâverâünnehir ve Sind fetihleri; fetih antlaşmaları, askerî yerleşimler ve fethedilen bölgelerde yaşayan topluluklarla ilişkiler; siyasi hâkimiyetin kurulması, nüfus hareketleri, İslamlaşma ve Arapçalaşmanın farklı seyirleri; fetihlerin toplumsal, ekonomik ve kültürel sonuçları. Klasik Arapça kaynaklar, diğer çağdaş anlatılar ve belgesel veriler ışığında karşılaştırmalı değerlendirmeler
| 1. | İlk İslam fetihlerinin ortaya çıktığı tarihsel şartları, başlıca bölgelerini ve kronolojisini açıklar. |
| 2. | Fetihlerin nedenleri, gelişimi ve askerî başarı şartlarına ilişkin farklı tarihsel açıklamaları karşılaştırır |
| 3. | Klasik fetih rivayetlerini ve diğer tarihsel kanıtları kaynak tenkidi ilkeleriyle değerlendirir. |
| 4. | Fethedilen bölgelerdeki toplumlarla ilişkileri ve fetihlerin siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel sonuçlarını analiz eder. |
| 5. | Fetih tarihiyle ilgili bir araştırma problemi belirleyerek ilgili kaynaklara dayalı bilimsel çalışma ve sunum hazırlar |
| 1. | Belâzürî. Fütûhu’l-büldân (Ülkelerin Fetihleri). çev. Mustafa Fayda. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 1987. 2. Donner, Fred M. The Early Islamic Conquests. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1981. 3. Kennedy, Hugh. The Great Arab Conquests: How the Spread of Islam Changed the World We Live In. Philadelphia: Da Capo Press, 2007. 4. Kaegi, Walter E. Byzantium and the Early Islamic Conquests. Cambridge: Cambridge University Press, 1992. 5. Hoyland, Robert G. In God’s Path: The Arab Conquests and the Creation of an Islamic Empire. Oxford: Oxford University Press, 2015. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 5 | 0 | 70 |
| Ödev | 14 | 2 | 0 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 14 | 0 | 14 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 14 | 0 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 126 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-3 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |