
| Ders Kodu | : İST542 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Yüksek Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 3 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 3 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 5 |
Abbâsîler döneminin (750–1258) siyasi, toplumsal, iktisadi ve kültürel tarihini birbirleriyle ilişkili süreçler olarak incelemek; Abbâsî ihtilalinin tarihsel şartlarını, hilafet ve yönetim anlayışındaki değişimleri, Bağdat ve Sâmerrâ başta olmak üzere şehir hayatını, bölgesel güç ilişkilerini, toplumsal grupları, üretim ve ticaret düzenini, ilim çevrelerini ve kültürel etkileşimi değerlendirmek. Öğrencilerin Abbâsî tarihini halifelerin ve siyasi olayların kronolojisine indirgemeden, klasik tarih kaynakları ve çağdaş akademik araştırmalar ışığında sosyal ve medeniyet tarihi açısından yorumlayabilmelerini ve bağımsız araştırma yürütebilmelerini sağlamak
Abbâsî ihtilalinin siyasi ve toplumsal temelleri; yeni hanedanın iktidarını kurması ve hilafetin meşruiyeti; Bağdat ve Sâmerrâ’nın kuruluşu ile şehir hayatının gelişimi; halife, saray, vezirler, bürokrasi ve taşra yönetimi arasındaki ilişkiler; iç mücadeleler, askerî seçkinler ve bölgesel güç odakları; tarım, toprak, vergi, üretim, ticaret ve şehir ekonomisi; toplumun farklı kesimleri, aile, kadınlar, köleler, azatlılar, dinî ve etnik topluluklar; gündelik hayat, tüketim, edebiyat ve saray kültürü; ilim halkaları, hadis, fıkıh, kelam ve dinî otorite; Yunanca ve diğer dillerden tercümeler, bilimsel ve entelektüel faaliyetler; Büveyhîler ve Selçuklular döneminde hilafetin değişen konumu, bölgesel hanedanlar ve 1258’e uzanan tarihsel dönüşümler. Abbâsî dünyasının kaynaklara dayalı ve karşılaştırmalı biçimde incelenmesi; özellikle VIII–X. yüzyıllardaki sosyal ve kültürel gelişmeler üzerinde durulması.
| 1. | Abbâsî iktidarının kuruluşunu, siyasi yapısını ve halifeliğin tarihsel dönüşümünü açıklar |
| 2. | Abbâsî toplumunun sosyal tabakalaşmasını, iktisadi ilişkilerini ve farklı topluluklar arasındaki etkileşimi değerlendirir |
| 3. | Şehir hayatı, ilim, eğitim, dinî düşünce ve kültürel gelişmeler arasındaki ilişkileri tarihsel bağlamda analiz eder. |
| 4. | Abbâsî tarihine ilişkin klasik kaynakları ve modern araştırmaları karşılaştırarak döneme ilişkin farklı yorumları eleştirel biçimde değerlendirir. |
| 5. | Abbâsî dönemiyle ilgili özgün bir araştırma sorusu geliştirerek kaynaklara dayalı akademik metin ve seminer sunumu hazırlar. |
| 1. | Bozkurt, Nahide. Abbâsîler (750–1258). 8. bs. İstanbul: İSAM Yayınları, 2021. 2. ed-Dûrî, Abdülazîz. Abbâsîler Tarihi: Siyasî, İdarî, Sosyal ve Ekonomik Açıdan. çev. Kasım Koç; ed. Faik Akcaoğlu. İstanbul: Beka Yayıncılık, 2020. 3. Ahsen, Muhammed Manazir. Abbasiler Döneminde Sosyal Hayat (170–289 Hicri/786–902 Miladi). çev. Mehmet Emin Şen. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2019. 4. El-Hibri, Tayeb. The Abbasid Caliphate: A History. Cambridge: Cambridge University Press, 2021. 5. Gutas, Dimitri. Greek Thought, Arabic Culture: The Graeco-Arabic Translation Movement in Baghdad and Early Abbasid Society. Londra: Routledge, 1998. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Derse Katılım (Performans) | 1 | %5 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %5 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %30 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 5 | 0 | 70 |
| Ödev | 14 | 2 | 0 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 14 | 0 | 14 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 14 | 0 | 14 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 126 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | |
OÇ-1 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 |
OÇ-5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |